Tích cực gìn giữ giá trị văn hóa đang dần mai một của đồng bào Phù Lá

Xã Sáng Nhè, tỉnh Điện Biên được sáp nhập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Xá Nhè, Mường Đun và Phình Sáng của huyện Tủa Chùa cũ. Xã có nhiều dân tộc anh em như Mông, Thái, Dao, Phù Lá... sinh sống. 

Trong các dân tộc trên, người Phù Lá có tỷ lệ số dân ít, sống xen kẽ với các dân tộc khác, nên văn hóa truyền thống của dân tộc này đang dần bị mai một. Nguyên nhân là bởi dân tộc Phù Lá vốn ít người, lại kết hôn với dân tộc khác nên nhiều nơi đã gần như mất nét sinh hoạt độc đáo, trang phục, lễ hội của dân tộc mình.

Hiện nay, các lễ hội truyền thống, nghi lễ ma chay, cưới hỏi của người Phù Lá không còn giữ được nhiều. Còn trang phục của người Phù Lá cũng đang bị ảnh hưởng của dân tộc Mông, dân tộc Thái. Đây là 2 dân tộc sống gần dân tộc Phù Lá.

Có thể nói, cộng đồng dân tộc Phù Lá xã Sáng Nhè không còn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình và bị chi phối bởi những nền văn hóa khác. Điều đó không chỉ ảnh hưởng tới bản sắc văn hóa của dân tộc Phù Lá, mà còn là thách thức đối với các ngành chức năng trong việc khôi phục lại những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Tham gia lớp tập huấn có 70 nghệ nhân, học viên dân tộc Phù Lá đang sinh sống tại các bản Kép, bản Túc và bản Khua Trá, xã Sáng Nhè

Trước tình hình này, nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc Phù Lá, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, UBND xã Sáng Nhè tổ chức "Hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể Lễ Quét làng dân tộc Phù Lá, xã Sáng Nhè, tỉnh Điện Biên". Tham gia lớp tập huấn có 70 nghệ nhân, học viên dân tộc Phù Lá đang sinh sống tại các bản Kép, bản Túc và bản Khua Trá, xã Sáng Nhè.

Ngay từ trước khi diễn ra tập huấn, các nghệ nhân, học viên đã có mặt đông đủ. Có thể thấy, ai cũng mang tâm trạng háo hức vì sẽ được các chuyên gia phổ biến, trao đổi kiến thức, hướng dẫn cách thức bảo tồn các yếu tố văn hóa truyền thống trong hoạt động phục dựng di sản văn hóa phi vật thể Lễ Quét làng dân tộc Phù Lá. Từ đó, có thể áp dụng để gìn giữ nét đẹp văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.

Ông Trần Ngọc Duyên, Phó Chủ tịch UBND xã Sáng Nhè cho biết, dân tộc Phù Lá có nhiều phong tục, lễ nghi liên quan đến đời sống cộng đồng, như lễ mừng cơm mới, tết cổ truyền, lễ xuống đồng hay lễ cúng rừng và đặc biệt là Lễ Quét làng. Đây là một trong những nghi lễ độc đáo của đồng bào dân tộc Phù Lá thể hiện sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên, với tổ tiên ông bà, ước vọng về sự bình yên, no ấm, hạnh phúc cho bản làng. Tuy nhiên, cùng với sự giao thoa văn hóa và nhịp sống hiện đại, nhiều phong tục, tập quán, nghi lễ truyền thống tốt đẹp của các dân tộc ít người, trong đó có dân tộc Phù Lá đang dần bị mai một, thậm chí có nguy cơ biến mất.

"Việc tổ chức lớp truyền dạy và phục dựng nghi lễ có ý nghĩa thiết thực với cộng đồng dân tộc Phù Lá nói riêng, các dân tộc xã Sáng Nhè nói chung, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam và các cơ quan chuyên môn đối với công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn xã Sáng Nhè", ông Trần Ngọc Duyên bày tỏ.

Theo ông Duyên, thông qua lớp truyền dạy, cộng đồng dân tộc Phù Lá, nhất là thế hệ trẻ có cơ hội được tìm hiểu, học tập và tự hào về di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc mình. Từ đó thể hiện trách nhiệm, ý thức gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của cha ông, góp phần xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú, lành mạnh, đậm đà bản sắc của dân tộc Phù Lá.