Ninh Bình: Chung tay bảo vệ gia đình trước tác hại của khói thuốc

Mới đây, tại xã Liên Minh, Phòng Văn hóa - Xã hội xã phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Ninh Bình và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã tổ chức Hội nghị truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá với đông đảo đại biểu tham dự, trong đó có nhiều hội viên, phụ nữ. Nội dung được truyền tải tập trung vào những nguy cơ của hút thuốc chủ động và hút thuốc thụ động đối với sức khỏe, đồng thời phổ biến các quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc tuân thủ quy định về địa điểm cấm hút thuốc.

Điểm đáng chú ý của hoạt động truyền thông là đặt vấn đề thuốc lá trong mối quan hệ với những người cùng sinh sống, làm việc và sinh hoạt trong một không gian. Bởi vậy, câu chuyện phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là lựa chọn của người hút mà còn gắn với trách nhiệm bảo vệ những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người đang mắc bệnh. Từ nhận thức đó, những hành động tưởng như đơn giản như không hút thuốc trong nhà, không hút khi có trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai, bỏ tàn thuốc đúng nơi quy định hay tôn trọng khu vực cấm hút thuốc được nhấn mạnh như những việc mỗi người có thể chủ động thực hiện hằng ngày.

Cách làm này cũng được triển khai trong hoạt động của các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Ninh Bình. Nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá được lồng ghép vào các buổi hội họp, sinh hoạt của Hội và các chi hội, qua đó cung cấp kiến thức cho hội viên, đồng thời vận động chị em chia sẻ với người thân về tác hại của thuốc lá và cách hạn chế phơi nhiễm với khói thuốc.

Đáng chú ý, mô hình "Gia đình có sức khỏe - Không khói thuốc" được gắn với hoạt động chăm sóc sức khỏe hội viên, phụ nữ và cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an". Qua đó, phòng, chống tác hại của thuốc lá được đặt trong tổng thể xây dựng nếp sống và môi trường sinh hoạt lành mạnh của mỗi gia đình, thay vì chỉ được nhìn nhận như một nội dung tuyên truyền riêng lẻ.

Từ gia đình, thông điệp tiếp tục được mở rộng đến cơ quan, đơn vị và cộng đồng. Các cấp Hội hướng dẫn cán bộ, hội viên thực hiện những quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá; đưa quy định cấm hút thuốc vào quy chế nội bộ, treo biển nhắc nhở tại nơi làm việc. Nội dung cũng được lồng ghép trong sinh hoạt các chi, tổ hội, triển khai thông qua tiểu phẩm, liên hoan câu lạc bộ, phát tờ rơi và biểu dương những gia đình tiêu biểu.

Việc duy trì tuyên truyền thường xuyên, qua nhiều kênh, đang góp phần đưa phòng, chống tác hại của thuốc lá trở thành một nội dung gần gũi hơn trong đời sống. Thay vì chỉ tập trung vào những đợt truyền thông theo thời điểm, các hoạt động được đưa vào sinh hoạt của tổ chức Hội, gia đình, cơ quan và cộng đồng, tạo thêm cơ hội để kiến thức được nhắc lại và chuyển hóa thành hành vi cụ thể.

Cùng với việc đưa kiến thức đến gần người dân, Ninh Bình đang chú trọng đổi mới cách thức truyền thông, nhất là trước sự xuất hiện của các sản phẩm thuốc lá mới. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha được đưa vào nội dung tuyên truyền tại các cấp Hội nhằm giúp hội viên và cộng đồng nhận diện những nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt đối với thanh, thiếu niên. Các thông tin này được truyền tải qua nhiều phương tiện, từ các buổi sinh hoạt chuyên đề đến phương tiện thông tin đại chúng, Facebook, Zalo và trang thông tin của Hội.

Tại xã Phát Diệm, hoạt động truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng tập trung vào hai nhóm nội dung: nhận diện tác hại của thuốc lá và hiểu đúng những nguy cơ từ các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Người dân được cung cấp kiến thức về tác động của thuốc lá đối với sức khỏe con người, gia đình và cộng đồng; đồng thời tìm hiểu về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và những quy định liên quan đến xử lý hành vi vi phạm. Việc sử dụng câu hỏi và tình huống thực tế giúp các nội dung pháp luật, kiến thức sức khỏe được truyền tải theo cách gần gũi, dễ tiếp cận hơn.

Mục tiêu của hoạt động truyền thông tại cơ sở không chỉ là giúp người dân biết về tác hại của thuốc lá mà còn khuyến khích không hút thuốc, từng bước giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, hạn chế phơi nhiễm với khói thuốc thụ động và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh. Đây cũng là cách đưa những quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến gần hơn với cộng đồng, góp phần phòng ngừa các bệnh có nguyên nhân từ sử dụng thuốc lá.

Tại xã Chất Bình, Hội nghị truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá được tổ chức với sự tham gia của cán bộ, đại diện các thôn, trạm y tế và nhân dân trên địa bàn. Nội dung tuyên truyền nhấn mạnh tác động của cả hút thuốc chủ động và hút thuốc thụ động; trong đó lưu ý những nhóm dễ bị ảnh hưởng như trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Người tham dự được cung cấp thông tin về những nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó có các bệnh về hô hấp, tim mạch, ung thư và nhiều bệnh lý khác.

Một hướng tiếp cận khác được thể hiện rõ trong lực lượng Công an tỉnh Ninh Bình thông qua Hội thi "Tìm hiểu, sáng kiến về phòng, chống tác hại thuốc lá" năm 2026. Thông qua các tiểu phẩm và phần thi tuyên truyền, những nội dung về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử và nguy cơ đối với sức khỏe được thể hiện sinh động, gần gũi hơn. Đáng chú ý, các đội thi còn đưa ra những ý tưởng, giải pháp xuất phát từ thực tiễn công tác, hướng tới nâng cao hiệu quả tuyên truyền trong cán bộ, chiến sĩ và cộng đồng. Những sáng kiến này không chỉ phục vụ một cuộc thi mà còn có thể trở thành gợi ý cho các đơn vị trong việc tiếp tục triển khai những hoạt động phù hợp với thực tế.

Từ những cách làm trên có thể thấy, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Ninh Bình đang được triển khai theo hướng mở rộng chủ thể tham gia và đa dạng hóa phương thức truyền thông. Từ gia đình, tổ dân phố, thôn xóm đến cơ quan, đơn vị; từ hội nghị trực tiếp, sinh hoạt chi hội đến tiểu phẩm, hội thi và các nền tảng Facebook, Zalo, thông điệp về môi trường không khói thuốc được truyền tải bằng nhiều hình thức khác nhau.