Nỗ lực thu hẹp khoảng cách giới trong các môn STEM

Định kiến giới trong STEM

Năm 2025 là năm đầu tiên trường Trung học cơ sở De Zavala, thành phố Irving (bang Texas, Mỹ) tuyển sinh theo hình thức tự chọn tập trung vào Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM). Trong đó, một lớp 6 có một nửa số học sinh là nữ. Trước đây, các lớp tự chọn STEM của trường đôi khi chỉ có 1 nữ sinh đăng ký.

Trước đại dịch Covid-19, nhiều trường học đã chuyển sang cách tiếp cận giảng dạy mới, giảm phụ thuộc vào tốc độ, tính cạnh tranh và học thuộc lòng. Các tiêu chuẩn chương trình được xây dựng lại theo hướng chú trọng tư duy linh hoạt, giải quyết vấn đề và hiểu bản chất của phép toán thay vì chỉ áp dụng công thức. 

Bên cạnh đó, giáo viên được khuyến khích thu hút nhiều học sinh nữ hơn vào các môn và chương trình STEM, thông qua hoạt động ngoại khóa, học thực hành và các bài học gắn với ứng dụng thực tiễn. Những nỗ lực này nhằm giúp các em tăng tự tin và cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của STEM trong đời sống.

Bất chấp những thay đổi trong nhận thức xã hội, định kiến về khả năng của trẻ em gái trong các môn khoa học và toán học vẫn tồn tại, theo chia sẻ của giáo viên, nhà quản lý và các tổ chức ủng hộ. Họ cho rằng những định kiến này vô tình gieo vào đầu trẻ một thông điệp tiêu cực về năng lực của chính mình, ngay từ khi các em còn rất nhỏ. Tại lớp 3 ở Washington, D.C., giáo viên Raphael Bonhomme bắt đầu năm học bằng một bài tập giúp học sinh xác định những yếu tố tạo nên bản sắc cá nhân. Tuy nhiên, rất hiếm nữ sinh tự nhận mình giỏi toán; thậm chí một số em thẳng thắn nói rằng mình "không phải người giỏi toán".

Theo giáo sư Janine Remillard của Đại học Pennsylvania, trẻ em gái cũng có thể nhạy cảm hơn trước những thay đổi trong phương pháp giảng dạy do đại dịch gây ra. Các nghiên cứu chỉ ra rằng nữ sinh thường tiếp thu tốt hơn khi bài học gắn với ví dụ thực tế, trong khi nam sinh lại có xu hướng học hiệu quả hơn trong môi trường cạnh tranh.

Cam kết thay đổi

Tại trường THCS De Zavala, chương trình STEM là trọng tâm trong nỗ lực nuôi dưỡng tính tò mò, khả năng phục hồi và tư duy giải quyết vấn đề cho học sinh. Erin O'Connor, chuyên gia STEM và đổi mới sáng tạo của trường, cho biết sau đại dịch, các trường trong quận Irving đã phải tái đầu tư mạnh vào đào tạo giáo viên để đáp ứng yêu cầu giảng dạy mới.

Năm ngoái, quận thí điểm một chương trình khoa học mới hợp tác với Lego Education. Tại De Zavala, bài học về máy móc giúp học sinh khám phá khái niệm động năng thông qua các mô hình lắp ráp. Học sinh lớp 5 cũng được tiếp cận kiến thức di truyền bằng việc lắp mô hình khủng long và thế hệ con của chúng, từ đó xác định các đặc điểm chung.

Ở cấp tiểu học, giáo viên Tenisha Willis tại Trường Townley gần đây hướng dẫn học sinh lớp 2 chế tạo một cỗ máy có thể đẩy các khối Lego vào thùng chứa. Khi 3 bé gái loay hoay tìm cách vận hành thiết bị. Một học sinh tỏ ra bực bội khi gặp phải khó khăn, song Willis vẫn kiên nhẫn, gợi ý các em khám phá. Willis nói: "Đôi khi chúng ta không thể bỏ cuộc. Giải pháp có khi đã ở ngay đó, chúng ta chỉ cần điều chỉnh một chút".