Thanh Hóa: Đề án 2415 đưa phụ nữ bứt phá trong kỷ nguyên kinh tế xanh và công nghệ số

PV: Thưa bà, nhìn lại chặng đường 8 năm triển khai Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025, đâu là những dấu ấn thực chất nhất khẳng định sự trưởng thành về năng lực làm kinh tế của phụ nữ xứ Thanh?

Bà Lương Thị Hạnh: Giai đoạn 2017-2025 là một hành trình đầy thử thách khi chúng tôi phải đối diện với tác động nặng nề của dịch bệnh, thiên tai và những biến động thị trường khốc liệt. Dẫu vậy, đó lại là quãng thời gian minh chứng rõ nét nhất cho bản lĩnh và tinh thần thích ứng vượt trội của phụ nữ tỉnh Thanh. Những con số đạt được là minh chứng sống động bằng kết quả cụ thể chứ không dừng lại ở khẩu hiệu chung chung.

Toàn tỉnh đã có hơn 680 nghìn lượt hội viên được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về khởi nghiệp và việc làm; hơn 9.200 phụ nữ được các cấp Hội đồng hành, hỗ trợ khởi sự kinh doanh và khởi nghiệp thành công. Đáng chú ý, chúng tôi đã trực tiếp hỗ trợ thành lập mới 1.187 doanh nghiệp do nữ làm chủ, cùng với đó là 75 hợp tác xã và 105 tổ hợp tác do phụ nữ điều hành, tạo công ăn việc làm ổn định cho hơn 2.150 lao động nữ trực tiếp tại các mô hình này và phối hợp dạy nghề, giải quyết việc làm cho trên 74 nghìn lao động nữ trên toàn địa bàn.

Điểm mấu chốt tạo nên thành công chính là việc chúng tôi giải quyết đồng thời 2 bài toán cốt lõi: tri thức quản trị và nguồn vốn tín dụng. 

Về năng lực, Hội đã tổ chức 42 lớp đào tạo chuyên sâu cho hơn 2.120 phụ nữ có ý tưởng khởi sự, tập huấn kinh doanh số cho gần 4.900 người, đưa hơn 1.000 chị em bước đầu bán hàng và vận hành doanh nghiệp trên không gian mạng hiệu quả. Về tài chính, thông qua sự phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Quỹ TYM, tổng dư nợ ủy thác qua kênh Hội phụ nữ đạt trên 12.624 tỷ đồng cho khoảng 171 nghìn lượt hội viên tiếp cận. 

Bên cạnh đó, chuỗi 10 kỳ Ngày hội Phụ nữ sáng tạo khởi nghiệp với 447 gian hàng đã thẩm định, tôn vinh 158 ý tưởng xuất sắc từ 463 dự án dự thi, giúp nhiều sản phẩm bản địa, dược liệu, nông sản vươn tầm cấp vùng và toàn quốc. Nhiều mô hình đã thoát khỏi quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún để vươn mình trở thành doanh nghiệp có chỗ đứng vững vàng trên thị trường.

PV: Bước sang giai đoạn 2026-2035, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án 2415 và UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Kế hoạch 114. Xin bà chia sẻ rõ lộ trình và các mục tiêu cụ thể, có tính định lượng để phát huy kết quả giai đoạn trước cũng như thấy được tính hành động thực tiễn của đề án lần này?

Bà Lương Thị Hạnh: Kế hoạch số 114/KH-UBND ngày 20/4/2026 của UBND tỉnh Thanh Hóa được xây dựng dựa trên sự tính toán kỹ lưỡng về nguồn lực và thực tiễn địa phương, phân chia thành hai chặng đường rõ rệt với các chỉ tiêu định lượng chi tiết chứ không chung chung.

Trong giai đoạn 1 từ 2026 đến 2030, chúng tôi đặt trọng tâm vào việc củng cố nền tảng và nâng chuẩn năng lực pháp lý, kinh doanh. Cụ thể, Hội đặt mục tiêu tuyên truyền cho 80% hội viên hiểu rõ chính sách khởi nghiệp; 90% cán bộ Hội chuyên trách các cấp được đào tạo bài bản kỹ năng tư vấn, hỗ trợ kinh tế. Đặc biệt, chúng tôi sẽ tổ chức trợ giúp pháp lý, tư vấn thuế, tài chính toàn diện cho 15.000 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh do nữ làm chủ; đào tạo kỹ năng quản trị hiện đại cho 1.500 nữ chủ thể kinh tế và hỗ trợ đúng 1.500 đơn vị tiếp cận các dòng vốn vay ưu đãi, quỹ đổi mới sáng tạo.

Một bước đi đột phá mang tính chiến lược là đề án đặt chỉ tiêu hướng dẫn 375 hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi mô hình thành công ty, doanh nghiệp chính thức; hỗ trợ tái cấu trúc chuyên sâu cho 150 doanh nghiệp, hợp tác xã nữ để nâng tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã lên mức 30%.

Đến giai đoạn 2 từ năm 2031 đến 2035, các chỉ tiêu này sẽ nâng lên một tầm cao mới: trợ giúp pháp lý cho 22.000 đơn vị, chuyển đổi 750 hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, tái cơ cấu 250 doanh nghiệp và nâng tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp, hợp tác xã lên 35%, đồng thời kết nối vận hành một hệ sinh thái khởi nghiệp thân thiện và toàn diện dành riêng cho phụ nữ tỉnh nhà.

PV: Khởi nghiệp xanh và chuyển đổi số được nhắc đến như linh hồn của Đề án 2415. Vậy Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa sẽ triển khai nội dung này bằng những công cụ và giải pháp kỹ thuật cụ thể nào, thưa bà?

Bà Lương Thị Hạnh: Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không phải là trào lưu hình thức mà là điều kiện sống còn của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị toàn cầu hiện nay. Trong Đề án lần này, chúng tôi không để chị em tự "bơi" mà thiết kế một chuỗi hỗ trợ can thiệp trực tiếp từ khâu hình thành ý tưởng đến hoàn thiện sản phẩm. Chúng tôi sẽ đưa phong trào bình dân học vụ số vào đời sống sản xuất, hỗ trợ ứng dụng các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo, giải pháp kết nối vạn vật và công nghệ chuỗi khối vào truy xuất nguồn gốc nông sản, quản trị bán hàng và vận hành doanh nghiệp.

Về chuyển đổi xanh, Hội phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công thương và Sở Khoa học và Công nghệ hướng dẫn các mô hình thực hiện tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất theo hướng giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị doanh nghiệp. Chúng tôi sẽ bảo trợ kỹ thuật để chuẩn hóa mẫu mã, bao bì, bảo hộ sở hữu trí tuệ, đưa các sản phẩm OCOP và sản phẩm khởi nghiệp của phụ nữ tham gia trực tiếp vào mạng lưới chuỗi cung ứng xanh toàn quốc. Đề án cũng xác định chỉ tiêu xây dựng thí điểm các mô hình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và các cụm dự án sinh kế bền vững làm hạt nhân nhân rộng cho toàn tỉnh.

PV: Bên cạnh "xanh và số", một điểm rất nhân văn của Đề án 2415 là chính sách hướng đến phụ nữ yếu thế, phụ nữ dân tộc thiểu số. Kế hoạch của tỉnh sẽ đảm bảo nguyên tắc "không để ai bị bỏ lại phía sau" ra sao, thưa bà?

Bà Lương Thị Hạnh: Chúng tôi xác định hỗ trợ khởi nghiệp cho phụ nữ yếu thế không chỉ là tạo việc làm mà là trao cho họ quyền tự chủ và chiếc cần câu sinh kế bền vững. Đối tượng thụ hưởng của Đề án được mở rộng và cá thể hóa tối đa, từ phụ nữ nghèo, phụ nữ khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số miền núi đến phụ nữ chấp hành xong án phạt tù, nạn nhân bạo lực gia đình hay nữ công nhân lớn tuổi mất việc từ các khu chế xuất. Chúng tôi sẽ không đưa ra những mô hình máy móc, xa rời thực tế, mà tập trung xây dựng các cụm dự án sinh kế dựa trên thế mạnh văn hóa bản địa, kinh tế rừng, nghề dệt thêu thủ công hoặc cây dược liệu tại chỗ.

Hội sẽ đóng vai trò cầu nối cử các chuyên gia của mạng lưới cố vấn đồng hành cầm tay chỉ việc, hỗ trợ tiếp cận vốn chính sách ưu đãi không phải thế chấp phức tạp, đồng thời hướng dẫn phương thức tiêu thụ thông qua các sàn thương mại điện tử nhằm xóa nhòa khoảng cách địa lý. Khi một người phụ nữ vùng cao hay một người khuyết tật có thể tự kiếm ra đồng tiền chính đáng từ sản phẩm do mình làm ra, đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc nhất mà đề án hướng tới.

PV: Để một kế hoạch đồ sộ như vậy đi vào cuộc sống một cách thực chất, trách nhiệm phối hợp giữa các sở, ngành và vai trò của tổ chức Hội được phân bổ như thế nào?

Bà Lương Thị Hạnh: Kế hoạch 114 đã quy định rất rành mạch về mặt cơ chế và trách nhiệm thực thi của từng cơ quan, đơn vị. Hội LHPN tỉnh giữ vai trò cơ quan chủ trì, tham mưu thành lập Ban Điều hành Đề án cấp tỉnh, xây dựng dự toán kinh phí hàng năm và trực tiếp điều phối, kiểm tra, giám sát chất lượng từ cấp cơ sở. Về phía các ban ngành, Sở Tài chính đảm nhiệm cân đối và bố trí ngân sách, hỗ trợ đào tạo nghiệp vụ thuế, kế toán; Sở Khoa học và Công nghệ cùng Sở Công Thương chịu trách nhiệm về xúc tiến thương mại số, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và kết nối quỹ đầu tư mạo hiểm; hệ thống ngân hàng nhà nước và ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm khơi thông mạch vốn ưu đãi.

Đặc biệt, UBND các xã, phường có trách nhiệm trực tiếp phê duyệt kinh phí địa phương, tạo quỹ đất, tạo cơ chế pháp lý thuận lợi để các mô hình phụ nữ quản lý hoạt động hiệu quả. Chúng tôi cũng xây dựng cơ chế báo cáo định kỳ gắn với công cụ đánh giá tác động có lồng ghép giới chặt chẽ, kiên quyết chống hình thức, lãng phí để mỗi đồng ngân sách và nguồn lực xã hội hóa đầu tư cho phụ nữ đều sinh lời bằng giá trị phát triển kinh tế - xã hội.

PV: Xin trân trọng cảm ơn bà!