Nữ đạo diễn "thổi hồn" sử thi vào nghệ thuật đương đại

Đưa nghệ nhân lên sân khấu 

Song song với công tác dàn dựng, Hương Giang còn nghiên cứu khoa học, giảng dạy và thực hành biểu diễn, tạo nên dấu ấn nghề nghiệp toàn diện trong môi trường quân đội chính quy.

Theo chia sẻ của Thượng tá Nguyễn Thị Hương Giang, hành trình đưa chị đến với vai trò đạo diễn các chương trình chính trị - chính luận không phải là một sự rẽ ngang đột ngột, mà là kết quả tất yếu của quá trình chuyển mình từ một người nghệ sĩ - chiến sĩ, giảng viên hoạt động thực tiễn lâu năm qua nhiều vai trò khác nhau. Với chị, chính trị - chính luận không khô khan mà trái lại, đó là mảnh đất màu mỡ để người đạo diễn "thổi hồn" sử thi vào nhịp sống đương đại.

Từ năm 2023 đến nay, chị đã bước vào lĩnh vực này với tâm thế dùng nghệ thuật để "mềm hóa" những tư tưởng cứng nhắc, biến những sự kiện trọng đại thành những không gian văn hóa sống động và giàu nhân văn. Sở dĩ nữ đạo diễn tự tin đảm nhận mảng đề tài áp lực này là bởi sự tổng hòa của 3 vai trò: Kỷ luật của người lính, tri thức nghệ thuật của một nhà giáo và tâm hồn của một nghệ sĩ lâu năm.

Những kinh nghiệm từ việc bảo vệ thành công các đề tài nghiên cứu khoa học và viết sách chuyên ngành thanh nhạc đã giúp chị có nền tảng lý luận vững chắc để dàn dựng những chương trình có chiều sâu tri thức.

Trong những chương trình nghệ thuật lớn như "Tinh hoa làng nghề Việt" hay "Kết nối tinh hoa toàn cầu", chị đã tiên phong áp dụng lối dàn dựng sử thi kết hợp sân khấu hóa thực cảnh.

"Tôi muốn đưa những người nghệ nhân, những nhân chứng sống từ đời thực bước lên sân khấu để kể câu chuyện của chính họ, tạo nên sự kết nối thiêng liêng giữa lịch sử hào hùng và khát vọng phồn vinh của thời đại mới. Đối với tôi, mỗi chương trình chính luận không chỉ là nhiệm vụ, mà là một sứ mệnh âm nhạc gắn liền với vận mệnh đất nước", NSƯT Hương Giang chia sẻ.

Bởi vậy, dù là khi phát hành các MV kỷ niệm những mốc son lịch sử của dân tộc, hay những chương trình nghệ thuật gắn với ngành Nông nghiệp và Môi trường, chị đều gửi gắm vào đó khát vọng lan tỏa bản sắc Việt Nam ra thế giới. Áp lực của dòng tranh chính luận chính là "thước đo" bản lĩnh, giúp chị chứng minh rằng: Khi nghệ thuật bắt nguồn từ hơi thở đời sống và được kết tinh bằng tư duy sáng tạo đột phá, nó sẽ trở thành sức mạnh mềm mạnh mẽ nhất để khẳng định chủ quyền và vị thế dân tộc.

Sự bền bỉ của chị với vai trò đạo diễn chính luận không đến từ tham vọng tỏa sáng dưới ánh đèn sân khấu, mà bắt nguồn từ ý thức về sứ mệnh của một người nghệ sĩ - chiến sĩ. Nếu ca hát là sự thăng hoa cá nhân, thì đạo diễn là cách mà chị kiến tạo cả một "hệ sinh thái" tư tưởng, dùng tri thức khoa học và sự tinh tế của nghệ thuật để "mềm hóa" những thông điệp vốn được coi là khô khan.

Đứng sau hậu trường các chương trình lớn như "Tinh hoa làng nghề Việt", "Kết nối tinh hoa toàn cầu", hay các dự án thực cảnh sử thi, chị tìm thấy hạnh phúc khi thấy những giá trị văn hóa dân tộc được nâng tầm và chạm đến cảm xúc của hàng triệu khán giả.

Dù không trực tiếp đón nhận những tràng pháo tay nhưng khi nhìn thấy những giọt nước mắt của quân dân hay niềm tự hào trên gương mặt các nghệ nhân làng nghề, chị biết mình đang thực hiện đúng trách nhiệm của một trí thức nghệ sĩ. Với Hương Giang, sự ghi nhận của các cơ quan chỉ đạo, tổ chức sự kiện và niềm tin của công chúng chính là "ánh hào quang" rực rỡ và bền vững nhất, thôi thúc chị tiếp tục dấn thân để khẳng định bản lĩnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Một số chương trình do NSƯT Hương Giang làm đạo diễn

Bù đắp cho gia đình bằng những "khoảng thời gian chất lượng"

Công việc đạo diễn các chương trình chính trị lớn thường đòi hỏi cường độ cao, thời gian gấp gáp. Khi được hỏi chị làm thế nào để cân bằng giữa công việc và đời sống gia đình, nữ đạo diễn cho biết: "Tôi may mắn có được sự đồng hành tuyệt vời từ người bạn đời - một nhà báo, Viện trưởng Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật. Anh không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là người cộng sự trí tuệ, trực tiếp hỗ trợ tôi lên kịch bản và viết lời bình cho các chương trình nghệ thuật do tôi làm Tổng đạo diễn. Chính sự thấu cảm và tương trợ về chuyên môn từ chồng đã giúp tôi hóa giải những áp lực của một người phụ nữ làm nghề đạo diễn chính luận".

"Tôi bù đắp cho gia đình bằng những "khoảng thời gian chất lượng", hoàn toàn gác lại công việc để kết nối sâu sắc mỗi khi trở về. Sự thấu hiểu từ gia đình và khả năng điều hành công việc khoa học đã giúp tôi chuyển hóa áp lực thành động lực, biến tổ ấm thành "trạm sạc" năng lượng để tôi bền bỉ sáng tạo nên những không gian nghệ thuật chính luận đậm chất nhân văn" - chị chia sẻ thêm.

Với Hương Giang, gia đình không chỉ là bến đỗ bình yên mà còn là mạch nguồn di sản tiếp sức cho hành trình nghề nghiệp của chị. Được sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, với những tên tuổi như chú ruột nhạc sĩ An Thuyên, anh trai là NSND An Phúc, chị gái là Nghệ nhân Ưu tú An Thi..., chị luôn mang trong mình niềm tự hào và trách nhiệm kế thừa. Sự may mắn ấy càng nhân lên khi tổ ấm nhỏ của chị, từ chồng đến các con, đều hoạt động nghệ thuật.

Dù đôi khi phải hy sinh những khoảnh khắc đời thường, những bữa cơm đoàn viên để dấn thân vào các dự án chính luận hay những chuyến đi Trường Sa dài ngày, Hương Giang vẫn vững lòng tin vì có hậu phương thấu hiểu. Sự đồng điệu về lý tưởng giữa những người thân cùng nghề đã giúp chị biến niềm riêng thành động lực lớn lao. Với chị, mỗi tác phẩm thành công không chỉ là dấu ấn cá nhân, mà còn là sự tiếp nối vẻ vang truyền thống gia đình và là cách chị tri ân những người thân yêu đã luôn đồng hành, tiếp lửa.

Nhìn lại chặng đường đã qua, Thượng tá, NSƯT, đạo diễn Nguyễn Thị Hương Giang mong được nhớ đến là một người phụ nữ đã sống trọn vẹn và kiêu hãnh với những lựa chọn của mình. Bởi lẽ, dù trong sắc phục Thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, trên bục giảng nhà giáo hay ở vai trò đạo diễn, tất cả đều là những mảnh ghép không thể tách rời tạo nên bản thể của chị. Với chị, việc được cháy hết mình để kết nối quá khứ hào hùng với khát vọng phồn vinh của dân tộc không chỉ là trách nhiệm của một trí thức nghệ sĩ, mà còn là minh chứng rõ nhất cho một cuộc đời sống trọn vẹn và hạnh phúc.