Miễn phí vé xe buýt để TPHCM phát triển bền vững, văn minh và đáng sống
Chủ trương miễn vé xe buýt không chỉ là chính sách an sinh xã hội trong điều kiện giá xăng dầu tăng cao mà còn là giải pháp cải thiện tình trạng môi trường và giao thông đô thị
Mục tiêu cao nhất của chính sách là giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, đồng thời hướng đến xây dựng TPHCM phát triển bền vững, văn minh và đáng sống.
Tại buổi họp báo thường kỳ cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn chiều 9/4, ông Đỗ Diệp Gia Hợp - Phó Trưởng Phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TPHCM) - cho biết, UBND TPHCM đã có tờ trình về đăng ký xây dựng Nghị quyết của HĐND Thành phố về hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn thành phố theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ông Tăng Hữu Phong - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo - Dân vận Thành ủy TPHCM và ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM chủ trì buổi hợp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội TPHCM, chiều ngày 9/4.
Song song đó, Sở Xây dựng đang triển khai đồng thời các công việc: lấy ý kiến các sở, ngành và đơn vị liên quan đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố theo quy định pháp luật; rà soát, hoàn thiện phương án tổ chức thực hiện chính sách, bảo đảm hiệu quả, minh bạch, ngăn ngừa trục lợi và đảm bảo công bằng trong quá trình triển khai; đồng thời chuẩn bị các giải pháp kỹ thuật, bao gồm công cụ thống kê sản lượng hành khách, phương án thanh toán cũng như công tác kiểm tra, giám sát…
Theo kế hoạch, UBND TPHCM sẽ trình HĐND thành phố xem xét thông qua Nghị quyết trong tháng 4. Trên cơ sở đó, chủ trương miễn vé xe buýt sẽ được triển khai trong năm 2026.
Ông Đỗ Diệp Gia Hợp cho biết thêm: TPHCM hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2.432 phương tiện đang hoạt động. Tuy nhiên, nhiều tuyến vẫn chưa khai thác hết công suất, đặc biệt ngoài giờ cao điểm. Hiện nay, hệ thống vé điện tử đã được lắp đặt trên 109 tuyến xe buýt có hỗ trợ kinh phí và dự kiến sẽ hoàn thành triển khai trên toàn bộ hệ thống vào quý II/2026. Việc áp dụng vé điện tử giúp quản lý chính xác số lượng hành khách, theo dõi lộ trình tin cậy, đồng thời tạo cơ sở cho công tác quản lý, điều hành và tối ưu hóa luồng tuyến theo thời gian thực.
Sở Xây dựng đánh giá rằng, nếu miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố mà lượng hành khách tăng khoảng 20-30%, thì với hạ tầng và năng lực khai thác hiện nay có thể đảm bảo tiếp nhận.

Ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó Trưởng Phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TPHCM).
Ông Đỗ Diệp Gia Hợp cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng, miễn vé chỉ là "điều kiện cần", chưa phải điều kiện đủ để người dân lựa chọn xe buýt thay cho phương tiện cá nhân. Do đó, chính sách này sẽ được triển khai đồng bộ với nhiều nhóm giải pháp như: Cố gắng đảm bảo đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, an toàn; đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ ứng xử văn minh, thân thiện với hành khách; luồng tuyến xe buýt, các tiện ích cho người đi bộ, hệ thống hạ tầng phục vụ hành khách thuận tiện, dễ dàng tiếp cận; kết nối tốt giữa xe buýt với metro, buýt sông, xe đạp công cộng…
Miễn vé xe buýt là giải pháp kích cầu mang tính can thiệp chính sách ban đầu, nhằm thúc đẩy người dân chuyển đổi thói quen đi lại theo hướng ưu tiên sử dụng giao thông công cộng. Qua đó, từng bước hình thành và củng cố thói quen sử dụng phương tiện công cộng một cách bền vững, giúp người dân làm quen và gắn bó lâu dài. Mục tiêu cao nhất của chính sách là giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, đồng thời hướng đến xây dựng TPHCM phát triển bền vững, văn minh và đáng sống.
Hiện nay, TPHCM có 56% xe buýt (1.367/2.432 xe) sử dụng năng lượng sạch như điện và CNG, việc tăng thị phần xe buýt sẽ góp phần giảm đáng kể phát thải khí CO₂, NOx và bụi mịn từ giao thông đô thị. Hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng con số tuyệt đối trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững về thói quen đi lại, từ đó giảm phát thải lâu dài cho thành phố.

