Trình diễn, tái diễn Lễ hội Xỏ Nặm Phạ của đồng bào dân tộc Thái

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số: 1647/QĐ-BVHTTDL ngày 10/7/2026 về Kế hoạch tổ chức bảo tồn lễ hội truyền thống tại tỉnh Nghệ An khai thác, xây dựng sản phẩm phục vụ phát triển du lịch.

Theo Quyết định, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam sẽ phối hợp với Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, UBND xã Châu Lộc tỉnh Nghệ An tổ chức trình diễn, tái diễn Lễ hội Xỏ Nặm Phạ của dân tộc Thái tại xã Châu Lộc, tỉnh Nghệ An.

Dịp này, các nghệ nhân, học viên trình diễn, tái hiện lại: nghi lễ, nghi thức; các trò chơi truyền thống và thể hiện lại những loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu.

Trong tiếng Thái, "nặm" là nước, "phạ" là trời, "Xỏ Nặm Phạ" có nghĩa là "xin nước trời". Chỉ ba từ ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một quan niệm sống của cư dân nông nghiệp: Con người phụ thuộc vào thiên nhiên và luôn mong trời đất thuận hòa để ruộng đồng có nước, cây cối sinh sôi, bản làng bình yên.

Từ bao đời nay, cuộc sống của người dân gắn với ruộng nước, nương rẫy, sông suối và rừng. Bởi vậy, nước và thời tiết luôn giữ vị trí đặc biệt trong sản xuất và đời sống tinh thần.

Khi hạn hán kéo dài, ruộng đồng khô cạn, cây cối héo úa, người Thái tổ chức tục Cầu mưa - "Xỏ Nặm Phạ", để gửi gắm ước vọng về nguồn nước và một mùa vụ thuận lợi.

Theo tư liệu về tục Cầu mưa của người Thái ở vùng huyện Quỳ Hợp cũ (xã Châu Lộc thuộc huyện Quỳ Hợp cũ), nghi lễ mang đậm tính cộng đồng. Người già, người trẻ, đàn ông, phụ nữ cùng tập hợp thành đoàn, đi từ nhà này sang nhà khác trong bản, cất lên những bài đồng dao cầu mưa bằng tiếng Thái.