Phát huy thế mạnh điện ảnh trong lan tỏa tinh thần đại đoàn kết, khát vọng cống hiến và trách nhiệm cộng đồng

Tham dự Đại hội có ông Hoàng Công Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Tạ Quang Đông, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cùng 436 đại biểu ưu tú đại diện cho hơn 2.000 hội viên của Hội Điện ảnh Việt Nam về tham dự Đại hội.

Đại hội không chỉ tổng kết nhiệm kỳ 2021 - 2026 mà còn là diễn đàn để những người làm nghề trao đổi, đóng góp ý kiến và gửi gắm kỳ vọng về một tổ chức nghề nghiệp thiết thực, năng động hơn.

Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu của hội viên và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật điện ảnh của xã hội

Báo cáo tổng kết công tác Hội nhiệm kỳ IX (2020 - 2025), phương hướng nhiệm vụ nhiệm kỳ X (2026 - 2031) nêu rõ, nhiệm kỳ qua, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn thách thức, cả khách quan và chủ quan, song Hội Điện ảnh Việt Nam đã giữ vững định hướng chính trị, phát huy tinh thần đoàn kết, duy trì hoạt động nghề nghiệp và từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của hội viên và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật điện ảnh của xã hội.

Hội đã chú trọng tăng cường công tác chính trị, tư tưởng, nâng cao ý thức về trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ và hội viên, tạo được sự đồng thuận trong nội bộ Hội để hướng tới thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trọng trọng tâm là tập hợp, đoàn kết, phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ, hội viên tiến hành sáng tác và các hoạt động nghề nghiệp theo đường lối văn hóa, văn nghệ của Đảng và Nhà nước. Cùng với đó, sự kịp thời đổi mới trong định hướng triển khai công tác hội hướng về chi hội cơ sở, đặt văn nghệ sĩ, hội viên vào trung tâm, gắn hoạt động hội với công tác mặt trận, phát huy vai trò hạt nhân của Ban Chấp hành Hội và các chi hội, đẩy mạnh công tác xã hội hóa, công tác tham mưu, phản biện, xây dựng chính sách… đã tạo nên nguồn năng lượng tích cực mới cho hoạt động, công tác hội.

Hội cũng chú trọng nâng cao tính chuyên nghiệp trong sáng tác và hoạt động nghiệp vụ của hội viên qua chủ trương đầu tư nâng cao từ nguồn hỗ trợ sáng tác của Nhà nước cho các tác giả có kịch bản đạt chất lượng nội dung và nghệ thuật; đề cao yếu tố tìm tòi, sáng tạo trong tiêu chí Giải thưởng Cánh diều thường niên; tổ chức các lớp tập huấn kết hợp lý thuyết và thực hành làm phóng sự, phim tài liệu theo phương thức truyền nghề cho hội viên, người làm phim truyền hình tại các địa phương; Công tác xã hội hóa hoạt động của Hội trong nhiệm kỳ đạt hiệu quả tốt như trong hoạt động sáng tác trẻ (Trung tâm TPD), tổ chức Ngày Điện ảnh và lễ trao Giải thưởng Cánh diều thường niên (Trung tâm Dịch vụ phát triển điện ảnh), công tác xuất bản, báo chí (Tạp chí của Hội phối hợp với Kênh truyền hình TV Today xuất bản ấn phẩm thương mại để có thêm nguồn thu duy trì hoạt động, tổ chức Giải thưởng Ngôi sao xanh biểu dương các bộ phim đạt giá trị nghệ thuật và thương mại)...

Từ khi về trực thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, hoạt động của Hội ngày càng thiết thực, gắn với công tác mặt trận và triển khai thực hiện nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước giao. Hội đã kiến nghị nhiều giải pháp phát huy "sức mạnh mềm" của Văn học nghệ thuật và vai trò của các Hội văn học nghệ thuật nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác Mặt trận trong tình hình mới. Hội đã triển khai xây dựng và hoàn thành Đề án sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức và vị trí việc làm cho người làm việc thường xuyên tại Hội…

Tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động Hội và đóng góp quan trọng vào sự phát triển của điện ảnh Việt Nam

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nhấn mạnh, Đại hội là đây là sự kiện chính trị - văn hóa có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển mới của Hội và đội ngũ những người làm điện ảnh, phim truyền hình cả nước; đồng thời là dịp để chúng ta cùng nhìn lại những kết quả đạt được, ghi nhận những đóng góp bền bỉ của các thế hệ nghệ sĩ, hội viên cũng như thống nhất xác định phương hướng, nhiệm vụ của Hội Điện ảnh Việt Nam trong giai đoạn mới.

Theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, văn hóa luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng; góp phần hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn, củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển và làm nên sức mạnh mềm của mỗi quốc gia. Trong dòng chảy ấy, nghệ thuật nói chung và điện ảnh nói riêng có vai trò quan trọng trong phản ánh hiện thực, lan tỏa các giá trị nhân văn và góp phần định hình những giá trị văn hóa của dân tộc.

“Với khả năng kết hợp nghệ thuật, công nghệ và sức sáng tạo để kể những câu chuyện về đất nước, về con người và thời đại, điện ảnh không chỉ mang đến giá trị nghệ thuật mà còn lưu giữ ký ức, khơi dậy những tình cảm tốt đẹp để giúp công chúng hiểu hơn về lịch sử, về quê hương, đất nước và chính mình, qua đó bồi đắp tình yêu và lòng tự tôn dân tộc”, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nêu rõ và cho rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, điện ảnh còn là một kênh quan trọng để quảng bá hình ảnh, con người và văn hóa Việt Nam ra thế giới; là sợi dây đan kết tình hữu nghị, thu hẹp khoảng cách và sự khác biệt giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ. Để làm nên những giá trị đó, vai trò của đội ngũ nghệ sĩ, những người làm điện ảnh là hết sức quan trọng. Bằng tài năng, tâm huyết và trách nhiệm xã hội, các nghệ sĩ đã góp phần tạo nên những tác phẩm có giá trị, ghi dấu những chặng đường của đất nước và để lại những tình cảm, ký ức đẹp trong lòng công chúng.

Nhấn mạnh Đại hội lần thứ X của Hội Điện ảnh Việt Nam diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân đang tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, triển khai thực hiện các chủ trương lớn về văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga chia sẻ, đây là những định hướng quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật nói chung và điện ảnh nói riêng; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mới đối với việc nâng cao chất lượng sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, ứng dụng khoa học, công nghệ và chủ động hội nhập quốc tế.

Đồng tình với những đánh giá, phương hướng và nhiệm vụ đã nêu trong văn kiện của Đại hội, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nêu rõ, nhiệm kỳ 2026 - 2031 mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn. Công nghệ số, nền tảng xuyên biên giới và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi toàn bộ chuỗi sáng tạo, sản phẩm phát hành và thưởng thức điện ảnh. Thị trường tạo thêm nguồn lực nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ chạy theo thị hiếu dễ dãi, thương mại hóa thuần túy, lệch chuẩn. Vì vậy, hơn lúc nào hết, Hội phải vừa giữ vững định hướng, bản sắc và trách nhiệm xã hội, vừa phải khuyến khích tự do sáng tạo, tôn trọng quy luật nghệ thuật và chủ động thích nghi với thị trường.

Để góp phần hoàn thiện phương hướng và nhiệm vụ của Hội trong nhiệm kỳ tới, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị, Hội cần quan tâm để xây dựng tổ chức Hội thực sự là mái nhà chung, là trung tâm đoàn kết, tập hợp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người làm điện ảnh, phim truyền hình của cả nước; phát huy vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng và tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong Hội.

Cần quan tâm đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng lấy hội viên làm trung tâm, chi hội làm nền tảng, tác phẩm và hiệu quả xã hội làm thước đo; đẩy mạnh chuyển đổi số và cung cấp dịch vụ thiết thực cho hội viên. Hội phải là nơi quy tụ, là nơi Hội viên hướng về để chia sẻ, kết nối và là nơi phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của các nghệ sĩ tên tuổi, là nơi nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, truyền cảm hứng, đồng hành cùng thế hệ trẻ. Mỗi chương trình của Hội phải thiết thực với hội viên, góp phần phát triển nghề nghiệp và lan tỏa giá trị điện ảnh trong xã hội.

Cũng theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, Hội cần đặt sáng tạo tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật ở vị trí trung tâm. Từ đó quan tâm, khuyến khích, tạo cơ hội để điện ảnh kể những câu chuyện về lịch sử, về văn hóa dân tộc, về thành tựu đổi mới đất nước, về con người Việt Nam hôm nay.

Đồng thời cần phát huy vai trò từ kết nối từ ý tưởng, kịch bản đến xúc tiến dự án, quảng bá tác phẩm, chủ động nghiên cứu, đề xuất thông qua bộ chủ quản là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; các ban, bộ ngành liên quan và MTTQ Việt Nam để nghiên cứu và có cơ chế đặc thù trong trọng dụng nghệ sĩ trẻ, chuyên gia đầu ngành tham gia các dự án trọng điểm. Đổi mới công tác lý luận, phê bình theo hướng phát hiện cái mới, định hướng thẩm mỹ, tạo môi trường học thuật dân chủ, trách nhiệm, góp phần thúc đẩy sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cũng đề nghị, Hội cần tạo đột phá trong phát hiện, bồi dưỡng, kết nối và phát huy tài năng trẻ; tiếp tục mở rộng tập hợp đến các hãng phim tư nhân, nhà làm phim độc lập, nghệ sĩ trẻ và nhân lực công nghệ mới trong điện ảnh; đồng thời tạo điều kiện để các nghệ sĩ trẻ tham gia quản trị, đổi mới hoạt động của Hội.

“Mục tiêu xây dựng tổ chức Hội không chỉ tăng số lượng hội viên mà còn hình thành thế hệ nghệ sĩ mới có bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp, có khát vọng và năng lực chuyên môn; đặc biệt là phải đủ điều kiện để làm việc trong môi trường quốc tế”, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga gợi mở.

Nhắc tới tinh thần chủ động chuyển đổi số, làm chủ công nghệ và bảo vệ giá trị sáng tạo trong môi trường số, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng, Hội cần quan tâm nâng cao năng lực số, tính chuyên nghiệp của hội viên. Chú trọng định hướng, đề xuất chuẩn mực sử dụng trí tuệ nhân tạo trong sáng tác, bảo đảm tôn trọng bản quyền và đề cao vai trò, trách nhiệm của nghệ sĩ. Đồng thời, Hội cần tiếp tục nghiên cứu nâng tầm Giải thưởng Cánh diều theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, có uy tín nghệ thuật, góp phần phát hiện tài năng, tạo dựng chuẩn mực và quảng bá điện ảnh Việt Nam ra quốc tế.

“Hội cần phát huy đầy đủ vai trò thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nâng cao năng lực tự chủ và thúc đẩy đối ngoại Nhân dân; Hội tiếp tục chủ động tham gia các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, tham gia các hoạt động giám sát, phản biện xã hội. Phát huy thế mạnh điện ảnh trong lan tỏa tinh thần đại đoàn kết, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng; phối hợp với Mặt trận các cấp xây dựng, quảng bá tác phẩm về những con người bình dị, mô hình tốt, việc làm đẹp trong cộng đồng; đưa điện ảnh đến gần hơn với nhân dân, nhất là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới, hải đảo”, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga gợi mở và cho rằng Hội tích cực tham gia nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện chính sách, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về phát triển điện ảnh. Đổi mới cơ chế tài chính theo hướng tăng tự chủ, tự quản; chủ động trong thực hiện các nhiệm vụ được giao. Mở rộng đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế, đưa điện ảnh Việt Nam trở thành cầu nối quảng bá đất nước, con người và văn hóa Việt Nam.

Chúc mừng Ban Chấp hành khóa mới, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị, ngay sau Đại hội, Ban Chấp hành khóa mới cần khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình hành động toàn khóa và kế hoạch công tác hàng năm để tổ chức triển khai thực hiện để quyết tâm biến Nghị quyết thành hành động, hành động thành kết quả, tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động Hội và đóng góp quan trọng vào sự phát triển của điện ảnh Việt Nam.

Nhấn mạnh điện ảnh có sức mạnh làm cho quá khứ sống động, soi chiếu hiện tại và mở ra những hình dung về tương lai tốt đẹp hơn, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng, một nền điện ảnh lớn không chỉ ở doanh thu hay số lượng tác phẩm, mà ở những giá trị bền vững, khả năng bồi đắp nhân cách con người, khơi dậy khát vọng và lan tỏa hình ảnh đất nước; đồng thời cam kết Đảng ủy, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ luôn đồng hành với hội và tin tưởng Hội Điện ảnh Việt Nam sẽ thực hiện tốt sứ mệnh đó trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tại Đại hội, các đại biểu đã bầu Ban Chấp hành Hội Điện ảnh Việt Nam khóa X gồm 15 thành viên, bầu Ban Kiểm tra và thông qua Nghị quyết Đại hội Hội Điện ảnh Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.