Ngủ phòng kín bật điều hòa ảnh hưởng ra sao tới sức khỏe?

Những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền nhiều thông tin cho rằng việc ngủ qua đêm trong phòng kín bật điều hòa có thể khiến cơ thể mệt mỏi, stress, thậm chí rụng tóc do nồng độ CO2 tăng cao. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho rằng cần nhìn nhận hiện tượng này dựa trên cơ sở khoa học để tránh hoang mang, đồng thời hiểu đúng vai trò của thông gió trong phòng ngủ.

Theo bác sĩ Hoàng, bản thân điều hòa dân dụng không "làm bẩn" không khí. Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ phòng ngủ bị đóng kín để giữ lạnh, khiến không khí trong phòng gần như không được trao đổi với bên ngoài, trong khi con người vẫn hô hấp liên tục suốt đêm và thải ra CO2.

CO2 tích tụ ra sao trong phòng ngủ kín?

Mỗi người trưởng thành khi ngủ có thể thải ra khoảng 15–20 lít CO2 mỗi giờ. Trong một phòng ngủ diện tích khoảng 20 m2, thể tích xấp xỉ 60 m3, nếu cửa đóng kín và điều hòa chỉ tuần hoàn khí trong phòng, nồng độ CO2 có thể tăng dần từ mức nền ngoài trời khoảng 400 ppm lên 1.500–2.000 ppm sau 7–8 giờ (ppm là đơn vị đo nồng độ rất nhỏ của một chất trong không khí).

Điều này không hiếm gặp. Nhiều nghiên cứu đo trực tiếp trong phòng ngủ kín cho thấy mức CO2 vượt 1.000 ppm là rất phổ biến khi bật điều hòa qua đêm. Điểm dễ gây hiểu lầm là nhiều người nghĩ điều hòa có chức năng "làm sạch" không khí. Thực tế, máy lạnh hai cục phổ biến hiện nay chỉ hút khí trong phòng, làm mát rồi thổi ngược lại, gần như không đưa khí tươi từ ngoài vào.

Theo bác sĩ Hoàng, ở mức CO2 dưới 800 ppm, chất lượng không khí được xem là tốt cho giấc ngủ. Khi nồng độ tăng lên khoảng 1.000–1.200 ppm, giấc ngủ bắt đầu kém sâu hơn. Trên 2.000 ppm, nhiều người xuất hiện cảm giác ngột ngạt, đau đầu nhẹ, ngủ dậy mệt mỏi dù thời gian ngủ đủ dài.

CO2 ở mức này không gây ngạt hay nguy hiểm cấp tính, nhưng đủ để làm giấc ngủ nông, khiến cơ thể không được phục hồi tốt. Đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy "ngủ điều hòa rất mệt" mà không hiểu nguyên nhân.

Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh, hiện không có bằng chứng khoa học nào cho thấy CO2 ở mức 1.000–2.000 ppm trong phòng ngủ gây rụng tóc hay tổn thương não, thận, xương như một số thông tin lan truyền. Những biểu hiện như stress, mệt mỏi nếu có chủ yếu đến từ việc ngủ không sâu giấc kéo dài. Tác động ở đây mang tính chức năng, không phải tổn thương cơ quan.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh phổi mạn tính, tim mạch có thể nhạy cảm hơn với môi trường không khí kém thông thoáng. Tuy nhiên, ngay cả ở nhóm này, vấn đề chính vẫn là cảm giác khó chịu và chất lượng giấc ngủ suy giảm.

Giải pháp đơn giản, tăng thông gió khi ngủ

Theo khuyến nghị về thông gió trong nhà ở, không khí trong phòng nên được thay mới khoảng một lần mỗi giờ. Điều này nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực tế có thể thực hiện rất đơn giản.

Chỉ cần hé cửa sổ hoặc cửa phòng vài centimet khi ngủ, nồng độ CO2 có thể giảm đi đáng kể. Đây là biện pháp hiệu quả nhất, ít tốn kém nhất nhưng thường bị bỏ qua vì nhiều gia đình có thói quen đóng kín cửa để tiết kiệm điện, tránh bụi và tiếng ồn.

Ngoài ra, có thể lắp quạt thông gió nhỏ trên tường hoặc trần để tạo dòng khí lưu thông. Với nhà xây mới, có thể cân nhắc hệ thống cấp khí tươi. Còn với điều hòa hiện có, chỉ cần kết hợp thêm một khe hở thông khí là đủ cải thiện đáng kể chất lượng không khí.

Máy đo CO2 có thể hữu ích để theo dõi, nhưng không bắt buộc. Máy lọc không khí giúp giảm bụi mịn, vi khuẩn, phấn hoa, song không làm giảm CO2. Cây xanh trong phòng cũng không phải giải pháp cho vấn đề này vì ban đêm cây vẫn hô hấp và thải CO2.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, điều quan trọng là phòng ngủ cần có trao đổi không khí. Điều hòa không có lỗi, chính việc phòng quá kín mới khiến CO2 tích tụ, làm giấc ngủ kém chất lượng và cơ thể mệt mỏi vào sáng hôm sau.