Năm 2026: Nhiều chủ trương, chính sách đột phá bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân

Đặt người dân ở vị trí trung tâm chăm sóc sức khỏe

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, ngành Y tế bước vào năm 2026 trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Hậu quả kéo dài của đại dịch COVID-19, mô hình bệnh tật kép, già hóa dân số nhanh, tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh mới nổi và tái nổi, cùng với yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ đang đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống y tế.

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của ngành Y tế năm 2026 là tổ chức triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 72; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc biệt, đột phá cho ngành Y tế và Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2030.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là chính sách khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, tiến tới miễn viện phí theo lộ trình phù hợp. Đây được coi là bước chuyển quan trọng từ tư duy "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy phòng bệnh làm nền tảng, người dân làm trung tâm.

Theo Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, việc triển khai các chính sách khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, tiến tới miễn viện phí cần được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm tính khả thi, bền vững về tài chính và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Đồng thời, công tác y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm tiếp tục được củng cố vững chắc nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe Nhân dân ngay từ tuyến cơ sở.

Song song với đó, ngành Y tế năm 2026 tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, coi đây là khâu đột phá then chốt. Sau một nhiệm kỳ ghi dấu ấn với hàng loạt luật quan trọng được ban hành như Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Dược; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm y tế; Luật Phòng bệnh và Luật Dân số, nhiệm vụ đặt ra là xây dựng đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong thực tiễn.

Đột phá về tổ chức hệ thống, nguồn nhân lực và chuyển đổi số để phát triển bền vững

Theo Phó Thủ tướng Lê Thành Long, năm 2026 được xác định là thời điểm then chốt để ngành Y tế tạo đột phá trong tổ chức hệ thống, phát triển nguồn nhân lực và chuyển đổi số – những trụ cột quyết định chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của hệ thống y tế trong giai đoạn mới.

Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy ngành Y tế theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026. Ngành Y tế sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế, bảo đảm tính liên kết, hỗ trợ kịp thời giữa các tuyến, đặc biệt là nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở.

Trong định hướng mới, trạm y tế xã được xác định phát triển theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng các dịch vụ y tế cơ bản, thiết yếu cho người dân. Đây là nhiệm vụ mới, khó, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, cùng với việc lắng nghe, điều chỉnh chính sách kịp thời để bảo đảm triển khai thuận lợi trong thực tiễn.

Phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu. Ngành Y tế cần bảo đảm đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, đồng bộ giữa các tuyến, các vùng, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh yêu cầu không ngừng nâng cao y đức của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, y bác sĩ, nhân viên y tế theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Lương y phải như từ mẫu". Đây vừa là yêu cầu đạo đức, vừa là nền tảng xây dựng niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống y tế.

Một trụ cột quan trọng khác của năm 2026 là đẩy mạnh chuyển đổi số y tế theo hướng đồng bộ, liên thông và chia sẻ dữ liệu dùng chung. Dữ liệu ngành Y tế được xác định là nền tảng cốt lõi để nâng cao chất lượng quản lý, khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Năm 2026, ngành Y tế tiếp tục triển khai xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hoàn thiện sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, bảo đảm kết nối thông suốt từ Trung ương đến địa phương.

Cùng với đó, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho y tế, đặc biệt là nguồn lực xã hội và khu vực kinh tế tư nhân, được coi là giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho hệ thống y tế công lập và nâng cao chất lượng dịch vụ. Phó Thủ tướng Lê Thành Long yêu cầu có cơ chế, giải pháp cụ thể để thu hút đầu tư vào các lĩnh vực dịch vụ y tế chất lượng cao, phòng bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, sản xuất thuốc, vắc-xin và trang thiết bị y tế.

Với tinh thần đổi mới, trách nhiệm và hành động, năm 2026 được xác định là năm ngành Y tế phải tạo bước chuyển rõ nét trên tất cả các lĩnh vực: từ hoàn thiện thể chế đến nâng cao chất lượng dịch vụ, từ củng cố y tế cơ sở đến phát triển y tế chuyên sâu, từ quản lý truyền thống sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ.