Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Quảng Trị: Xã Kim Phú đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, bản làng

Bảo Nguyên (thực hiện) - Ảnh: NVCC
Quảng Trị: Xã Kim Phú đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, bản làng

Hỗ trợ phụ nữ phát triển sinh kế là một trong những hướng ưu tiên ở Kim Phú

Có học sinh lớp 8 tại bản Yên Hợp, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị, từng có ý định nghỉ học do gia đình quá khó khăn. Nhờ sự can thiệp kịp thời của chính quyền xã, Hội phụ nữ và học bổng hỗ trợ từ Chương trình Mục tiêu Quốc gia, em đã tiếp tục đi học và hiện tại đang học lớp 10, Trường PTDT nội trú tỉnh.

Thông tin trên được ông Hoàng Thanh Bình, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị, chia sẻ với PV Báo Phụ nữ Việt Nam khi đề cập đến hiệu quả của chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) năm 2026, trong đó tập trung vào vấn đề bình đẳng giới và giải quyết các vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em.

- Xin ông cho biết, xã Kim Phú xác định những mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm nào trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN năm 2026? Đâu là những vấn đề cần quan tâm để các chính sách về bình đẳng giới thực sự đến được với phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào DTTS?

Với Kim Phú, đây là chương trình có ý nghĩa thiết thực bởi những vấn đề đặt ra trong thực hiện bình đẳng giới, chăm lo cho phụ nữ và trẻ em vẫn còn hiện hữu ở một số bản làng. Vì vậy, năm 2026, chúng tôi xác định việc triển khai phải gắn chặt với nhu cầu thực tế của người dân, nhất là phụ nữ và trẻ em gái DTTS.

Trước hết, xã tập trung hỗ trợ phụ nữ nâng cao quyền năng kinh tế, có thêm cơ hội tiếp cận vốn, kiến thức và phát triển sinh kế. Cùng với đó là đẩy mạnh phòng ngừa, giảm thiểu bạo lực gia đình, từng bước xóa bỏ tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; quan tâm hỗ trợ những trẻ em gái có nguy cơ bỏ học để các em được tiếp tục đến trường.

Đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, từng bản làng - Ảnh 1.

Ông Hoàng Thanh Bình (thứ 2 từ phải sang), Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị, tham gia khắc phục mưa lũ tại Bản Yên Hợp

Trong năm nay, xã phấn đấu duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động của 12 Tổ truyền thông cộng đồng; thành lập thêm 2 Câu lạc bộ "Thủ lĩnh của sự thay đổi" tại các trường THCS và mở rộng 3 Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng, hướng đến xây dựng những điểm hỗ trợ an toàn cho phụ nữ, trẻ em.

Theo tôi, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng là phải lựa chọn cách tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn. Ở những nơi có đông đồng bào dân tộc Chứt sinh sống, nội dung tuyên truyền cần được chuyển tải bằng tiếng dân tộc, kết hợp hình thức sân khấu hóa, sinh hoạt câu lạc bộ, dân ca địa phương để bà con dễ nghe, dễ hiểu và nhớ lâu hơn.

Đặc biệt, phải phát huy được vai trò của già làng, trưởng bản và người có uy tín. Đây là những người gần dân, hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng. Khi họ cùng tham gia vận động, giải thích thì những chủ trương, chính sách sẽ dễ được người dân đón nhận hơn.

Thực tế tại bản Yên Hợp và thôn Phú Minh cho thấy, việc đưa nội dung bình đẳng giới, cam kết không tảo hôn vào hương ước, quy ước đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân. Những quy định chung dần trở thành cam kết tự giác của mỗi gia đình, dòng họ.

- Định kiến giới và những quan niệm truyền thống lạc hậu thường bắt nguồn từ chính nếp nghĩ, cách ứng xử trong gia đình. Xã Kim Phú đang làm gì để tạo ra sự thay đổi từ mỗi gia đình, mỗi cộng đồng?

Muốn thay đổi nhận thức về bình đẳng giới thì trước hết phải bắt đầu từ những việc gần gũi nhất trong cuộc sống hằng ngày. Chúng tôi nhận thấy, nếu tuyên truyền theo cách một chiều, cán bộ nói còn người dân chỉ nghe thì hiệu quả sẽ không cao. Vì vậy, xã đang hướng đến cách làm để người dân cùng trao đổi, cùng chia sẻ và tự nhận ra những điều cần thay đổi.

Một trong những nội dung được quan tâm là vận động nam giới chia sẻ trách nhiệm trong gia đình. Mô hình "Bữa cơm gia đình bình đẳng" được triển khai với mong muốn tạo không gian để vợ chồng cùng trao đổi về việc chăm sóc con cái, làm việc nhà và phát triển kinh tế. Khi người chồng hiểu rằng việc nhà, việc nuôi dạy con là trách nhiệm chung thì bình đẳng giới sẽ bắt đầu từ những hành động cụ thể, chứ không dừng lại ở khẩu hiệu.

Bên cạnh đó, các Tổ truyền thông cộng đồng được củng cố với sự tham gia của những cặp vợ chồng tiêu biểu, già làng, thanh niên và hội viên phụ nữ. Trong trường học, chúng tôi chú trọng lồng ghép nội dung bình đẳng giới, giáo dục giới tính và kỹ năng tự bảo vệ vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa để các em được tiếp cận kiến thức từ sớm.

Tôi nhớ trường hợp anh Hồ Văn Huynh ở bản Yên Hợp. Trước đây, anh có suy nghĩ việc nhà, chăm sóc con cái và công việc nương rẫy chủ yếu là trách nhiệm của người vợ. Sau khi tham gia Tổ truyền thông cộng đồng, anh dần thay đổi cách nghĩ, chủ động làm việc nhà, đưa đón con đi học và cùng vợ phát triển kinh tế vườn rừng. Điều đáng mừng là anh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, vận động những thanh niên khác trong bản cùng quan tâm, giúp đỡ vợ con.

Từ một người từng có định kiến, anh Huynh đã trở thành một tuyên truyền viên khá thuyết phục ở địa phương. Những câu chuyện như vậy có sức lan tỏa rất tốt, bởi người dân nhìn thấy sự thay đổi ngay trong cộng đồng mình.

- Sinh kế và khả năng tự chủ kinh tế có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao vị thế của phụ nữ. Xã đang có những giải pháp nào để phụ nữ DTTS tiếp cận nguồn lực, phát triển sản xuất và cải thiện thu nhập?

Khi phụ nữ có thu nhập ổn định, có kiến thức sản xuất và chủ động hơn về kinh tế thì tiếng nói của họ trong gia đình cũng được nâng lên. Vì vậy, hỗ trợ phụ nữ phát triển sinh kế là một trong những hướng ưu tiên ở địa bàn.

Trước hết, xã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện để hội viên phụ nữ nghèo, cận nghèo tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi. Năm 2026, dư nợ dự kiến đạt trên 10 tỷ đồng. Cùng với nguồn vốn, chúng tôi chú trọng hướng dẫn chị em sử dụng vốn đúng mục đích, lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện gia đình và lợi thế của địa phương.

Đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, từng bản làng - Ảnh 2.

Mô hình trồng dứa tại bản Yên Hợp, xã Kim Phú

Về kiến thức và kỹ năng sản xuất, xã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi bò, dê, trồng rừng kinh tế, mây tre đan; đồng thời từng bước hướng dẫn phụ nữ ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng mạng xã hội để giới thiệu và tiêu thụ nông sản.

Một hướng đi khác là khuyến khích chị em tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã để liên kết sản xuất, từng bước hình thành những mô hình sinh kế có tính ổn định. Trong đó, xã quan tâm đến các mô hình trồng dứa, trồng cây dược liệu, nhất là cây lá khôi dưới tán rừng. Đây là những hướng sản xuất có thể tận dụng điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm của người dân địa phương.

Cùng với việc triển khai các chương trình, dự án hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Đảng ủy xã đã ban hành Kế hoạch số 68-KH/ĐU ngày 11/5/2026 về thực hiện mô hình "Dân vận khéo" hỗ trợ hộ nghèo phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự; phân công các cơ quan, đơn vị giúp đỡ 61 hộ gia đình, với tổng kinh phí trên 450 triệu đồng và 873 ngày công lao động. 

Đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, từng bản làng - Ảnh 5.

Đội văn nghệ quần chúng bản Yên Hợp, xã Kim Phú

Thông qua các hoạt động hỗ trợ cải tạo vườn tạp, chỉnh trang nhà ở, vệ sinh môi trường và cải thiện điều kiện sinh hoạt, đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm và vai trò của phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số tại bản Yên Hợp trong việc chủ động phát triển kinh tế hộ gia đình, chăm lo đời sống, nuôi dạy con cái, giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng nếp sống văn minh và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. 

Qua đó, từng bước khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, ý chí vươn lên thoát nghèo, hạn chế tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước; phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc và góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Chúng tôi xác định hỗ trợ phụ nữ phải đi từ nhu cầu thực tế. Có vốn nhưng thiếu kiến thức thì khó phát huy hiệu quả; có kỹ thuật nhưng thiếu đầu ra thì sản xuất cũng khó bền vững. Vì vậy, các hoạt động cần được kết nối với nhau, giúp chị em từng bước tự tin làm kinh tế và cải thiện đời sống gia đình.

- Đối với phụ nữ và trẻ em gái ở những địa bàn còn nhiều khó khăn, việc tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ an sinh xã hội vẫn có những trở ngại nhất định. Kim Phú đang tháo gỡ những khó khăn này như thế nào?

Khó khăn của địa phương trước hết đến từ điều kiện địa hình. Một số bản nằm xa trung tâm, giao thông đi lại còn vất vả, khoảng cách đến trường học và trạm y tế khá xa. Bên cạnh đó, một bộ phận phụ nữ DTTS còn tâm lý e ngại khi tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản. Với trẻ em gái, nguy cơ bỏ học giữa chừng do hoàn cảnh gia đình hoặc kết hôn sớm vẫn là vấn đề cần được quan tâm.

"Bình đẳng giới và bảo vệ trẻ em không phải là việc riêng của phụ nữ hay của chính quyền, mà là trách nhiệm chung và cũng là hạnh phúc của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng. Đừng để những hủ tục, định kiến khép lại tương lai của các em gái. Hãy trao cho phụ nữ cơ hội, trao cho trẻ em gái tri thức và niềm tin để vươn lên. Đó chính là nền tảng để Kim Phú phát triển bền vững, xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, bình đẳng và hạnh phúc".

Ông Hoàng Thanh Bình, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị

Để hỗ trợ các em đến trường, xã tiếp tục duy trì quỹ "Bước chân em đến trường", đồng thời phối hợp với Đồn Biên phòng Cà Xèng nhận đỡ đầu những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Mục tiêu đặt ra là hạn chế thấp nhất tình trạng học sinh bỏ học, phấn đấu tỷ lệ bé gái chuyển cấp đạt 98%.

Bên cạnh đó, Lớp học xóa mù chữ tại bản Yên Hợp được duy trì đều đặn vào 19 giờ mỗi tối suốt hơn một năm qua. Lớp có 19 học viên là đồng bào dân tộc Chứt với mô hình "xóa mù kép", vừa dạy đọc, viết, tính toán cơ bản, vừa hướng dẫn bà con làm quen với máy tính và công nghệ số. 

Để giữ vững sĩ số ở vùng rừng núi xa xôi này, các thầy cô giáo đã kiên trì "đi từng ngõ, gõ từng nhà", tận tình vận động và hỗ trợ đưa đón học viên mỗi ngày. Sau hơn một năm, 19 học viên người Chứt đã đọc thông, viết thạo, biết tính toán và bước đầu làm quen với máy tính. Nhờ đó, bà con tự tin hơn khi đi chợ mua bán và tự ký tên làm giấy tờ hành chính mà không cần điểm chỉ. Lớp học không chỉ nâng cao dân trí, chống tái mù mà còn thay đổi nhận thức, giúp người dân vùng đồng bào dân tộc xã Kim Phú có thêm động lực phát triển kinh tế và đồng hành cùng việc học của con em.

Về chăm sóc sức khỏe, xã chú trọng tổ chức các đợt khám, chữa bệnh lưu động tại những bản xa để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn. Các hoạt động truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên cũng được tăng cường. Đối với phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi, địa phương quan tâm phối hợp triển khai các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng, cấp phát vi chất theo chương trình hỗ trợ.

Trường hợp em Đinh Thị Hồng Nhi ở bản Yên Hợp là một câu chuyện khiến chúng tôi rất vui. Năm lớp 8, do gia đình quá khó khăn, em từng có ý định nghỉ học. Qua nắm bắt tình hình, chính quyền xã, Hội Phụ nữ đã kịp thời phối hợp vận động gia đình, đồng thời kết nối nguồn học bổng từ Chương trình Mục tiêu Quốc gia để hỗ trợ em tiếp tục đến trường. Đến nay, Nhi đã vào học lớp 10 tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh.

Với chúng tôi, giúp một em nhỏ tiếp tục được đến trường là góp phần giữ lại cho em cơ hội thay đổi tương lai. Vì vậy, việc quan tâm, phát hiện sớm những trường hợp có nguy cơ bỏ học cần được thực hiện thường xuyên, có sự phối hợp giữa chính quyền, nhà trường, gia đình và các tổ chức đoàn thể.

- Bên cạnh những vấn đề về sinh kế, giáo dục, bạo lực gia đình và các nguy cơ xâm hại phụ nữ, trẻ em trên không gian mạng cũng đang đặt ra nhiều thách thức. Xã có những giải pháp gì để người dân biết cách phòng ngừa và tự bảo vệ mình?

Hiện nay, các nguy cơ đối với phụ nữ và trẻ em ngày càng đa dạng. Bên cạnh bạo lực gia đình, xâm hại và mua bán người, những chiêu trò lừa đảo qua mạng xã hội, đặc biệt là thủ đoạn dụ dỗ đi làm việc với lời hứa "việc nhẹ lương cao", cũng cần được cảnh báo thường xuyên.

Xã chú trọng củng cố mô hình "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng", bố trí tại những địa điểm thuận tiện như nhà Chi hội trưởng phụ nữ hoặc Trưởng bản để phụ nữ, trẻ em có nơi tìm đến khi gặp khó khăn, bị bạo lực hoặc có nguy cơ bị xâm hại. Đây sẽ là nơi tiếp nhận thông tin ban đầu, hỗ trợ tư vấn tâm lý, kết nối trợ giúp pháp lý và tìm kiếm sự can thiệp cần thiết khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, từng bản làng - Ảnh 6.

Để hỗ trợ trẻ em đến trường, xã Kim Phú duy trì quỹ "Bước chân em đến trường", đồng thời phối hợp với Đồn Biên phòng Cà Xèng nhận đỡ đầu những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Đối với nguy cơ trên không gian mạng, xã phối hợp với lực lượng Công an tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ qua Facebook, Zalo, TikTok. Chúng tôi đặc biệt lưu ý đến thanh thiếu niên, bởi đây là nhóm thường xuyên sử dụng mạng xã hội nhưng đôi khi còn thiếu kỹ năng nhận biết và xử lý những tình huống nguy hiểm.

Muốn bảo vệ phụ nữ và trẻ em hiệu quả thì cần có sự phối hợp đồng bộ. Chính quyền giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo; lực lượng Công an, Biên phòng tham gia nòng cốt trong bảo đảm an ninh, an toàn; nhà trường quản lý, giáo dục học sinh; gia đình và các đoàn thể thường xuyên quan tâm, nắm bắt tâm tư, hoàn cảnh của từng trường hợp.

Hiện xã đang duy trì 12 Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng. Trong năm qua, các mô hình đã tiếp nhận, hỗ trợ hòa giải 12 vụ mâu thuẫn gia đình; đồng thời kịp thời ngăn chặn 2 trường hợp học sinh bị các đối tượng xấu lôi kéo qua mạng xã hội đi làm xa nhưng không rõ địa chỉ. Những kết quả này cho thấy, khi cộng đồng có sự quan tâm và chủ động vào cuộc thì nhiều nguy cơ có thể được phát hiện, ngăn chặn từ sớm.

- Để bình đẳng giới thực sự trở thành động lực phát triển ở vùng đồng bào DTTS, phụ nữ cần có tiếng nói và được tham gia vào những quyết định quan trọng của cộng đồng. Xã Kim Phú đang tạo điều kiện như thế nào để phụ nữ tham gia công tác lãnh đạo, quản lý và giám sát ở cơ sở?

Tôi cho rằng phụ nữ là những người hiểu rất rõ những khó khăn, nhu cầu của gia đình và cộng đồng, nhất là các vấn đề liên quan đến chăm sóc trẻ em, giáo dục, y tế và sinh kế. Vì vậy, khi phụ nữ được tham gia bàn bạc, đóng góp ý kiến và giám sát các hoạt động ở địa phương thì những quyết định đưa ra sẽ sát thực tế hơn.

Tại Kim Phú, xã quan tâm phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn cán bộ nữ, đặc biệt là những nữ đoàn viên, hội viên người DTTS có năng lực, uy tín để đưa vào quy hoạch, đào tạo và bố trí vào các vị trí phù hợp ở cơ sở như cấp ủy, Trưởng bản, Phó bản, Trưởng ban Công tác Mặt trận.

Đưa bình đẳng giới đến từng gia đình, từng bản làng - Ảnh 7.

Lễ kết nạp Đảng viên là người dân tộc thiểu số tại chi bộ Yên Hợp, xã Kim Phú

Cùng với đó, chúng tôi chú trọng tạo điều kiện để phụ nữ tham gia thực chất vào các cuộc họp bản, hoạt động giám sát đầu tư của cộng đồng và đóng góp ý kiến đối với các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hiện nay, tỷ lệ nữ tham gia HĐND xã đạt trên 26,1%; có 6 nữ đảm nhiệm vị trí Trưởng ban Công tác Mặt trận tại các thôn, bản. Đây đều là những cán bộ có uy tín, trách nhiệm, tích cực trong vận động và điều hành công việc ở cộng đồng.

Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, tạo môi trường để phụ nữ mạnh dạn thể hiện năng lực, tham gia vào các hoạt động quản lý, điều hành. Quan trọng là tiếng nói của phụ nữ phải được lắng nghe, ghi nhận và phản ánh trong các quyết định liên quan trực tiếp đến đời sống người dân.

- Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trao đổi!

Điều chúng tôi mong muốn nhất là những chuyển biến về bình đẳng giới phải được nhìn thấy trong chính cuộc sống hằng ngày của người dân. Phụ nữ có thêm cơ hội phát triển kinh tế, tự tin quyết định những vấn đề của gia đình; trẻ em gái được đến trường đúng độ tuổi, được chăm sóc và bảo vệ; những quan niệm lạc hậu từng bước được thay thế bằng nếp sống tiến bộ.

Trong năm 2026, xã phấn đấu để 100% phụ nữ nghèo DTTS có nhu cầu được tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ sinh kế và tập huấn kỹ năng sản xuất. Chúng tôi cũng đặt mục tiêu tiến tới chấm dứt tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; hạn chế thấp nhất tình trạng trẻ em gái bỏ học do hoàn cảnh khó khăn hoặc kết hôn sớm.

Để đạt được những mục tiêu đó, rất cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị và người dân. Mỗi gia đình cần quan tâm hơn đến việc học tập, sức khỏe và tương lai của con em mình; nam giới cần chia sẻ trách nhiệm với phụ nữ; các tổ chức đoàn thể cần tiếp tục đồng hành, hỗ trợ những trường hợp còn khó khăn.

Ông Hoàng Thanh Bình, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị

Ý kiến của bạn
Bình luận