Nhịp cầu nối ký ức từ những bức ảnh phục dựng

Nỗi day dứt khôn nguôi

Anh Khuất Văn Hoàng, Phó nhóm Skyline, nhớ mãi câu chuyện một người mẹ ở Hải Dương nhiều năm mong có ảnh thờ rõ nét của người con đã hy sinh. Nhóm cố gắng phục dựng để kịp trao ảnh cho bà. Thế nhưng, khi các thành viên tìm đến, người mẹ đã mất. "Chúng tôi bước vào nhà, thấy không khí rất trầm lắng. Hỏi mẹ đâu thì nhận được tin mẹ vừa mất được 3 ngày. Lúc ấy chúng tôi như chết lặng và day dứt. Chỉ nghĩ, giá như mình có thể ngược dòng thời gian để gửi bức ảnh đến mẹ sớm hơn", anh Hoàng kể.

Bức ảnh đã hoàn thành. Nhưng người mong ngóng nhất lại không còn cơ hội đón nhận. Câu chuyện ấy trở thành nỗi day dứt với các thành viên Skyline, đồng thời nhắc họ về ý nghĩa của công việc mình đang theo đuổi.

Những bức ảnh tìm đến nhóm có tình trạng khác nhau: Tấm đã phai màu, rách nát, tấm mờ đến mức khó nhận ra đường nét khuôn mặt. Có gia đình gìn giữ một bức ảnh qua nhiều thế hệ, mong một ngày được nhìn rõ hơn gương mặt người thân đã hy sinh. Từ những tư liệu ít ỏi ấy, các thành viên kiên nhẫn phục dựng, cố gắng khôi phục hình ảnh nhưng vẫn giữ những đặc điểm nhận diện vốn có.

"Có vô số khoảnh khắc khiến chúng tôi chết lặng trước nỗi đau và mong ước có một tấm ảnh của liệt sĩ thật trọn vẹn. Được nhìn thấy người con, người anh, người chồng, người thân của mình một cách rõ nét nhất là mong ước mà chúng tôi vô cùng thấu hiểu", anh Hoàng chia sẻ.

Trong nhóm có những thành viên cũng có người thân là liệt sĩ. Sự đồng cảm giúp họ hiểu vì sao một tấm ảnh cũ lại quý giá đến vậy. Đôi khi, gia đình chỉ còn lưu giữ được một bức hình nhỏ, chất lượng kém, nhưng đó là kỷ vật để con cháu hình dung về người thân đã đi qua chiến tranh và không trở về.

Vì thế, công việc phục dựng đòi hỏi sự cẩn trọng. Mục tiêu của nhóm là làm rõ hình ảnh, giữ nguyên những đường nét đặc trưng, tránh thay đổi diện mạo người đã khuất theo cảm nhận chủ quan. Với Skyline, điều quan trọng nhất là giúp gia đình nhận ra người thân qua những nét mặt quen thuộc.

Đằng sau mỗi lần trao ảnh là một câu chuyện riêng. Có người cầm ảnh ngắm thật lâu, có người xúc động khi lần đầu nhìn rõ hơn gương mặt người thân sau nhiều năm... Những khoảnh khắc ấy khiến các thành viên hiểu rằng mỗi bức ảnh đều gắn với một miền ký ức và niềm mong mỏi được gia đình gìn giữ suốt nhiều năm.

Mỗi bức ảnh, một cuộc trở về

Sau nhiều năm làm công việc phục dựng, các thành viên Skyline nhận ra giá trị sâu xa của những bức ảnh. "Chúng tôi hiểu rằng, đây không phải đơn giản là một tấm ảnh mà là một cuộc trở về của liệt sĩ với gia đình, người thân theo một cách đặc biệt nhất", anh Hoàng nói.

Đó là cuộc trở về qua gương mặt được phục dựng rõ hơn, để người mẹ có thể nhìn lại người con, người vợ có thêm hình ảnh người chồng đã hy sinh, những người em hình dung rõ hơn về người anh chưa kịp biết mặt. Với thế hệ sau, di ảnh còn giúp câu chuyện về người thân được lưu giữ và truyền lại qua các thế hệ.

Hơn 5 năm qua, những người trẻ của Skyline vẫn dành thời gian, công sức cho công việc này, nhiều khi tự trang trải chi phí. Mỗi bức ảnh là một hành trình tiếp nhận tư liệu, phục dựng rồi kết nối với gia đình liệt sĩ. Có ảnh còn tương đối rõ, có ảnh chỉ lưu lại những đường nét mờ nhòe. Nhóm phải kiên nhẫn xử lý từng trường hợp, đáp ứng mong mỏi của gia đình và bảo đảm sự thận trọng trong quá trình phục dựng. "Chúng tôi biết những người mẹ, người vợ, người thân của liệt sĩ đều đã có tuổi và thời gian cũng không còn nhiều nữa", anh Hoàng chia sẻ.

Những cuộc gặp sau khi trao ảnh luôn để lại nhiều cảm xúc trong lòng các thành viên. Đó có thể là ánh mắt người thân khi nhìn lại gương mặt đã xa cách nhiều năm, hay niềm vui của gia đình khi có thêm một tấm ảnh để gìn giữ. Mỗi lần như vậy, nhóm càng ý thức rõ trách nhiệm đối với những kỷ vật được gửi gắm.

Skyline hiểu rằng, những bức ảnh không thể bù đắp những năm tháng xa cách hay đưa người đã hy sinh trở về. Nhưng bằng công việc thầm lặng của mình, những người trẻ đang giúp các gia đình có thêm hình ảnh rõ nét để lưu giữ, để con cháu biết mặt, nhớ tên và hiểu hơn về người thân đã nằm lại trong chiến tranh. Mỗi bức ảnh được trao đi vì thế trở thành một nhịp cầu nối ký ức giữa những người đã khuất với các thế hệ còn ở lại.