Sáng kiến nông nghiệp bền vững hỗ trợ trực tiếp 13.600 nông hộ trồng khoai tây

Theo số liệu Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm công bố tại một hội thảo của Nhóm công tác Đối tác công tư ngành hàng Rau quả (thuộc Đối tác Phát triển Nông nghiệp Bền vững Việt Nam, PSAV), diện tích khoai tây ở các tỉnh phía Bắc dao động khoảng 15.000-18.000 ha, sản lượng 250.000 - 320.000 tấn. Dù còn dư địa mở rộng, sản xuất trong nước vẫn vướng các hạn chế, quy mô vùng trồng nhỏ lẻ, chất lượng giống, mức độ cơ giới hóa và khả năng tổ chức nguồn cung ổn định theo tiêu chuẩn riêng của ngành chế biến.

Vì vậy, điều cần thiết là xây dựng hệ thống kết nối nông dân với thị trường, chuẩn hóa chất lượng nguyên liệu và nâng hiệu quả trên từng héc-ta. Nông dân cần đầu ra rõ ràng, còn doanh nghiệp cần nguyên liệu trong nước có chất lượng, truy xuất được và ổn định. Theo đó, mô hình hợp tác công tư giữa PSAV, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), PepsiCo và Syngenta được triển khai. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng chiến lược; hệ thống khuyến nông và các sở địa phương hỗ trợ chuyển giao, kết nối nông dân. PepsiCo phát triển vùng nguyên liệu; Syngenta cung cấp giải pháp khoa học cây trồng, quản lý dịch hại, xử lý giống. CARE tại Việt Nam đóng góp giải pháp về dinh dưỡng, tưới tiết kiệm, dữ liệu và phát triển cộng đồng…

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, nhận định: "Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc nâng cao năng suất hay mở rộng vùng nguyên liệu, mà ở khả năng kết nối chính sách, thị trường, khoa học và hệ thống khuyến nông trong cùng một chuỗi giá trị".

Năm 2025, vùng nguyên liệu đã vượt 2.000 ha mỗi năm, năng suất bình quân khoảng 23-26 tấn/ha, cao nhất 58 tấn/ha tại Lâm Đồng. Mô hình có hơn 2.000 hộ nông dân tham gia, khoảng 6.000 lượt nông dân được đào tạo; năng suất cao gấp 2-3 lần canh tác truyền thống.

"Mùa vụ mới" hướng đến nông hộ nhỏ

Dự án "Mùa vụ mới" do Quỹ PepsiCo tài trợ, tổ chức CARE tại Việt Nam thực hiện chính thức khởi động. Dự án triển khai giai đoạn 2026-2028 tại Đắk Lắk, Gia Lai và Thanh Hóa với ngân sách 1 triệu USD, hỗ trợ trực tiếp 13.600 nông hộ sản xuất quy mô nhỏ và tác động gián tiếp đến 73.400 người, ưu tiên nâng cao năng lực kinh tế - xã hội và khả năng chống chịu biến đổi khí hậu của phụ nữ nông thôn.

Dự án dựa trên ba trụ cột: nông nghiệp tái sinh để nâng năng lực sản xuất bền vững và thích ứng khí hậu; chuỗi giá trị bao trùm giúp nông hộ tiếp cận đầu vào, tài chính, công nghệ và thị trường công bằng; và nhân rộng tác động thông qua việc tài liệu hóa, chia sẻ mô hình hiệu quả, hướng tới lồng ghép vào chương trình phát triển của Nhà nước. Thanh Hóa sẽ thí điểm chuỗi giá trị khoai tây toàn diện để kiểm chứng, hoàn thiện mô hình trước khi mở rộng.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Giám đốc PSAV, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Bộ cam kết tiếp tục đồng hành, kết nối và phối hợp chặt chẽ với các đối tác để triển khai, mở rộng các sáng kiến có tác động thực tiễn. Các thực tiễn tốt và vướng mắc chính sách phát sinh sẽ được tổng hợp qua diễn đàn công tư của PSAV để kiến nghị điều chỉnh lên Bộ và các bộ, ngành liên quan.