Ngày 8/3, phụ nữ mong chờ gì ở nam giới?

Hoa và quà không phải điều quan trọng nhất

Đối với người trẻ như Lý Minh Hằng (SN 2006), sinh viên Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM, ngày 8/3 diễn ra khá nhẹ nhàng. Hằng thường gọi điện chúc mừng mẹ, gửi lời chúc đến cô giáo, bạn bè và tự dành chút thời gian xả hơi sau những giờ học căng thẳng.

Theo Hằng, hoa và quà vẫn mang giá trị tinh thần "rất dễ thương", nhưng không còn là điều quan trọng nhất. Điều khiến nữ sinh viên vui hơn là sự quan tâm chân thành, những hành động thiết thực thay vì các món quà mang tính hình thức.

"Mình mong muốn sự tôn trọng, công nhận và bình đẳng được thể hiện qua hành động nhỏ mỗi ngày, thay vì dồn lại vào một dịp. Không phải những lời ca ngợi to tát, mình thích việc mọi người xung quanh nhìn nhận đúng năng lực của phái nữ trong công việc, học tập và sẵn sàng san sẻ áp lực hay định kiến cùng nhau", nữ sinh chia sẻ.

Ở một thế hệ khác, chị Trần Tú Quyên làm công việc kinh doanh tại nhà ở Đà Nẵng (SN 1971) lại nhớ về những mùa 8/3 đậm màu sắc cộng đồng.

Trong ký ức của chị là những buổi hội thảo đầy cảm hứng, các phong trào thi đua nâng cao nhận thức do Hội LHPN Đà Nẵng tổ chức. Không gian trưng bày sản phẩm của phụ nữ khởi nghiệp, những đêm văn nghệ, chương trình gây quỹ hỗ trợ phụ nữ khó khăn tạo nên một không khí vừa trang trọng vừa ấm áp.

Theo chị, hình ảnh các anh, các chú tỉ mỉ chọn hoa, chuẩn bị lời chúc dành cho mẹ, vợ, đồng nghiệp luôn tạo nên bầu không khí tôn trọng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, sự tôn vinh không thể chỉ dừng lại ở nghi thức.

Chị chỉ ra rằng, phụ nữ ngày nay có nhiều cơ hội học tập, phát triển và khẳng định bản thân. Họ tự tin tham gia vào các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội. Nhưng song hành với đó là "gánh nặng kép", vừa phát triển sự nghiệp, vừa giữ vai trò chăm sóc gia đình. Áp lực về tuổi tác, ngoại hình, định kiến truyền thống vẫn âm thầm tồn tại.

"Phụ nữ hạnh phúc nhất khi được thấu hiểu và đồng hành. Một lời khen chân thành, một sự hỗ trợ thiết thực trong công việc hay gia đình đôi khi còn giá trị hơn món quà xa xỉ. Theo tôi, tặng hoa là đẹp, nhưng điều giữ được hạnh phúc lâu dài chính là sự ghi nhận những nỗ lực thầm lặng", chị Quyên chia sẻ.

Còn chị Đặng Thị Minh Hồng (Phú Thọ) thì cho rằng sự thay đổi trong văn hóa tặng quà 8/3 thể hiện rõ nhất ở việc chuyển từ "hình thức" sang "cơ hội". Trước đây, việc tôn vinh phụ nữ thường dừng lại ở hoa và lời chúc. Nhưng hiện nay, phụ nữ được ghi nhận bằng hành động cụ thể: Tham gia phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng nông thôn mới, khởi nghiệp, chuyển đổi số. Ở quê chị, nhiều gia đình trẻ đã thay đổi tích cực khi nam giới chủ động chia sẻ việc nhà, đưa đón con, hỗ trợ sản xuất.

Theo chị Hồng, việc chia sẻ công việc gia đình chính là "món quà thiết thực nhất". Khi phụ nữ có thêm thời gian nghỉ ngơi, học tập và phát triển bản thân, đó mới là sự tôn vinh thực chất.

Đáng chú ý, tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhờ tuyên truyền thay đổi nếp nghĩ, nếp sống và cả ảnh hưởng tích cực từ mạng xã hội, nhiều người đàn ông đã thay đổi quan điểm sống: Trách nhiệm hơn với gia đình, quan tâm và chăm sóc vợ con nhiều hơn. Sự chuyển biến ấy cho thấy văn hóa tặng quà không còn bó hẹp trong một bó hoa, mà đang dịch chuyển sang trách nhiệm và đồng hành.

Tôn trọng và thấu hiểu = tôn vinh phụ nữ

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Đại Hải, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Tài năng Việt cho rằng, nhu cầu được thấu hiểu và tôn trọng ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi trong việc tôn vinh phụ nữ.

Qua quá trình làm huấn luyện tâm lý cho cả nam và nữ, ông nhận thấy một thực tế lặp đi lặp lại: Phụ nữ không thiếu lời chúc, điều họ thiếu là cảm giác được nhìn nhận đúng với những nỗ lực và hy sinh của mình.

Nhiều phụ nữ đang sống trong trạng thái "gồng" - gồng việc nhà, gồng con cái, gồng công việc và thậm chí gồng cả cảm xúc để giữ hòa khí gia đình. Sự mệt mỏi của họ không chỉ đến từ khối lượng công việc, mà từ cảm giác những cố gắng ấy bị coi là hiển nhiên.

Vì vậy, sự tôn vinh ngày nay không còn dừng ở những lời khen xã giao. Điều chạm đến họ nhất là một câu nói giản dị như: "Anh thấy em vất vả rồi". Điều mang tính chữa lành là khi họ được lắng nghe thực sự. Điều tạo cảm giác an toàn lâu dài là được tôn trọng ranh giới, được công nhận như một cá thể độc lập. Theo chuyên gia, thấu hiểu giúp giảm cô đơn, còn tôn trọng giúp giảm tổn thương, đó mới là nền tảng của hạnh phúc bền vững.

Theo chuyên gia Nguyễn Đại Hải, hoa và quà không phải là vấn đề. Vấn đề xuất hiện khi chúng trở thành một "nghi lễ" được lặp lại đều đặn mỗi năm, đủ để xong trách nhiệm nhưng thiếu đi sự thay đổi thực chất. Ông cho biết đã nhiều lần nghe phụ nữ nói rằng, món quà sẽ trở nên vô nghĩa nếu sau đó cuộc sống của họ vẫn không khác gì trước ngày 8/3.

Khi chỉ tập trung vào vật chất, dễ hình thành những kỳ vọng lệch lạc: Một ngày rực rỡ còn 364 ngày còn lại phụ nữ vẫn tự xoay xở; quà tặng như một cách xoa dịu cảm xúc thay vì giải quyết vấn đề; hoặc sự phô trương trên mạng xã hội nhưng thiếu kết nối thực chất trong đời sống gia đình. Nếu không đi kèm sự thay đổi trong cách sống và cách ứng xử, món quà có thể khiến phụ nữ cảm thấy mình được tặng, nhưng không được hiểu.

Để sự quan tâm trở nên thực chất hơn, theo ông, nam giới không cần trở thành chuyên gia tâm lý mà cần "có mặt" đúng nghĩa trong đời sống gia đình. "Có mặt" là nhìn thấy điều cần thấy và chủ động làm điều cần làm, đều đặn mỗi ngày.

Sự ghi nhận chân thành có giá trị hơn nhiều so với những lời khen chung chung. Việc lắng nghe mà không vội phủ nhận cảm xúc, việc tự giác chia sẻ công việc nhà thay vì chờ phân công, hay một câu nói giản dị như "phần này để anh" đều là những hành động thiết thực. Ông cho rằng quan tâm thực chất được cấu thành từ 5 yếu tố: Ghi nhận, thấu hiểu, động viên, đồng hành và chia sẻ.

Theo chuyên gia, ngày 8/3 nên được coi như một "chuông nhắc" để gia đình điều chỉnh lại cách đối xử với nhau, thay vì là điểm kết thúc của sự quan tâm. Sự tôn vinh bền vững không nằm ở một ngày lễ, mà ở thói quen duy trì hằng tuần, hằng tháng: Dành thời gian trò chuyện để hiểu nhau hơn, xác lập nguyên tắc công bằng trong việc nhà và chăm sóc con cái, dạy con trai biết tôn trọng phụ nữ và con gái biết tự trọng.

Khi người phụ nữ không còn phải "gồng" một mình, khi họ được lắng nghe và đồng hành thực sự, đó mới là món quà có giá trị lâu dài hơn bất kỳ bó hoa nào.