Trà tôm nõn Hoàng Gia: Từ bàn tay người phụ nữ Vô Tranh đến đấu trường trà quốc tế

Với dòng tộc họ Hoàng ở xã Vô Tranh (Thái Nguyên), đây không chỉ là giải thưởng, mà là câu chuyện của cả một gia phả làm trà, gìn giữ nghề như giữ "của để dành" của tổ tiên. Đằng sau những búp trà tươi non được tuyển chọn kỹ lưỡng ấy, là mồ hôi, là bàn tay tỉ mỉ của những người phụ nữ vùng chè, những người đã biến công việc tưởng chừng bình dị thành nghệ thuật, mang lại danh tiếng cho thương hiệu trà Việt.

Đường đi của một búp trà và hành trình chinh phục nước Úc

Trà tôm nõn Hoàng Gia được chế biến từ loại búp "1 tôm 2 lá non", hái vào buổi sớm khi lớp sương còn phủ nhẹ trên những đồi chè Vô Tranh. Người làm nghề nói vui: "Hái trà lúc trời còn ướt mới giữ được hương núi". Nhưng thực ra đó không chỉ là kinh nghiệm, đó là bí quyết được truyền lại từ nhiều đời.

Để tạo nên dòng trà tham dự Golden Leaf Awards, HTX Trà an toàn Phú Đô phải chọn từng lứa chè một, canh đúng thời điểm non nhất, hương vị cân bằng nhất. Chè được chế biến theo kỹ thuật truyền thống, kết hợp tiêu chuẩn an toàn hiện đại, cho ra sản phẩm màu nước xanh trong, hậu vị ngọt, mùi hương thanh khiết.

Trong cuộc thi năm nay, 683 mẫu trà từ nhiều quốc gia gửi về Úc, trong đó 168 mẫu là của Việt Nam, con số cho thấy sự tự tin và quyết tâm của ngành trà Việt. Kết quả, Việt Nam giành tới 72 giải thưởng ở các hạng mục khác nhau. Trong đó, giải Đồng dành cho trà tôm nõn Hoàng Gia không chỉ là niềm tự hào của HTX Phú Đô, mà còn là lời khẳng định: Thương hiệu trà Việt hoàn toàn có thể "đứng chung sàn" với những cường quốc trà trên thế giới.

Phụ nữ vùng trà - những "nghệ nhân thầm lặng"

Ở Vô Tranh, không khó để bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ địu con, tay thoăn thoắt hái chè. Họ thuộc từng luống chè như thuộc đường về nhà. Chị Hoàng Thu Hằng, thành viên lâu năm của HTX nói rằng, mỗi buổi sáng bước ra đồi chè, chị cảm thấy như đang trò chuyện với một người bạn: "Cây chè biết nghe, biết cảm. Mình chăm sạch, hái đúng lứa, cuốn tay mềm thì búp chè mới thơm. Làm trà phải có tình".

Những câu nói mộc mạc nhưng lại chứa triết lý về nghề. Cũng chính những người phụ nữ ấy là lực lượng bảo chứng cho chất lượng sản phẩm từng búp chè được họ vê, sao, vò bằng sự tỉ mỉ hiếm nghề nào có được.

HTX Trà an toàn Phú Đô hiện có gần một nửa lao động là nữ. Họ không chỉ làm ra sản phẩm xuất khẩu mà còn tham gia hướng dẫn du lịch trải nghiệm: Đón du khách, kể chuyện chè, dạy cách hái - sao - pha. Vai trò của phụ nữ trong hệ sinh thái chè địa phương trở thành nền tảng để phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà.

Sự kiện tôn vinh trà Việt: Từ lễ trao giải đến giới thiệu sách và kết nối thị trường

Sáng 15/8 tại Hà Nội, Hiệp hội Chè Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Golden Leaf Awards 2024 và ra mắt cuốn sách Cây chè Shan rừng Việt Nam. Không khí của sự kiện vừa mang tính chuyên môn sâu, vừa đậm chất văn hóa. Các nghệ nhân từ Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lâm Đồng… góp mặt, mang theo những câu chuyện của từng vùng chè.

Việc kết hợp lễ vinh danh - hội thảo - ra mắt sách cho thấy hướng tiếp cận hiện đại của ngành chè, khi chất lượng sản phẩm, giá trị văn hóa và tiềm năng du lịch được đặt trong cùng một dòng chảy.

Hiệp hội Chè Việt Nam cũng làm rõ khái niệm: "Chè": nguyên liệu tươi vừa hái, là búp, lá sống; "Trà": sản phẩm đã qua chế biến, sẵn sàng pha uống. Sự phân biệt này không chỉ là thuật ngữ mà còn thể hiện tinh thần chuyên nghiệp hóa ngành chè, giúp sản phẩm Việt dễ dàng hội nhập thị trường quốc tế.

Trà tôm nõn Hoàng Gia, sản phẩm sinh ra để làm du lịch

Không ít người ví Vô Tranh như "tiểu Nhật Bản" của Thái Nguyên, nơi những đồi chè xếp tầng lớp, những lối nhỏ len qua màu xanh mát như tranh vẽ. Nhưng thứ níu chân du khách hơn cả là câu chuyện của những dòng trà.

Sản phẩm mang giá trị trải nghiệm

Trà tôm nõn Hoàng Gia có hương thơm thanh, màu nước sáng và hậu vị ngọt lâu, rất dễ được yêu thích ngay cả với du khách nước ngoài lần đầu thử. Đặc biệt, sản phẩm luôn đi kèm câu chuyện về dòng tộc họ Hoàng, về bí quyết sao trà, về văn hóa uống trà của người Việt. Một sản phẩm có thể mua về làm quà, nhưng giá trị trải nghiệm thì chỉ có thể cảm nhận tại chính vùng trà.

Kết nối tour du lịch văn hóa - nông nghiệp

Nhiều đoàn khách đến Thái Nguyên đã chọn trải nghiệm tour "Một ngày làm nghệ nhân trà" ở Vô Tranh. Với tour này, du khách được hái chè buổi sớm cùng phụ nữ địa phương, học sao chè bằng chảo gang truyền thống, thử nếm trà theo tiêu chuẩn quốc tế, nghe kể chuyện nghề từ các bậc cao niên… Trà tôm nõn Hoàng Gia trở thành sản phẩm dẫn dắt tour trải nghiệm, giúp khách hiểu rõ thế nào là trà Việt, trà Thái Nguyên và hương vị đặc hữu của Vô Tranh.

Giá trị bền vững, phù hợp xu hướng du lịch xanh

Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến sản phẩm sạch - hữu cơ - giàu bản sắc, trà tôm nõn Hoàng Gia với quy trình sản xuất an toàn, tôn trọng sinh thái, đang đáp ứng chính xác xu hướng ấy. Trà không chỉ là thức uống, mà còn là "một phần của cảnh quan văn hóa".

Khi giải thưởng quốc tế trở thành cú hích cho du lịch chè Việt

Golden Leaf Awards được tổ chức độc lập bởi Hiệp hội Trà sư Úc, nơi đánh giá sản phẩm bằng thử nếm chuyên nghiệp, đảm bảo khách quan và minh bạch. Giải thưởng không chỉ tôn vinh hương vị ngon nhất, mà còn mở cánh cửa vào thị trường Úc, một thị trường khó tính, đòi hỏi tiêu chuẩn cao.

Đối với trà tôm nõn Hoàng Gia, giải thưởng là tấm "hộ chiếu" chất lượng quốc tế, là cơ hội mở rộng xuất khẩu, là lợi thế để phát triển các tour du lịch trải nghiệm. Đặc biệt sẽ mang lại giá trị truyền thông mạnh mẽ cho thương hiệu trà Thái Nguyên. Bởi trong du lịch, chất lượng sản phẩm là chìa khóa. Một tách trà ngon có thể khiến du khách nhớ mãi về vùng đất, muốn quay lại và muốn kể cho bạn bè.

Sự kiện còn công bố kế hoạch tổ chức Tea Master Cup và Vietnam International Tea & Coffee Expo 2025, những sân chơi chuyên nghiệp, hứa hẹn đưa Việt Nam trở thành điểm đến uy tín trên bản đồ trà thế giới.

Song hành với đó, cuốn sách Cây chè Shan rừng Việt Nam tái hiện vẻ đẹp của những cây chè cổ thụ, biểu tượng của sự bền bỉ, gắn bó giữa con người và thiên nhiên. Đó là một lát cắt văn hóa khác của trà Việt, bổ sung chiều sâu cho ngành.

Tất cả kết nối thành một bức tranh lớn: Trà Việt đang chuyển mình mạnh mẽ, từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm thương hiệu, từ câu chuyện làng nghề sang kinh tế du lịch - văn hóa - sáng tạo.

Khẳng định vị thế của phụ nữ Việt trong ngành trà

Giải thưởng Golden Leaf Awards 2024 là lời khẳng định mạnh mẽ: Người Việt hoàn toàn có thể tạo ra sản phẩm không thua kém bất kỳ quốc gia nào. Quan trọng hơn, dòng trà tôm nõn Hoàng Gia cho thấy khi một sản phẩm được làm bằng tâm huyết kết hợp văn hóa, nghề truyền thống và công nghệ, nó có thể trở thành "đại sứ du lịch". Với Vô Tranh, Thái Nguyên đây là cơ hội để thu hút khách du lịch cao cấp, phát triển các mô hình trải nghiệm đặc sắc, nâng tầm thương hiệu trà Việt trên bản đồ thế giới.

Trong câu chuyện của HTX Phú Đô nói riêng và ngành chè Việt nói chung, phụ nữ luôn đóng vai trò trung tâm. Họ đảm nhiệm các công đoạn tinh tế nhất trong chế biến. Họ là người kể chuyện giỏi nhất khi đón khách trải nghiệm. Họ vừa giữ gìn văn hóa vừa đổi mới sản phẩm. Sự góp mặt của những người phụ nữ không chỉ tạo ra sản phẩm đạt chuẩn quốc tế, mà còn tạo nên bản sắc mềm của du lịch chè Việt: Ấm áp, tỉ mỉ, chân thành. Đúng như những du khách yêu trà truyền tai nhau: Trà là hương đồng gió núi, là câu chuyện của người phụ nữ vùng chè, là tinh hoa của đất Việt và là cây cầu nhỏ kết nối Việt Nam với bạn bè quốc tế.