Quy mô thôn, tổ dân phố tăng lên - Bài cuối: Tái cấu trúc hệ thống "chân rết" và hạ tầng số thực chiến

Bám cụm dân cư, tận dụng nhân sự nòng cốt

Kinh nghiệm chỉ đạo từ các cấp Hội cho thấy, chìa khóa đầu tiên để quản trị địa bàn rộng là tuyệt đối không rập khuôn cơ học theo ranh giới hành chính mới, mà phải chia nhỏ không gian quản lý. Tại Cần Thơ, Hội LHPN thành phố đã chủ động sắp xếp lại cơ cấu tổ chức theo hướng giao Chi hội trưởng quản lý chung và phân công các Tổ trưởng, Tổ phó phụ trách từng cụm dân cư nhỏ để duy trì kết nối liên tục. 

Để giải bài toán thiếu hụt nhân lực, Cần Thơ hiện đã triển khai giải pháp tận dụng nhân sự rất hiệu quả: Giao Tổ trưởng Tổ Tiết kiệm và Vay vốn kiêm nhiệm Chi hội phó (mỗi chi hội có 1 Chi hội trưởng và từ 1 đến 3 Chi hội phó hỗ trợ). Đồng thời, Hội vận động đội ngũ cán bộ dôi dư sau sáp nhập tiếp tục tham gia làm Chi hội phó, Tổ trưởng hoặc nòng cốt sinh hoạt câu lạc bộ. Lực lượng giàu kinh nghiệm này vừa đóng vai trò làm cầu nối giúp cán bộ mới nhanh chóng nắm bắt địa bàn, vừa là điểm tựa trấn an tâm lý cho hội viên trong giai đoạn chuyển tiếp. 

Cùng chung cách làm này, trước áp lực địa bàn rộng và đa dạng dân tộc, Hội LHPN xã Pù Nhi (tỉnh Thanh Hoá) cũng linh hoạt chuyển hướng dựa vào lực lượng Chi hội phó, hội viên nòng cốt và đặc biệt là trưởng bản và người có uy tín để làm "tai mắt", nắm bắt tình hình từ sớm từ xa thay vì chỉ phụ thuộc vào một mình Chi hội trưởng. Bên cạnh đó, các chi hội chủ động lồng ghép nhiều nội dung sinh hoạt (kinh tế, an sinh, pháp luật, môi trường) trong một buổi họp nhằm giảm áp lực đi lại cho chị em mà vẫn đảm bảo hiệu quả công việc. 

Kiến tạo "Hệ sinh thái số" từ đô thị đầu tàu đến cơ sở

Song song với việc củng cố hệ thống "chân rết", công nghệ thông tin chính là "cây cầu" hữu hiệu nhất để xóa nhòa rào cản không gian và tối ưu hóa năng lực quản trị. Chuyển đổi số trong hoạt động Hội không dừng lại ở những sáng kiến nhỏ lẻ mà đang từng bước được nâng tầm thành chiến lược bài bản, liên thông dữ liệu. 

Tại các địa phương trên cả nước, Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã quán triệt công tác quản trị phải được chuẩn hoá tới 100% cơ sở Hội và chi hội ứng dụng công nghệ số. Theo đó, hầu hết Hội LHPN các cấp đều sử dụng Zalo, Fanpage để tuyên truyền; các văn bản, kế hoạch được vận hành hoàn toàn trên môi trường điện tử với chữ ký số; việc giao việc và giám sát tiến độ thay thế triệt để phương thức thủ công.

Điển hình tại TP Hồ Chí Minh - đô thị với mật độ dân cư và tốc độ chuyển đổi số hàng đầu, Hội LHPN Thành phố đã xác định chuyển đổi số toàn diện là khâu đột phá trọng tâm, gắn liền với việc xây dựng công trình "Hệ sinh thái số Hội LHPN Thành phố". 

Bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân, Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, Chủ tịch Hội LHPN TP Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: "Chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ hoạt động Hội mà trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới toàn diện phương thức hoạt động. Ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn mở ra phương thức tuyên truyền, tập hợp hội viên, tổ chức phong trào và chăm lo, hỗ trợ phụ nữ phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện đại".

Đặc biệt, Hội LHPN TP Hồ Chí Minh đã cập nhật hơn 800.000 hội viên (trên tổng số hơn 1,6 triệu hội viên toàn thành phố) lên phần mềm quản lý dữ liệu tập trung; vận hành hệ thống đào tạo trực tuyến và cẩm nang điện tử giúp bồi dưỡng nhanh nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ mới sau khi sắp xếp bộ máy chính quyền cơ sở. Không dừng lại ở đó, Hội còn tiên phong ra mắt ứng dụng "Trợ lý AI - Bạn đồng hành của Phụ nữ TP Hồ Chí Minh", tích hợp hồ sơ sức khỏe điện tử vào ứng dụng Công dân số Thành phố và số hóa toàn diện quy trình quản lý Quỹ Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giúp việc tra cứu nguồn vốn vay của phụ nữ nghèo trở nên minh bạch, nhanh chóng và giảm tải triệt để hồ sơ giấy.

Cùng với bước đi bài bản của TP Hồ Chí Minh, mô hình ứng dụng công nghệ tại Hội LHPN TP Cần Thơ cũng chứng minh tính hiệu quả vượt trội ở cấp độ vi mô. Hội đã thiết lập hệ thống liên lạc đa tầng từ Ban chấp hành đến từng nhóm hội viên, chuyển đổi nội dung tuyên truyền thành Infographic, Banner, Poster trực quan, sinh động. Toàn thành phố Cần Thơ duy trì khoảng 66 mô hình ứng dụng công nghệ thông tin, nổi bật với các mô hình tác động trực tiếp đến nhóm phụ nữ yếu thế như "Phụ nữ cao tuổi tích cực tham gia chuyển đổi số", "Tổ tiết kiệm và vay vốn số", phong trào "Bình dân học vụ số" và ứng dụng công nghệ AI để hỗ trợ thu thập báo cáo, giảm tải tối đa áp lực giấy tờ cho cán bộ ấp, khu vực. 

Đặc biệt, trong công tác bảo vệ phụ nữ và trẻ em, hạ tầng số đã tạo ra bước ngoặt về tốc độ phản ứng. Chủ tịch Hội LHPN thành phố Cần Thơ Nguyễn Thị Thuỳ Linh cho biết, khi phát hiện nguy cơ bạo lực hay sự cố khẩn cấp, mạng lưới nòng cốt tại cụm dân cư sẽ lập tức phát tín hiệu qua các nhóm liên lạc bảo mật. Quy trình can thiệp liên ngành được vận hành tối giản thủ tục hành chính: Chi hội phụ nữ phối hợp cùng Cảnh sát khu vực, Ban Nhân dân ấp và Trạm Y tế can thiệp tại chỗ để bảo đảm an toàn tính mạng cho nạn nhân. Sau xử lý, Hội Phụ nữ cùng cộng tác viên dân số tiếp tục theo dõi, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe và phục hồi tâm lý cho chị em. 

Đầu tư nguồn lực và chính sách để giữ lửa cống hiến

Dù công nghệ mang lại những bước tiến dài, bản chất của công tác vận động quần chúng vẫn là sự thấu cảm và trách nhiệm giữa con người với con người. Công nghệ số giúp phát hiện thông tin nhanh nhất, quản lý dữ liệu chuẩn xác nhất, nhưng để chữa lành tổn thương, giải quyết triệt để mâu thuẫn gia đình hay nâng đỡ một phận đời cơ nhỡ, sự hiện diện và lắng nghe trực tiếp của người cán bộ Hội vẫn là điều không thể thay thế.

Để lực lượng cán bộ cơ sở yên tâm gắn bó lâu dài trên những địa bàn rộng lớn sau sáp nhập, việc tháo gỡ rào cản về cơ chế, chính sách là đòi hỏi bức thiết. Theo Chủ tịch Hội LHPN thành phố Cần Thơ Nguyễn Thị Thuỳ Linh, các cấp Hội cần tập trung triển khai đồng bộ 3 nhóm giải pháp. Thứ nhất, nhanh chóng chuẩn hóa và nhân rộng các mô hình hạ tầng số đã kiểm chứng hiệu quả, đưa việc quản lý dữ liệu số và tiếp nhận phản ánh trực tuyến thành quy chuẩn chung tại 100% các chi hội sau sáp nhập. 

Thứ hai, xây dựng quy trình phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa Hội Phụ nữ, Công an xã và y tế cơ sở nhằm đảm bảo khi có tín hiệu báo tin khẩn cấp từ mã QR hay nhóm Zalo, các lực lượng có thể phối hợp can thiệp ngay lập tức. Thứ ba, chú trọng tập huấn kỹ năng số và kỹ năng tư vấn, phát hiện bạo lực cho lực lượng tổ phó, cộng tác viên phụ trách cụm dân cư.

Về lâu dài, các cơ quan chức năng cần kiến nghị giải pháp hỗ trợ thiết thực như: phối hợp nhà mạng cung cấp gói cước 4G/Internet ưu đãi riêng cho cán bộ Hội, đổi mới tiêu chí đánh giá từ "làm nhiều việc" sang "làm việc hiệu quả", hỗ trợ kinh phí đi lại và đặc biệt là nâng mức phụ cấp cho Chi hội trưởng, bổ sung phụ cấp cho Chi hội phó nhằm tương xứng với khối lượng công việc và diện tích địa bàn sau sắp xếp. 

Đối với những cán bộ trực tiếp ở cơ sở, bà Lương Thị Cúc, Chủ tịch Hội LHPN xã Pù Nhi (tỉnh Thanh Hóa), cũng nhấn mạnh phương thức đào tạo cho cán bộ hội cơ sở cần chuyển từ "tập huấn lý thuyết một lần" sang "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn thực hành trực tiếp kỹ năng dùng smartphone, máy tính, tương tác mạng an toàn, viết tin bài truyền thông và ứng dụng AI cơ bản trong công việc. Hình thức tập huấn cần kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp tại cơ sở và trực tuyến để thuận tiện cho cán bộ theo học.

Con số 48.078 thôn, tổ dân phố sau sáp nhập đã mở ra một giai đoạn mới trong quản trị quốc gia. Bằng việc tổ chức bộ máy chân rết linh hoạt, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thực chất và hoàn thiện kịp thời các chính sách đãi ngộ, tổ chức Hội Phụ nữ hoàn toàn có thể biến thách thức thành cơ hội đổi mới. Địa bàn có thể rộng ra, bộ máy có thể tinh gọn hơn nhưng sự thấu hiểu, sẻ chia và gắn kết giữa hội viên, phụ nữ với Hội LHPN Việt Nam phải ngày càng thắt chặt.