Quốc hội Việt Nam nỗ lực cùng AIPA thúc đẩy bình đẳng giới trong hoạt động nghị trường

Đoàn Việt Nam tham dự phiên họp có bà Thái Quỳnh Mai Dung (ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại) và bà Nguyễn Thanh Cầm (ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội).

Tại phiên họp, các đại biểu thống nhất rằng WAIPA không chỉ dừng lại ở diễn đàn trao đổi mà phải là một cơ chế hành động quyết liệt. Mục tiêu tối thượng là thúc đẩy các nghị viện bảo đảm phụ nữ có quyền tham gia nghị trường và tham gia ra quyết định một cách thực chất, hiệu quả đối với các vấn đề quan trọng của quốc gia.

Đặc biệt, đây cũng là lần đầu tiên AIPA tiến hành rà soát tiến độ thực hiện Kế hoạch hành động và Khung thực hiện thúc đẩy sự tham gia chính trị và lãnh đạo của phụ nữ trong ASEAN (WPPL) giai đoạn 2024-2030, một lộ trình quan trọng đã được khởi xướng từ năm 2024 tại Lào.

Những con số "biết nói" của Quốc hội khóa XVI

Chia sẻ về những kết quả đầy tự hào của Việt Nam trong kỳ bầu cử vừa qua, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung nhấn mạnh rằng những nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý đã mang lại những con số vô cùng ấn tượng. Quyết tâm chính trị được thể hiện rõ nét ngay từ khâu ứng cử; dù quy định pháp luật yêu cầu tỷ lệ tối thiểu là 35%, nhưng trên thực tế, danh sách ứng viên nữ của khóa XVI đã đạt gần 45%.

Kết quả này đã dẫn tới một dấu mốc quan trọng trong nhiệm kỳ 2026 - 2031 khi trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội, có tới 150 nữ đại biểu, chiếm tỷ lệ 30%. Con số này không chỉ cao hơn 2% so với mức trung bình toàn cầu (hiện là 27,5% theo thống kê của Liên minh Nghị viện thế giới) mà còn chính thức đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ hai trong khu vực ASEAN về tỷ lệ nữ đại biểu tham gia nghị trường, chỉ đứng sau Singapore.

Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Thái Quỳnh Mai Dung phát biểu tại Phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Bà Thái Quỳnh Mai Dung khẳng định: "Một nghị viện thực sự đại diện cho nhân dân là nơi có đủ tiếng nói, góc nhìn và trải nghiệm của mọi tầng lớp xã hội không phân biệt giới tính".

Hiện thực hóa bình đẳng giới qua 3 trụ cột chính

Chia sẻ về kinh nghiệm thực tiễn, đại biểu Nguyễn Thanh Cầm cho biết Việt Nam đã và đang thực hiện quyết liệt các mục tiêu về bình đẳng giới dựa trên ba trụ cột cốt lõi. Trước hết, về môi trường pháp lý, vấn đề giới luôn được lồng ghép chặt chẽ vào các dự án luật ngay từ khâu dự thảo với sự tham gia phản biện tích cực từ Hội LHPN Việt Nam và các chuyên gia độc lập. Đặc biệt, tại Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã thảo luận công khai về việc sớm sửa đổi Luật Bình đẳng giới và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu giới liên thông.

Song song với đó, nhằm tăng cường quyền lực chính trị cho phụ nữ, Nhóm nữ đại biểu Quốc hội Việt Nam đã phát huy vai trò là trung tâm kết nối, hỗ trợ các nữ đại biểu nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động, đồng thời chủ động chia sẻ kinh nghiệm về tăng tỷ lệ nữ đại biểu với các quốc gia láng giềng. Đặc biệt, trong trụ cột về các quyết định đáp ứng giới, Việt Nam đã đưa vấn đề giới vào Luật Ngân sách nhà nước để ưu tiên nguồn lực tài chính cho các mục tiêu công bằng. Công tác thu thập dữ liệu giới cũng được thực hiện bài bản, phân tách chi tiết đến từng đối tượng như nữ dân tộc thiểu số hay người khuyết tật, nhằm đảm bảo mọi chính sách đều mang tính bao trùm và không ai bị bỏ lại phía sau.

Thách thức và hướng đi cho tương lai

Song hành cùng những kết quả đạt được, đoàn Việt Nam cũng thẳng chỉ ra những rào cản. Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm lưu ý rằng việc tham gia sâu vào các lĩnh vực chuyên môn đặc thù như tài chính, khoa học công nghệ của nữ đại biểu vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Đồng thời, nguồn lực hỗ trợ cho các nhóm nữ đại biểu vẫn còn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố bên ngoài.

Để hiện thực hóa Khung WPPL trong thời gian tới, đoàn Việt Nam đề xuất các nghị viện thành viên cần quan tâm thiết lập cơ chế chia sẻ cơ sở dữ liệu và những kinh nghiệm thực tiễn tốt giữa các quốc gia. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu và đào tạo kỹ năng cho nữ đại biểu trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, kinh tế số và an toàn không gian mạng. Đồng thời, việc tăng cường đối thoại với các tổ chức xã hội dân sự và tạo điều kiện cho phụ nữ trẻ tham gia các mô hình Quốc hội giả định sẽ là giải pháp then chốt để bồi dưỡng, chuẩn bị cho thế hệ lãnh đạo tương lai.

Tại Phiên họp, đại diện nghị viện các nước Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia và Thái Lan cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn, tập trung vào các nội dung: Tăng cường đối thoại với các tổ chức phụ nữ và xã hội dân sự; xây dựng, kiện toàn Nhóm nữ nghị sĩ trong nghị viện khu vực; hỗ trợ phụ nữ, trẻ tham gia các chương trình Quốc hội giả định và bồi dưỡng lãnh đạo; thúc đẩy ngân sách dành cho phụ nữ và nhóm yếu thế; cải thiện dữ liệu tách biệt theo giới; tạo môi trường chính trị an toàn cho phụ nữ...

Kết thúc phiên họp, Quốc hội Việt Nam một lần nữa khẳng định sự sẵn sàng cùng AIPA biến các cam kết thành hành động thực tiễn. Với Việt Nam, bình đẳng giới không chỉ là một mục tiêu chính trị, mà là động lực mạnh mẽ để hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030.