Nâng cao hiệu quả thực thi Luật Phòng, chống bạo lực gia đình tại Thanh Hóa

Đợt giám sát được triển khai đồng bộ và chuyên sâu tại các xã Định Hòa, Xuân Tín, Yên Nhân, An Nông, Linh Sơn. Cùng phối hợp giám sát với Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa có đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Sở Nội vụ, Sở Tư pháp, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Sự tham gia liên ngành này bảo đảm tính khách quan, đa chiều và toàn diện trong quá trình đánh giá trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với công tác phòng, chống bạo lực gia đình.

Dấu ấn từ những mô hình an toàn tại cơ sở

Thực tế tại các địa phương cho thấy, sau khi Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 có hiệu lực, công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở cấp xã đã có những chuyển biến rõ nét. Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương đã chủ động ban hành các kế hoạch triển khai, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận chuyên môn. Đáng chú ý, việc xây dựng và vận hành các mô hình an toàn tại cộng đồng được chú trọng đầu tư. 

Tại xã Định Hòa, 1 Nhà tạm lánh, 4 Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng, 9 Tổ hòa giải cơ sở và 6 mô hình Làng quê, khu dân cư an toàn hạnh phúc đã được triển khai và duy trì hiệu quả. Tương tự, tại các xã Yên Nhân, Linh Sơn, hệ thống cơ sở vật chất phục vụ công tác tiếp nhận, hỗ trợ khẩn cấp nạn nhân bạo lực gia đình bước đầu đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Cùng với việc duy trì hạ tầng hỗ trợ, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật được triển khai đa dạng qua hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử, sinh hoạt chi hội và lồng ghép trong các buổi họp dân. Ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng của người dân từng bước được nâng lên. Vai trò của đội ngũ hòa giải viên cơ sở - những người trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" - đã phát huy hiệu quả trong việc nắm bắt mầm mống mâu thuẫn, hòa giải kịp thời, ngăn chặn bạo lực bùng phát ngay từ ban đầu.

Tháo gỡ nút thắt để đưa luật đi vào chiều sâu

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế hồ sơ, sổ sách lưu trữ và trao đổi trực tiếp với lực lượng nòng cốt tại cơ sở, các đoàn giám sát cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế. Ở một số nơi, công tác tuyên truyền tuy rộng nhưng chưa sâu, hình thức còn thiếu tính đa dạng và chưa thực sự chạm tới các đối tượng nguy cơ cao. Việc cập nhật, thống kê và quản lý dữ liệu về bạo lực gia đình tại cấp xã còn chưa kịp thời, dẫn đến khó khăn trong công tác dự báo và tham mưu giải pháp. Một số mô hình phòng ngừa đã thành lập nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều, chủ yếu dừng lại ở mức độ duy trì hơn là phát huy tối đa công năng.

Tại các buổi làm việc, các Trưởng đoàn giám sát gồm bà Lương Thị Hạnh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa và bà Bùi Thị Mai Hoan, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đều ghi nhận tinh thần trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các địa phương. Để Luật Phòng, chống bạo lực gia đình thực sự đi vào chiều sâu, Ban Thường vụ Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa đề nghị cấp ủy, chính quyền cấp xã tiếp tục nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước, xác định rõ cơ chế phối hợp liên ngành giữa Công an, Tư pháp, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong việc phát hiện, xử lý vụ việc.

Bên cạnh đó, các địa phương cần ưu tiên nguồn lực kinh phí phù hợp, đẩy mạnh tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên, đổi mới nội dung truyền thông theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ và gắn liền với quyền lợi thiết thân của người dân. Việc rà soát, củng cố chất lượng hoạt động của các "Địa chỉ tin cậy", "Nhà tạm lánh" phải được thực hiện thường xuyên, tránh tình trạng hoạt động mang tính hình thức.

Hoạt động giám sát lần này không chỉ dừng lại ở công tác kiểm tra, đánh giá mà còn khẳng định vai trò nòng cốt của tổ chức Hội trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em, cùng đồng hành với chính quyền địa phương xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh. Đây chính là tiền đề quan trọng để bảo vệ quyền con người ngay từ gia đình, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn toàn tỉnh.