Robot giao hàng và cuộc cạnh tranh vỉa hè tại Los Angeles

Lối đi chật chội hơn vì robot

Những ngày này, khi rảo bước dọc đại lộ Sunset (thường được gọi là đường XJ-27), không khó để bắt gặp hình ảnh những robot giao hàng len lỏi giữa dòng người đi bộ trên vỉa hè.

Lula Ochoa, nhân viên pha chế tại quán kem Pazzo Gelato cho biết, những cỗ máy này đã trở thành một "rắc rối nhỏ" trong cuộc sống. "Chúng thường xuyên chắn lối đi bộ", Ochoa nói. "Khoảng không gian giữa các bàn ăn vốn đã hẹp nay lại càng tắc nghẽn. Chưa kể trẻ con rất nghịch ngợm, chúng cứ leo lên người robot ngồi".

Cách đó không xa, quán ăn Millie's Cafe (đã có từ năm 1926) cũng gặp tình trạng tương tự. Suốt 9 thập kỷ, vỉa hè nơi đây tuyệt nhiên không có bóng dáng robot. Nhưng giờ đây, robot đang trở thành nỗi ám ảnh đối với một nhà hàng luôn đông nghẹt khách ngồi ngoài trời. "Chúng tôi ghét chúng", một nhân viên từ chối cho biết tên chia sẻ. "Chúng cứ chực chờ chắn đường, thậm chí còn đâm vào người đi đường".

Bên kia đường, tại Kreation, một quán bán nước ép trái cây, nhân viên lo lắng robot có thể làm giảm cơ hội việc làm của các tài xế giao hàng, đồng thời gây thêm trở ngại cho người sử dụng xe lăn.

Vừa thương vừa ghét

Những buổi tối cuối tuần, đám đông người mẫu, diễn viên dày đặc bên ngoài quán rượu Seco ở Los Angeles vốn đã khiến lối đi không còn chỗ trống. Bếp trưởng tại đây, David Potes, đã quá quen với cảnh các robot giao hàng đi lạc vào đám đông: "Chúng bị mắc kẹt và khi tự thoát ra được, mọi người lại reo hò".

Theo Potes, nhiều người có cảm giác "vừa thương vừa ghét" những cỗ máy này. Sự đồng cảm gia tăng khi mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cảnh một robot giao hàng chật vật di chuyển trong cơn bão lớn. "Nó đã cố gắng hết sức rồi", Mona Seresht, người đăng tải video, bình luận.

Chính những tình huống như vậy khiến nhiều người dễ dàng nhân cách hóa các robot giao hàng. Và đôi khi, chúng cũng có những hành vi khá đáng yêu. Chẳng hạn, khi bị mắc kẹt ở vạch sang đường và không thể tự bấm nút tín hiệu, robot của Serve sẽ hiện lên thông báo: "Nhấn nút sang đường giúp em nhé?".

Ngoài ra, khả năng hoạt động bất chấp thời tiết khắc nghiệt của robot còn giúp đảm bảo an toàn cho con người. Zach Rash, đồng sáng lập hãng Coco, chia sẻ, những lúc thời tiết xấu, việc lái xe ra đường trở nên nguy hiểm "chính là lúc nhu cầu đặt hàng của mọi người tăng cao".

Bếp trưởng Potes hiểu cảm giác khó chịu của nhiều người, nhưng theo anh, đó là một bất tiện tất yếu đi kèm với sự thay đổi của xã hội. "Con người vốn luôn khó chấp nhận những thay đổi lớn", anh nhận xét. Và với robot, làn sóng chuyển dịch công nghệ này "hiện hữu rõ ràng hơn" chứ không phải trên màn hình máy tính.

Tại quán bar thể thao 33 Taps gần đó, Joe McDonough cho rằng, những sự cố ban đầu là điều khó tránh khỏi với bất kỳ công nghệ mới nào. Ngồi ở khu vực ngoài trời của quán, anh nhận xét: "Công nghệ mới nào mà chẳng có lỗi". McDonough chỉ ra rằng ngay trong ngày khai trương tuyến đường sắt Liverpool - Manchester lịch sử năm 1830, một nghị sĩ Anh thậm chí đã bị tàu tông tử vong.

Vấn đề mới trong quy hoạch không gian đô thị

Dù chưa gây ra thương vong nghiêm trọng, robot giao hàng đã tạo ra một số sự cố. Tại New Jersey, một người đi xe đạp bị robot của hãng Avride va chạm, dẫn đến gãy xương đòn và chấn thương đầu. Trước đó, một đoạn video ghi lại cảnh robot giao hàng đâm vỡ tấm kính của trạm xe buýt ở Chicago đã lan truyền trên mạng xã hội. Và một sự cố kỳ lạ nhất là vào năm 2024, khi xe Waymo va chạm với robot giao hàng ở Los Angeles, mặc dù cả hai đều không bị hư hại.

Steven Gehrke, trợ lý giáo sư quy hoạch đô thị tại Đại học Bắc Arizona, nhận định: "Việc triển khai robot tại trung tâm thành phố chắc chắn sẽ gặp nhiều trở ngại". Nghiên cứu của ông chỉ ra rằng dù không gây tai nạn, robot thường dừng đột ngột khi gặp người qua đường, vô tình biến thành chướng ngại vật. Do đó, Gehrke khuyến nghị các đô thị nên cấm robot vào các tuyến phố hẹp, đông đúc, hoặc quy hoạch riêng các điểm đỗ cho chúng khi giao hàng.

Ngay gần quán 33 Taps, một cô gái ngoài đôi mươi thản nhiên ngồi trên một robot giao hàng đang đứng yên, tạo dáng chụp ảnh như thể vừa có được một chiến lợi phẩm. Cô gái tên Petra cho biết cô vừa tắt máy con robot này.

"Los Angeles vốn đã là một trong những thành phố khó đi bộ nhất rồi", cô Petra nói. "Chúng ta đâu cần thêm những thứ làm tắc nghẽn vỉa hè. Tôi không thấy chúng mang lại lợi ích xã hội nào cả".

Trước những phản ứng trái chiều của người dân liên quan đến sự xuất hiện dày đặc của robot giao hàng trên đường phố, thành phố Glendale đang cân nhắc tạm dừng chương trình triển khai robot giao hàng. Còn Chicago đã siết chặt quy mô hoạt động của chúng.

Bên cạnh những sự cố nhỏ trên đường phố, điều khiến nhiều người lo ngại hơn là nguy cơ mất việc làm bởi những con robot này. Dù vậy, lợi ích của robot giao hàng đối với môi trường là điều không thể phủ nhận khi chúng không phát thải khí ô nhiễm và không làm gia tăng ùn tắc giao thông.