Mẹ tự "refresh" để bước vào thế giới của con
Chị Nương cùng con gái Khánh Linh
Không xây những bức tường kỷ luật để uốn nắn con vào khuôn khổ, nhiều người mẹ hiện đại đang chọn cách tự phá bỏ rào cản của chính mình. Họ học cách sử dụng mạng xã hội, làm quen với những thuật ngữ của Gen Z, thậm chí là "đu" idol cùng con, không phải để trở nên trẻ hơn mà để hiểu được ngôn ngữ của sự trưởng thành trong thời đại số.
Mẹ cũng cần "update" phần mềm
Trong căn nhà nhỏ của chị Lê Thị Nương, cuộc đối thoại giữa mẹ và 2 con đang tuổi dậy thì (con gái sinh năm 2008 và con trai sinh năm 2011) hiếm khi có sự áp đặt. Chị Nương quan niệm rằng, muốn làm bạn với con, người mẹ trước hết phải dám thay đổi bản thân, cập nhật công nghệ và phong cách trẻ trung để xóa bỏ khoảng cách thế hệ.
Ít ai ngờ rằng Trần Khánh Linh, cô con gái tự tin hiện tại của chị Nương, từng là một đứa trẻ cực kỳ nhút nhát, sống khép kín đến mức không ai bế được ngoài mẹ và bà. Bước ngoặt bắt đầu khi chị Nương quyết định cho con theo học Hip-hop năm con học hết cấp một. Chị không chỉ định hướng mà còn trực tiếp đồng hành, dạy con đi xe buýt, ngồi chờ con hàng giờ dưới mưa bão tại các trung tâm tiếng Anh hay câu lạc bộ nhảy.
Chiến thuật của chị là "vừa đẩy vừa kéo". Chị đẩy con ra ngoài để con thấy thế giới rộng lớn, nhận ra sức mạnh của bản thân và thấy mình không thua kém bạn bè. Đồng thời, chị luôn kéo con lại gần bằng sự ủng hộ gần như tuyệt đối. Có những buổi diễn của con ở trường hay câu lạc bộ, chị sẵn sàng đặt vé mất phí để vào cổ vũ. Chính sự kiên trì đó đã giúp Khánh Linh trở thành Trưởng ban nhảy của trường THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội), đạt Huy chương Vàng thi đấu và tham gia các diễn đàn tài năng trẻ quốc tế tại Singapore, Thái Lan.
Gia đình chị Nương
Để không bị lạc hậu trong thế giới của con, chị Nương miệt mài học thêm về công nghệ như Zoom, Canva, PowerPoint… để hỗ trợ con thuyết trình. Thậm chí, phong cách ăn mặc của chị cũng trẻ trung đến mức khi ra đường, mọi người thường lầm tưởng chị và con gái là hai chị em. Chị chấp nhận lối nói chuyện thoải mái "tớ với cậu" khi vui vẻ, nhưng cũng biết im lặng kiểm soát cảm xúc khi nóng giận để sau đó nói chuyện nhẹ nhàng hơn. Với chị, việc trang bị kỹ năng sống và tính tự lập từ sớm, như việc con biết nấu cơm và đạp xe từ lớp 2, quan trọng hơn nhiều so với điểm số thuần túy.
Người mẹ "không bao giờ bị block"
Tại Hà Đông (Hà Nội), chị Nguyễn Thu Trang (48 tuổi) lại chọn một cách tiếp cận đầy nhiệt huyết khác để thấu hiểu các con. Chị là hình mẫu người mẹ luôn ủng hộ mọi quyết định của con, ngay cả khi những lựa chọn đó đi ngược lại quan niệm truyền thống của gia đình.
Chị Trang cùng con gái
Dù không yêu thích nhạc trẻ, chị Trang sẵn sàng cùng con tham gia các buổi concert và "quẩy" hết mình. Chị nhớ mãi lần đi xem concert trong mưa bão, người ướt sũng và khó khăn lắm mới bắt được xe về, nhưng chỉ cần con rủ, chị vẫn tiếp tục đồng ý cho những lần sau. Chị cũng không ngần ngại cùng con trai lên Điện Biên xếp hàng xem diễu binh hay ủng hộ con bay vào TPHCM chỉ để tham dự một sự kiện nghệ thuật.
Những chuyến đi cà phê, dạo phố hay du lịch cùng con gái và bạn bè của con chính là cách chị xây dựng một tuổi trẻ đầy say mê và trải nghiệm cho con mình. Trong những khung hình rạng rỡ ấy, người ta chỉ thấy sự đồng điệu giữa những tâm hồn trẻ, ranh giới giữa mẹ và con dường như đã nhường chỗ cho một tình bạn thân thiết và đầy tin cậy.
Ở tuổi gần 50, chị Trang đã thực hiện một cuộc "refresh" ngoạn mục về công nghệ. Chị tham gia hầu hết các mạng xã hội mà giới trẻ yêu thích, từ Facebook, Instagram cho đến Threads, Locket, TikTok. Điều đáng nể là trong khi nhiều bạn trẻ tìm cách "block" bố mẹ để tìm sự riêng tư, các con của chị Trang vẫn chấp nhận mẹ làm bạn trên không gian số. Chị theo dõi con để thấu hiểu chứ không phải để kiểm soát; chị xem những gì con đăng tải để bắt kịp tâm tư của con chứ không phải để phê bình hay cấm đoán.
Gia đình chị Trang
Phụ huynh phải là người mà con muốn kể chuyện
ThS Phan Thị Lan Hương (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quyền trẻ em) cho rằng, việc cha mẹ cố gắng hạ mình để trở thành "bạn thân" ngang hàng với con đôi khi có thể làm mờ đi vai trò dẫn dắt cần thiết. Tuy nhiên, điều cốt lõi không nằm ở danh xưng mà nằm ở việc thiết lập một mối quan hệ "an toàn về tâm lý".
"Trở thành người mà con muốn kể chuyện" nghĩa là cha mẹ phải xây dựng được một niềm tin vững chắc. Khi con gặp thất bại, con muốn tìm về mẹ vì biết mình sẽ được lắng nghe thay vì trách móc. Khi con có một đam mê "kỳ lạ", con muốn khoe với mẹ vì biết mẹ sẽ hào hứng tìm hiểu thay vì gạt đi là "vớ vẩn".
Việc chị Nương học Canva để hỗ trợ con hay chị Trang đi xem concert cùng con thực chất là cách họ đang "mua" một tấm vé vào thế giới của con. Họ không đánh mất uy quyền, họ chỉ đang gỡ bỏ lớp rào chắn của sự nghiêm khắc cực đoan để trở thành một người đồng hành đáng tin cậy. Khi đứa trẻ cảm thấy được tôn trọng và thấu hiểu, chúng sẽ tự nguyện mở lòng. Đó chính là thành công của giáo dục gia đình hiện đại.
Câu chuyện của chị Nương và chị Trang cho thấy, để làm bạn cùng con, cha mẹ cần phải dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình. Khi người mẹ tự "refresh" (làm mới) bản thân, họ xóa bỏ được khoảng cách thế hệ và xây dựng bến đỗ bình yên cho con giữa thế giới đầy biến động. Bởi sau tất cả, điều con cái cần nhất không phải là một người thẩm phán mà là một người đồng hành, sẵn sàng "sống trẻ" cùng mình.
Sự thay đổi không đến từ những bài giảng đạo lý, mà đến từ những hành động nhỏ nhất:
Học công nghệ: Để hiểu ngôn ngữ và áp lực mà con đang đối mặt.
Thay đổi phong cách: Để con thấy cha mẹ luôn sẵn lòng hòa nhập và tôn trọng cá tính riêng của chúng.
Đồng hành trong đam mê: Để tiếp thêm cho con sự tự tin và bản lĩnh bước vào đời.
Cẩm nang "refresh" bản thân để làm bạn cùng con
Học ngôn ngữ của con: Đừng vội nhăn mặt trước những từ tiếng lóng của Gen Z hay Alpha. Thỉnh thoảng sử dụng chúng một cách duyên dáng sẽ khiến con cảm thấy mẹ thật "ngầu" và gần gũi.
Gia nhập "lãnh địa" số: Hãy thử tạo một tài khoản Locket hoặc Instagram để cùng con chia sẻ những khoảnh khắc đời thường. Hãy là một "follower" văn minh, thả tim nhiều hơn là để lại những lời bình luận giáo điều.
Thay đổi diện mạo: Đừng ngần ngại mặc một chiếc áo phông năng động, đi một đôi giày sneaker hay thử một kiểu tóc mới. Khi mẹ chăm sóc bản thân và trông trẻ trung hơn, con cái sẽ cảm thấy tự hào khi xuất hiện cùng mẹ ở nơi đông người.
Tìm điểm chung trong sở thích: Nếu con thích nhảy, hãy cùng con xem video bài nhảy. Nếu con thích game, hãy thử yêu cầu con dạy mẹ cách chơi. Mục tiêu không phải là mẹ phải giỏi, mà là mẹ sẵn lòng quan tâm đến thứ con yêu.
Thiết lập "giờ không phán xét": Có thể dành ra mỗi tuần một lần mẹ con cùng đi cà phê, nơi con được quyền nói mọi thứ và mẹ chỉ lắng nghe, không phê bình, không dạy bảo.
