Tổng Bí thư: Hoàn thiện thể chế phát triển thể dục thể thao hiện đại, đồng bộ

Sáng 28/3, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành thể dục thể thao (27/3/1946-27/3/2026).

Đây là sự kiện có ý nghĩa sâu sắc đối với ngành thể dục thể thao, với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ con người, xây dựng đất nước Việt Nam cường thịnh, văn minh và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu tại buổi Lễ.

Tham dự buổi Lễ có các đồng chí: Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí Thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, thành phố Hà Nội và các tỉnh, thành phố; các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, huấn luyện viên, vận động viên và những người làm công tác thể dục thể thao qua các thời kỳ; các đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Từng bước phát triển thể dục thể thao theo hướng toàn dân, toàn diện và ngày càng chuyên nghiệp

Phát biểu tại buổi Lễ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, cách đây tròn 80 năm, khi đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thử thách, nhưng với tầm nhìn chiến lược và tư duy vượt thời đại, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã sớm khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của công tác thể dục thể thao trong sự nghiệp cách mạng.

Ngày 27/3/1946, Người thay mặt Chính phủ ban hành Sắc lệnh số 38 thành lập Nha Thanh niên và Thể dục và ra lời kêu gọi toàn dân tập luyện thể dục: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công. Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe”; “Tập luyện thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi một người yêu nước”; và Người cũng khẳng định “Dân cường thì Quốc thịnh!”

Bộ trưởng khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước, ngành thể dục, thể thao đã mang trong tim lời dạy của Bác Hồ vĩ đại để thực hiện một “đường chạy bền 80 năm về niềm tin và khát vọng” với nhiều cung đường cảm xúc.

Ghi nhận những đóng góp to lớn của ngành thể dục, thể thao trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước đã trao tặng ngành thể dục, thể thao nhiều danh hiệu cao quý, như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập; hàng trăm đơn vị, hàng ngàn cán bộ ngành thể dục, thể thao đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý khác.

Tại buổi Lễ, các đại biểu đã xem phóng sự “Ngành thể dục thể thao Việt Nam - 80 năm hành trình khát vọng phát triển”; nghe những chia sẻ xúc động, tâm huyết của đại diện cán bộ huấn luyện viên, vận động viên lão thành và bày tỏ sự tự hào của đại diện vận động viên thế hệ trẻ cả nước.

Phát biểu tại buổi Lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, thực hiện lời Bác dạy, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo phát triển thể dục thể thao; từng bước xây dựng hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương; đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, huấn luyện viên, vận động viên, trọng tài; ban hành cơ chế, chính sách, pháp luật; đầu tư cơ sở vật chất, thiết chế, trang thiết bị; mở rộng hợp tác quốc tế; từng bước phát triển thể dục thể thao nước nhà theo hướng toàn dân, toàn diện và ngày càng chuyên nghiệp.

Trong suốt 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngành thể dục thể thao Việt Nam đã có những đóng góp rất quan trọng cho đất nước. Tổng Bí thư khẳng định, những kết quả đó là công sức của nhiều thế hệ cán bộ, công chức, viên chức ngành thể dục thể thao; là trí tuệ của các nhà quản lý, nhà khoa học; là sự hy sinh thầm lặng của các huấn luyện viên; là mồ hôi, nước mắt, thậm chí là những chấn thương, thiệt thòi riêng tư của các vận động viên; là sự đồng hành của gia đình, của nhà trường, của cộng đồng và của toàn xã hội.

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn ghi nhận, trân trọng và đánh giá cao những cống hiến to lớn đó.

Tổng Bí thư lưu ý, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu rất cao về chất lượng nguồn nhân lực, tầm vóc con người, sức khỏe cộng đồng, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng sống của nhân dân. Do vậy phải có cách nhìn tổng quát hơn về vị trí, vai trò của thể dục thể thao.

Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngành thể dục thể thao, các bộ, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội cần phải khẩn trương hoàn thiện thể chế phát triển thể dục thể thao theo hướng hiện đại, đồng bộ, mở đường cho phát triển lâu dài.

Thể dục thể thao muốn phát triển mạnh thì trước hết phải có thể chế tốt. Thể chế phải đi trước, mở đường cho đổi mới, cho đầu tư, cho xã hội hóa, cho quản lý hiện đại, cho vận hành minh bạch, cho phát huy đầy đủ nguồn lực của Nhà nước, xã hội và người dân.

Tổng Bí thư chỉ rõ, thể chế mới phải “phân vai cụ thể” vai trò của Nhà nước, vai trò của xã hội. Phải chỉ rõ quản trị thế nào ? đầu tư công vào đâu ? xã hội hóa mức độ nào ? tiêu chuẩn cơ sở vật chất, cơ chế đào tạo huấn luyện viên, vận động viên, chính sách đãi ngộ, bảo hiểm, y học thể thao, chuyển đổi nghề nghiệp sau thi đấu thế nào ? ứng dụng công nghệ, dữ liệu số, kinh tế thể thao, công nghiệp thể thao được khuyến khích ra sao... Làm được điều đó, thể thao Việt Nam mới có nền móng thể chế vững chắc để đi xa.

Tổng Bí thư yêu cầu phải phát triển mạnh mẽ thể dục thể thao đại chúng, để mọi người dân đều có quyền, có điều kiện và có động lực tham gia rèn luyện. Đây phải là nhiệm vụ trung tâm, nhiệm vụ bao trùm, nhiệm vụ lâu dài của ngành thể dục thể thao trong giai đoạn mới.

“Phải làm sao để thể dục thể thao thật sự đi vào từng gia đình, từng khu dân cư, từng trường học, từng cơ quan, từng nhà máy, từng doanh nghiệp, từng đơn vị lực lượng vũ trang; đi vào vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo; đi vào cả những nhóm yếu thế, người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, thanh niên công nhân, người lao động nhập cư,” Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Phát động phong trào “mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”

Mục tiêu không chỉ là tăng số người tập luyện, mà là xây dựng một xã hội vận động, một nếp sống khỏe mạnh, một văn hóa rèn luyện thân thể hằng ngày. Tổng Bí thư đề nghị phát động mạnh mẽ hơn nữa phong trào “mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên.”

Môn thể thao đó có thể rất đơn giản: đi bộ, chạy bộ, cầu lông, bóng chuyền, bơi, đạp xe, võ thuật, dưỡng sinh, yoga, cờ tướng, cờ vua, kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy… Điều quan trọng là phải làm cho việc rèn luyện thân thể trở thành nhu cầu tự thân, thành thói quen, thành nếp sống, chứ không chỉ là phong trào từng đợt.

Nâng tầm giáo dục thể chất và thể thao học đường, coi đây là gốc rễ của chiến lược phát triển con người Việt Nam. Ngành giáo dục, ngành thể thao và các địa phương phải phối hợp chặt chẽ hơn nữa để đổi mới mạnh mẽ giáo dục thể chất và thể thao trường học.

Học sinh, sinh viên phải được vận động thực chất, được học những kỹ năng thể chất căn bản, được tiếp cận nhiều môn thể thao phù hợp với lứa tuổi, thể trạng, sở thích.

Trường học phải là nơi phát hiện năng khiếu, bồi dưỡng thói quen vận động, hình thành tinh thần đồng đội, ý chí vượt khó, kỷ luật, sự trung thực và lòng tự tin cho thế hệ trẻ; đề nghị nghiên cứu phát triển đồng bộ hơn các môn thể thao trong trường học.

Đặc biệt quan tâm bảo tồn, phát triển thể thao truyền thống dân tộc và các hình thức vận động gắn với văn hóa cộng đồng. Ngành thể dục thể thao phối hợp với ngành văn hóa, giáo dục, các địa phương, các hội nghề nghiệp để xây dựng chương trình bảo tồn và phát triển thể thao truyền thống dân tộc một cách có hệ thống; đưa những môn phù hợp vào trường học, lễ hội, phong trào cộng đồng và cả quảng bá du lịch văn hóa.

Phát triển thể thao thành tích cao theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, trung thực và bền vững. Thể thao thành tích cao là bộ mặt của thể thao quốc gia trên đấu trường khu vực và thế giới, do vậy cần xây dựng lộ trình đầu tư trọng điểm cho những môn có khả năng cạnh tranh cao; chuẩn hóa hệ thống phát hiện tài năng; đổi mới cơ chế quản lý đội tuyển; tăng cường liên kết giữa thể thao học đường, thể thao phong trào và thể thao đỉnh cao; bảo đảm đời sống, học văn hóa, học nghề, an sinh, chuyển đổi sau giải nghệ cho vận động viên.

Thể thao thành tích cao phải được xây dựng trên nền tảng trung thực, cao thượng, thượng tôn luật lệ. Mỗi huấn luyện viên, vận động viên phải luôn ghi nhớ rằng, mình thi đấu không chỉ cho thành tích cá nhân, mà còn cho màu cờ sắc áo, cho danh dự thể thao Việt Nam, cho hình ảnh quốc gia.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, phải mở rộng khái niệm thể thao theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả vận động thể chất và vận động trí óc; đẩy mạnh xã hội hóa có định hướng, có chuẩn mực trách nhiệm đối với thể dục thể thao; phải mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế thể thao Việt Nam và học hỏi những kinh nghiệm tiến bộ của thế giới.

Việt Nam cần chủ động hơn trong đăng cai các giải đấu khu vực, châu lục và quốc tế phù hợp; đồng thời chuẩn bị từng bước, có lộ trình, có điều kiện, có tính toán hiệu quả tổng thể khi hướng tới những sự kiện lớn hơn trong tương lai.

Với truyền thống 80 năm vẻ vang, với nền tảng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, với sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, với sự đồng hành của toàn xã hội, Tổng Bí thư tin tưởng, ngành thể dục thể thao Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa; thật sự góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, nâng cao sức khỏe, tầm vóc, thể lực, trí lực và bản lĩnh của dân tộc; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tại buổi Lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Cục Thể dục, Thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đã có thành tích xuất sắc trong xây dựng thể chế, chính sách, cơ chế đột phá và chuyên môn nghiệp vụ về thể dục thể thao giai đoạn 2024-2025, góp phần vào việc phát triển ngành thể dục thể thao Việt Nam.

Cũng tại buổi Lễ, thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các đồng chí: Nguyễn Danh Hoàng Việt, Cục trưởng Thể dục, Thể thao Việt Nam và Nguyễn Hồng Minh, Phó Cục trưởng Cục Thể dục, Thể thao Việt Nam.