Tháp nghìn tỷ "đắp chiếu" hơn chục năm, dàn cựu lãnh đạo VICEM hầu tòa ngày 26/1
Tòa nhà của VICEM tại Hà Nội khởi công năm 2011.
Ngày 26/1, TAND TP Hà Nội dự kiến mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM), liên quan dự án "Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM" – công trình nghìn tỷ bỏ hoang suốt hơn một thập kỷ, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt nghiêm trọng tài sản Nhà nước.
Phiên tòa dự kiến kéo dài 7 ngày, xét xử 14 bị cáo, trong đó có nhiều cựu lãnh đạo chủ chốt của VICEM. Hội đồng xét xử gồm 3 người, do thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Thủy làm chủ tọa; 5 kiểm sát viên VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố.
Các bị cáo bị đưa ra xét xử về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" gồm: Lê Văn Chung (74 tuổi, cựu Chủ tịch HĐTV VICEM), Tạ Quang Bửu (71 tuổi, cựu Thành viên HĐTV kiêm Phó Tổng giám đốc VICEM) cùng nhiều cựu lãnh đạo, cán bộ liên quan.
Ngoài ra, các bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng giám đốc VICEM), Hoàng Ngọc Hiếu (cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM), Dư Ngọc Long (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM) còn bị truy tố thêm tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".
Theo cáo trạng, VICEM là doanh nghiệp Nhà nước nên mọi hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật nhằm bảo toàn vốn Nhà nước. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai dự án "Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM" tại Khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội), các bị cáo đã có hàng loạt sai phạm nghiêm trọng.
Cơ quan tố tụng xác định, lãnh đạo VICEM đã cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính, nâng khống số liệu doanh thu, hiệu quả kinh tế để hợp thức hóa việc phê duyệt chủ trương đầu tư. Trên cơ sở các số liệu không đúng thực tế, Hội đồng thành viên VICEM đã hai lần phê duyệt tổng mức đầu tư dự án với số tiền lần lượt là 1.951 tỷ đồng và 2.743 tỷ đồng, nhưng không điều chỉnh theo quy định của pháp luật.

Ông Lê Văn Chung, nguyên Chủ tịch HĐTV VICEM.
Dự án khởi công ngày 6/5/2011, đến 9/8/2015 mới hoàn thành phần thô và cất nóc rồi dừng thi công cho đến nay. Tổng số tiền đã đầu tư là 1.245 tỷ đồng, song công trình không thể đưa vào khai thác, sử dụng.
Hậu quả được xác định là gây thất thoát, lãng phí hơn 381,6 tỷ đồng, trong đó có hơn 206 tỷ đồng tiền lãi vay ngân hàng BIDV và hơn 174 tỷ đồng tiền lãi phát sinh từ nguồn vốn tự có của VICEM.
Không chỉ gây lãng phí trong quản lý đầu tư, cáo trạng còn làm rõ sai phạm trong gói thầu số 19 – "Thi công tường vây và cọc khoan nhồi". Theo đó, cựu Tổng giám đốc VICEM Nguyễn Ngọc Anh đã câu kết với Dư Ngọc Long và Đỗ Đình Thu (Tổng giám đốc Công ty ECON) để thỏa thuận trích lại 5% giá trị gói thầu nhằm tạo điều kiện cho ECON trúng thầu.
ECON sau đó được thanh toán hơn 144 tỷ đồng, nhưng đã lập khống hợp đồng thuê nhân công và thiết bị với tổng giá trị hơn 15,6 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước.
Sau khi nhận tiền, Đỗ Đình Thu đưa cho Dư Ngọc Long 3,25 tỷ đồng. Long tiếp tục chia cho Nguyễn Ngọc Anh 800 triệu đồng, Lê Văn Chung 200 triệu đồng, Tạ Quang Bửu 350 triệu đồng; số còn lại gần 1,9 tỷ đồng bị Long sử dụng cá nhân.
Viện kiểm sát xác định, bị cáo Lê Văn Chung giữ vai trò cao nhất, chịu trách nhiệm chính trong việc quyết định chủ trương xây dựng trụ sở làm việc kết hợp văn phòng cho thuê. Dù biết rõ các số liệu đầu vào bị nâng khống, ông Chung vẫn ký các văn bản liên quan, trực tiếp phê duyệt tổng mức đầu tư vượt xa giá trị thực tế, dẫn đến dự án "chết yểu", gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Trong quá trình điều tra, truy tố, các bị cáo đã nộp khắc phục hơn 2,6 tỷ đồng.