Việt Nam hiện có khoảng 1-3 triệu người thu gom phế liệu, theo các ước tính được chia sẻ tại sự kiện “Những Chiến binh xanh - Người giữ nhịp vòng tuần hoàn” do Unilever Việt Nam và VietCycle tổ chức.

Lực lượng này góp phần thu hồi, phân loại và đưa nhựa, giấy, kim loại đã qua sử dụng trở lại chuỗi sản xuất, giảm lượng rác thải ra môi trường. Tuy nhiên, phần lớn người lao động làm việc tự do, không có hợp đồng, thiếu bảo hiểm và chịu ảnh hưởng từ biến động giá phế liệu. Nhiều người làm việc trong điều kiện thiếu an toàn, kéo dài đến khi ngoài 60 tuổi; phụ nữ chiếm tỷ trọng lớn.

Theo UNDP, khảo sát khoảng 12.000 người thu gom tại một số địa phương cho thấy sinh kế của họ còn nhiều bấp bênh, trong khi khả năng tiếp cận bảo hiểm tai nạn nghề nghiệp hạn chế.

Trong khi đó, dự án “Hồi sinh rác thải nhựa” do Unilever Việt Nam và VietCycle triển khai từ năm 2021 đã thu gom hơn 40.000 tấn rác thải nhựa, đồng thời hỗ trợ khoảng 3.000 lao động.

Các chuyên gia cho rằng cần tăng cường bảo hộ, cải thiện sinh kế và xem xét tích hợp lực lượng thu gom phi chính thức vào cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), qua đó ghi nhận đóng góp của họ trong phát triển kinh tế tuần hoàn.