Nữ Trưởng Công an xã và những chuyện ngoài hồ sơ vụ án

Học tiếng của đồng bào để gần dân hơn

Từ ngày 1/7/2025, sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, Trung tá Bùi Thị Lan Anh được điều động về công tác tại Công an xã Toàn Thắng. Là địa bàn chủ yếu người dân tộc Mường sinh sống, việc giao tiếp với người dân khiến chị gặp không ít khó khăn. Nhiều khi xuống địa bàn, bà con trò chuyện bằng tiếng Mường, có những câu chị hiểu nhưng cũng có những câu chưa thể nắm hết ý.

Chị nhận ra muốn gần dân hơn thì trước hết phải hiểu điều người dân đang nói, kể cả những điều khó diễn đạt bằng tiếng phổ thông. Thế là chị quyết tâm học tiếng Mường. Không chỉ học từng từ, từng câu, chị còn học cách bà con bày tỏ tâm tư, những vui buồn, lo lắng trong gia đình và cuộc sống.

Sự thay đổi ấy dần thể hiện trong công việc hằng ngày. Nếu trước đây một số người dân còn e ngại khi gặp cán bộ Công an, thì nay, thấy chị mặc thường phục xuống cơ sở, bà con có thể chủ động gọi lại hỏi chuyện. Người hỏi cách kích hoạt định danh điện tử, sử dụng VNeID, người hỏi thủ tục hành chính, có khi chỉ là một chuyện gia đình cần được tư vấn.

Những câu chuyện tưởng như nhỏ ấy lại là cách niềm tin được hình thành. Trong những lần xuống cơ sở, có một câu chuyện khiến Trung tá Lan Anh nhớ mãi. Đầu tháng 7/2026, trong một lần tuần tra ban đêm, Công an xã Toàn Thắng phát hiện một nhóm thanh, thiếu niên tụ tập tại nhà văn hóa thôn. Các em được nhắc nhở rồi trở về nhà.

Ngày hôm sau, Công an xã mời gia đình các em đến làm việc, vận động cha mẹ quan tâm, quản lý và giáo dục con em mình. Trong số đó có một cậu bé 13 tuổi. Khi cán bộ Công an hỏi chuyện, em lặng lẽ đưa điện thoại ra. Trên màn hình là những tin nhắn của mẹ bằng tiếng Mường. Người mẹ đi làm ăn xa, những lời dặn dò dành cho con mộc mạc nhưng đầy yêu thương.

Cậu bé cúi gằm mặt. Em sợ các cô chú Công an nhưng có lẽ còn sợ hơn nếu mẹ biết mình mắc lỗi và buồn vì mình. Khi được hỏi tại sao lại đi theo nhóm bạn, cậu bé nói rằng nếu không đi cùng các bạn, em có thể bị bắt nạt, thậm chí bị đánh. Một chuyện tưởng chỉ là vi phạm giờ giấc, tụ tập ban đêm bỗng mở ra một câu chuyện khác. Phía sau một đứa trẻ mắc lỗi là một đứa trẻ đang thiếu sự chăm sóc của cha mẹ, loay hoay tìm cách hòa nhập và tự bảo vệ mình.

"Chúng tôi bất chợt lặng đi. Bởi phía sau một lỗi vi phạm tưởng như rất nhỏ là một đứa trẻ đang loay hoay tìm cách hòa nhập và tự bảo vệ mình. Chính khoảnh khắc ấy khiến chúng tôi nhận ra rằng, đôi khi điều một đứa trẻ cần không phải là một lời quở trách, mà trước hết là một người lớn chịu lắng nghe và thấu hiểu", Trung tá Lan Anh chia sẻ.

Thay vì chỉ nhắc nhở, cán bộ Công an xã động viên em. Các anh chị hướng dẫn rằng khi gặp vấn đề, em có thể tìm đến thầy cô hoặc Công an để được giúp đỡ. Câu chuyện sau đó được chia sẻ trên trang mạng xã hội của địa phương, nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh, giáo viên và thanh, thiếu niên.

Từ một lần tuần tra, một cuộc trò chuyện với một đứa trẻ, thông điệp về cách ứng xử với trẻ em tuổi mới lớn được lan tỏa. Khi các em mắc lỗi, bên cạnh việc nhắc nhở, điều cần thiết không kém là sự quan tâm và chia sẻ để các em có thể mở lòng. Với Công an cơ sở, giữ bình yên đôi khi không phải là xử lý thêm một vụ việc, mà là giúp một đứa trẻ không tiếp tục đi sai đường.

Những việc không có trong hồ sơ vụ án 

Cũng trong những lần đi cơ sở, cán bộ Công an xã Toàn Thắng biết đến hoàn cảnh của hai chị em gái, chị học lớp 9, em học lớp 3, đang sống cùng bà ngoại. Người cha qua đời khi mẹ đang mang thai người con gái đầu. Sau đó, người mẹ đi bước nữa nhưng cuộc hôn nhân không trọn vẹn. Bản thân người mẹ mắc bệnh, nhiều năm điều trị, trải qua nhiều lần phẫu thuật trước khi qua đời năm 2025. Hai đứa trẻ ở lại với bà ngoại Bùi Văn Cừ, ở thôn Đá.

Biết hoàn cảnh ấy, Công an xã phối hợp với nhà trường tìm cách hỗ trợ. Cán bộ Công an vận động, kêu gọi giúp người chị có máy tính phục vụ học tập, đồng thời động viên, định hướng để hai em có thêm niềm tin vào tương lai và cơ hội học tập phù hợp. Với những đứa trẻ ấy, sự giúp đỡ có thể bắt đầu từ một chiếc máy tính hay một lời động viên. Điều ở lại lâu hơn có lẽ là cảm giác các em không bị bỏ lại một mình.

Toàn Thắng là xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, với 3.331 hộ, 15.355 nhân khẩu. Toàn xã còn 169 hộ nghèo, 297 hộ cận nghèo và khoảng 300 phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều trẻ em yếu thế phải sống dựa vào ông bà hoặc người thân.

Bám địa bàn, xuống từng thôn, xóm, cán bộ Công an nhìn thấy những gia đình thiếu thốn, những đứa trẻ thiếu sự chăm sóc của cha mẹ và những người phụ nữ đang chật vật mưu sinh. Từ đó, Trung tá Lan Anh chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ thường xuyên quan tâm đến các hoàn cảnh khó khăn.

Một trong những hoạt động được duy trì đều đặn là "Gian hàng 0 đồng". Ngày 5 và 20 hằng tháng, gian hàng mở với quần áo, nhu yếu phẩm, sách vở, đồ dùng học tập và sách truyện cho trẻ em. Cán bộ, chiến sĩ đóng góp ngày lương, đồng thời vận động các nhà hảo tâm cùng chung tay.

Công an xã khảo sát từng gia đình, xác định những trường hợp thực sự khó khăn và trao phiếu nhận hàng. Người cần có thể chọn những món đồ thiết thực mà không phải bận tâm về giá, còn người có điều kiện có thêm một địa chỉ để gửi gắm sự sẻ chia.

Một bộ quần áo đã qua sử dụng, một quyển sách cũ hay một túi nhu yếu phẩm có thể không có giá trị lớn. Nhưng khi đến đúng lúc, chúng trở thành sự giúp đỡ thiết thực với một gia đình đang khó khăn. Quan trọng hơn, người dân nhìn thấy phía sau màu áo Công an không chỉ là những người thực thi nhiệm vụ, mà còn là những con người đang sống cùng cộng đồng, biết gia đình nào đang khó, đứa trẻ nào cần được quan tâm.

Dưới sự chỉ đạo của Trung tá Lan Anh, Công an xã Toàn Thắng đã xây dựng và duy trì 29 mô hình bảo đảm an ninh, trật tự, vận động người dân lắp đặt 60 mắt camera an ninh, tổ chức 56 buổi tuyên truyền pháp luật với hơn 9.500 lượt người tham dự. Một mô hình được Bộ Công an lựa chọn trong 30 mô hình tiêu biểu để biểu dương, khen thưởng tại Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2026.

Năm 2025, tập thể Công an xã Toàn Thắng được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và nhận Cờ thi đua của Bộ Công an. Nhưng với Trung tá Lan Anh, còn một "thước đo" khác khó định lượng hơn, đó là thái độ của người dân khi cán bộ Công an xuống địa bàn. Là nữ Trưởng Công an xã tại đơn vị, chị cùng cán bộ, chiến sĩ duy trì các hoạt động văn hóa, thể thao, an sinh xã hội, vận động người dân chung tay xây dựng môi trường sống sạch đẹp và tạo sự gắn kết giữa các thôn, xóm.

Giữa những con đường làng, mỗi khi cán bộ Công an xuất hiện, những lời chào trở nên thân tình hơn. Có người gọi lại để hỏi việc, có người mời cán bộ vào nhà, có người chỉ đơn giản nở một nụ cười. "Dẫu thời tiết khắc nghiệt đến đâu, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an chúng tôi khi xuống địa bàn đều cảm thấy ấm áp, vì luôn được đón nhận tấm lòng yêu mến của bà con", Trung tá Lan Anh chia sẻ.