Trí tuệ nhân tạo làm rung chuyển ngành thanh toán toàn cầu như thế nào?

Theo nhật báo kinh tế Pháp Les Echos, việc tập đoàn công nghệ tài chính Block của doanh nhân Jack Dorsey tuyên bố thay thế khoảng 4.000 nhân viên, tương đương 40% lực lượng lao động, bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo chấn động trong ngành thanh toán toàn cầu.

Block là chủ sở hữu của các nền tảng thanh toán như Cash App, Square và Afterpay.

Theo giới phân tích, quyết định này không xuất phát từ khó khăn tài chính mà là sự thay đổi mô hình vận hành theo hướng trở thành một tổ chức vận hành dựa trên AI, với mục tiêu tăng tốc độ phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đây không phải là lần đầu tiên một công ty công nghệ tài chính cắt giảm nhân sự nhờ ứng dụng AI, nhưng quy mô 4.000 người được đánh giá là chưa từng có.

Trước đó, tập đoàn thanh toán trả góp Klarna của Thụy Điển từng tuyên bố AI có thể thay thế 700 nhân viên chăm sóc khách hàng. Sau đó, công ty này điều chỉnh chiến lược để duy trì yếu tố con người trong quan hệ khách hàng, song vẫn cắt giảm mạnh nhân sự, từ 7.000 người năm 2022 xuống còn 3.000 hiện nay và đặt mục tiêu dưới 2.000 người vào năm 2030.

PayPal cũng đã cắt giảm 2.500 vị trí việc làm vào đầu năm 2024, tương đương 9% lực lượng lao động, với lý do đẩy mạnh tự động hóa. Trong khi đó, Stripe - doanh nghiệp Mỹ hợp tác với OpenAI triển khai trải nghiệm mua sắm trong ChatGPT và phối hợp với Microsoft trên nền tảng Copilot - chưa có kế hoạch cắt giảm quy mô lớn, dù từng tinh giản 300 vị trí đầu năm 2025 và đồng thời tiếp tục tuyển dụng để nâng tổng nhân sự lên 10.000 người.

Các chuyên gia nhận định AI đặc biệt có tiềm năng trong các hoạt động nghiệp vụ hậu trường, nhận diện khách hàng (KYC) và phòng chống gian lận.

Mục tiêu là nâng cao năng suất và giảm chi phí xử lý giao dịch. Các mạng lưới thẻ lớn như Visa và MasterCard, cùng với PayPal, đã đầu tư mạnh vào AI trong những năm gần đây.

Theo lãnh đạo tập đoàn thanh toán châu Âu Worldline, AI giúp tối ưu mã lập trình, phát triển sản phẩm, quản lý giao dịch và phát hiện gian lận. Doanh nghiệp này đã triển khai công cụ hỗ trợ lập trình GitHub Copilot cho toàn bộ đội ngũ phát triển, song chưa có kế hoạch thay thế nhân sự bằng AI.

Diễn biến tại Block cho thấy AI đang định hình lại mô hình tổ chức và vận hành của ngành thanh toán. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng và tác động tới lao động sẽ khác nhau tùy chiến lược của từng doanh nghiệp.