Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế: Giảm chi phí khám bệnh cho người dân

Giảm chi phí cho người bệnh 

Sáng sớm, chị Đinh Tuyết Phương (thôn Chử Xá, xã Bát Tràng, Hà Nội) có mặt tại Bệnh viện Thanh Nhàn để khám vì xuất hiện triệu chứng tức ngực. Nếu như trước đây, mỗi lần muốn lên bệnh viện tuyến trên khám ngoại trú, chị thường phải xin giấy chuyển tuyến hoặc chấp nhận tự chi trả phần lớn chi phí thì nay, chính sách BHYT mới đã giúp chị yên tâm hơn.

"Từ nhà tôi sang Bệnh viện Thanh Nhàn gần 20km. Trước đây muốn được hưởng BHYT đúng mức phải có giấy chuyển viện, còn bây giờ tự đến khám cũng được quỹ BHYT thanh toán một phần nên thuận lợi hơn rất nhiều", chị Phương chia sẻ.

Chị cho biết việc được chủ động lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh giúp tiết kiệm cả thời gian lẫn chi phí. Thay vì phải quay về nơi đăng ký khám ban đầu hoặc chờ làm thủ tục chuyển tuyến, chị có thể đến ngay bệnh viện có đầy đủ máy móc, trang thiết bị hiện đại để kiểm tra sức khỏe.

Trong lần khám này, chị được chỉ định thực hiện nhiều xét nghiệm. Chỉ sau hơn hai giờ kể từ khi lấy số khám, hầu hết các kết quả đã hoàn tất.

"Tôi bất ngờ vì quy trình rất nhanh. Bác sĩ chỉ định làm xét nghiệm, siêu âm rồi mới thanh toán, không phải chạy đi đóng tiền nhiều lần như trước", chị nói.

Điều khiến chị Phương hài lòng nhất là số tiền phải chi trả đã giảm đáng kể nhờ chính sách mới. Trước đây, tổng chi phí khám của chị là 964.000 đồng, nhưng sau khi được quỹ BHYT thanh toán theo quy định mới, số tiền thực tế chỉ còn 578.000 đồng. Theo chị, việc mở rộng quyền lợi BHYT sẽ khuyến khích nhiều người chủ động đi khám sức khỏe định kỳ thay vì chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã nặng.

"Tôi nghĩ bây giờ môi trường, thực phẩm đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nếu mỗi năm khám sức khỏe một hoặc hai lần thì sẽ phát hiện bệnh sớm, điều trị cũng hiệu quả hơn. Mình làm ra tiền nhưng sức khỏe mới là điều quan trọng nhất", chị chia sẻ.

Không chỉ giảm áp lực tài chính, việc được tự lựa chọn bệnh viện còn giúp người dân tiếp cận các cơ sở y tế có điều kiện chuyên môn và trang thiết bị tốt hơn, đặc biệt đối với những người sinh sống ở khu vực giáp ranh giữa các địa phương.

Bệnh viện không lo quá tải

Theo TS.BS Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, việc mở rộng quyền lợi BHYT được dự báo sẽ làm tăng số lượng người dân lựa chọn đến khám tại các bệnh viện tuyến trên. Tuy nhiên, bệnh viện đã có sự chuẩn bị từ sớm nên không quá lo ngại về nguy cơ quá tải.

Hiện mỗi ngày Bệnh viện Thanh Nhàn tiếp nhận khoảng 1.500 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho khoảng 1.100 người bệnh. Trong đó, nhóm bệnh nhân tự đến khám trái tuyến chiếm khoảng 25%. Sau khi chính sách mới có hiệu lực, tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng lên khoảng 30-35%.

Để đáp ứng nhu cầu gia tăng, bệnh viện đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị trên nhiều phương diện.

Về cơ sở vật chất, bệnh viện bố trí thêm các phòng khám dự phòng để sẵn sàng mở rộng khi lượng người bệnh tăng cao. Công tác phân luồng khám bệnh cũng được rà soát nhằm giảm thời gian chờ đợi.

Về nhân lực, đội ngũ y bác sĩ, nhân viên đón tiếp, công tác xã hội và các bộ phận liên quan đã được tập huấn về những điểm mới của chính sách BHYT để tư vấn chính xác quyền lợi cho người dân.

Đặc biệt, hệ thống phần mềm thanh toán BHYT đã được cập nhật để tự động nhận diện nhóm đối tượng, mức hưởng và tính toán chính xác phần chi phí quỹ BHYT thanh toán ngay từ thời điểm chính sách có hiệu lực.

"Bệnh viện phải bảo đảm người bệnh được hưởng đúng, hưởng đủ quyền lợi theo quy định. Chúng tôi đã chuẩn bị cả về cơ sở vật chất, nhân lực lẫn công nghệ thông tin để khi chính sách triển khai sẽ không xảy ra tình trạng lúng túng", TS.BS Nguyễn Văn Thường cho biết.

Theo ông, nguồn thuốc và vật tư y tế cũng đã được chủ động chuẩn bị. Trong trường hợp lượng bệnh nhân tăng mạnh, bệnh viện hoàn toàn có thể bổ sung theo quy định hiện hành để không ảnh hưởng đến công tác điều trị.

Bên cạnh đó, bệnh viện tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số. Người bệnh có lịch tái khám có thể đăng ký qua ki-ốt tự động chỉ trong vài giây, trong khi người đến khám lần đầu vẫn được hỗ trợ đăng ký bằng căn cước công dân, thẻ BHYT hoặc ứng dụng VNeID.

Không phải trường hợp nào cũng được hưởng 50%

Theo bà Nguyễn Lan Hương, Phó Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam), từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu sẽ được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán.

Đây là điểm mới quan trọng nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân khi có nhu cầu tự lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh. Tuy nhiên, chính sách không áp dụng cho tất cả các trường hợp.

Theo đó, mức thanh toán 50% chỉ áp dụng tại những nhóm cơ sở khám chữa bệnh được pháp luật quy định và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cấp chuyên môn kỹ thuật của bệnh viện, bệnh hoặc nhóm bệnh được chẩn đoán, mức hưởng BHYT của người bệnh cũng như phạm vi chi phí được quỹ BHYT thanh toán.

Đáng lưu ý, nhiều người đang hiểu chưa đúng về khái niệm "50% mức hưởng". "50% mức hưởng không có nghĩa quỹ BHYT thanh toán 50% tổng hóa đơn khám chữa bệnh", bà Hương nhấn mạnh.

Ví dụ, người có mức hưởng BHYT 80% sẽ được quỹ BHYT thanh toán tương đương 40% chi phí trong phạm vi được hưởng; người có mức hưởng 95% sẽ được thanh toán 47,5%; còn người thuộc nhóm hưởng 100% sẽ được thanh toán tương đương 50% chi phí thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT. Các khoản chi ngoài phạm vi hưởng BHYT hoặc dịch vụ theo yêu cầu vẫn do người bệnh tự thanh toán.

Theo đại diện BHXH Việt Nam, việc mở rộng thanh toán từ 0% lên 50% mức hưởng đối với nhiều trường hợp tự đi khám ngoại trú là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách BHYT, giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng.

Tuy nhiên, để bảo đảm quyền lợi cao nhất, người tham gia BHYT vẫn nên ưu tiên khám chữa bệnh tại cơ sở đăng ký ban đầu hoặc thực hiện đúng quy định về chuyển tuyến khi cần thiết. Trường hợp có nhu cầu tự đi khám ngoại trú, người dân nên tìm hiểu trước về nhóm cơ sở khám chữa bệnh được áp dụng cũng như mức thanh toán để tránh hiểu nhầm.