Sau khi trở về từ Thế vận hội Rio 2016 với tư cách là thành viên của đội giành Huy chương Vàng môn Bóng bầu dục 7 người, Chloe Dalton nghĩ cuộc đời sẽ bước sang một trang mới đầy rực rỡ.

Khi mới về nước, cô nhớ có người đã nói với mình rằng: "Bạn là vận động viên giành Huy chương Vàng Olympic, bạn sẽ chẳng bao giờ phải làm việc vất vả thêm một ngày nào nữa. Các nhà tài trợ sẽ tự tìm đến và vây quanh bạn!".

Đó là điều "nực cười nhất trên đời", Chloe Dalton chia sẻ với ABC Sport.

"Tôi nghĩ một phần trong thâm tâm tôi đã tin tưởng điều đó và hy vọng rằng tôi có thể nhận được một chiếc xe hơi hay thứ gì đó tương tự. Nhưng tôi nhớ rằng tôi đã về nhà và chẳng có gì cả".

Đây là một câu chuyện quen thuộc đối với nhiều vận động viên, đặc biệt là các vận động viên nữ. Họ phải duy trì một công việc khác để có thể theo đuổi đam mê của mình. Việc chỉ tập trung vào thể thao là một lựa chọn bất khả thi.

Kết quả nghiên cứu gần đây của ABC về thể thao dành cho phụ nữ cho thấy 39% trong số 152 người được phỏng vấn không kiếm được tiền từ thể thao, chỉ một số ít kiếm được hơn 20.000 USD mỗi năm. Điều này đồng nghĩa với việc họ phải tìm các công việc khác để trang trải chi phí đồng thời là các khoản phí cho việc tập luyện và thi đấu.

Tuy nhiên, cũng có một số nữ vận động viên tìm ra những cách hiệu quả để gia tăng nguồn thu nhập, nhằm củng cố bản sắc cá nhân đồng thời đảm bảo nền tảng tài chính vững chắc cho tương lai.

Thực tế khi trở thành vận động viên xuất sắc

Sự nghiệp thể thao xuất sắc của Dalton ở cả 3 môn bóng rổ, AFLW, bóng bầu dục, đã thôi thúc cô sáng lập The Female Athlete Project (TFAP), một podcast kể về những câu chuyện của các vận động viên nữ sau đó hỗ trợ họ trong sự nghiệp.

Mới đây, TFAP đã tổ chức "Hội nghị Vận động viên" tại Sydney và Melbourne với mục đích hỗ trợ phát triển sự nghiệp của các nữ vận động viên bằng cách cho họ lời khuyên từ những người đại diện cho các cầu thủ, công ty truyền thông mạng xã hội và luật sư hợp đồng.

Dalton chia sẻ: "Tôi nghĩ áp lực đặt lên các vận động viên ngày càng lớn trong việc xây dựng thương hiệu cá nhân để tạo ra nhiều cơ hội thương mại hơn. Đó là một sự kỳ vọng ngầm rằng bạn giỏi một việc tức là bạn phải tự xoay xở để thực hiện nó kể cả khi không được hỗ trợ đầy đủ công cụ hay nguồn lực".

Victoria Momsen, Giám đốc điều hành của Minerva Network, nói rằng đa số phụ nữ mà họ hỗ trợ đều "đang làm việc dưới một hình thức nào đó" trong suốt đỉnh cao sự nghiệp thể thao của mình.

Mạng lưới này được thành lập vào năm 2017 bởi một nhóm nữ doanh nhân sau thành công của Thế vận hội Rio. Hiện Minerva Network có hơn 1.200 vận động viên, mở rộng từ mô hình cố vấn cho tới hội thảo giáo dục, tạo mạng lưới kết nối và các hình thức hỗ trợ không chính thức khác.

Victoria Momsen cho biết có nhiều nữ vận động viên ưu tú làm việc và học tập ở nhiều ngành nghề khác nhau. Ảnh: ABC.

Momsen cho biết đa số các vận động viên đều được tạo điều kiện thời gian linh hoạt để luyện tập và tham gia thi đấu, trong khi chỉ một bộ phận nhỏ có thể sống hoàn toàn nhờ tài trợ lớn. "Điều chúng tôi thấy rõ ở các vận động viên trẻ hiện nay là xu hướng khởi nghiệp nhiều hơn… để tự chủ về thời gian và công việc", bà chia sẻ.

Điều này có thể bao gồm việc xây dựng kênh podcast cho đến việc thành lập các doanh nghiệp như trang phục thể thao, huấn luyện thể thao hoặc lãnh đạo, hay tổ chức các trại huấn luyện, các kỳ nghỉ chuyên đề.

Dalton cho biết trên phạm vi toàn cầu, nhiều nữ vận động viên đang bắt đầu phát triển các thương hiệu riêng và tận dụng mạng xã hội để tạo thu nhập, đồng thời tham gia tọa đàm hoặc diễn thuyết để kiếm thêm tiền.

Thể hiện tốt nhất ở cả thể thao và công việc

Georgia Sheehan là một vận động viên nhảy cầu chuyên nghiệp, đồng thời là trưởng bộ phận nội dung và thương hiệu tại một công ty PR ở Melbourne.

Từ khi 10 tuổi, bắt đầu theo đuổi bộ môn nhảy cầu, cha mẹ Sheehan luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng thể thao với học tập. Đó là tư duy đã đi với cô cho tới hiện tại, cô luôn có ý định xây dựng một sự nghiệp kép.

Georgia Sheehan theo đuổi song song sự nghiệp thể thao và công việc PR mà cô đam mê. Ảnh: ABC

Trong các mùa giải, lịch tập luyện của cô là tập luyện từ 6 giờ đến 8 giờ sáng trong 4 ngày mỗi tuần trước khi đi làm, sau đó tiếp tục tập từ 15 giờ đến 18 giờ, cùng thêm buổi tập vào thứ Bảy. Điều đó đòi hỏi Sheehan phải vô cùng tuân thủ lịch trình, đặc biệt vào Chủ nhật, khi cô chuẩn bị bữa ăn và xử lý các công việc cá nhân.

Thứ Tư chính là ngày làm việc toàn thời gian của Sheehan khi cô làm việc cả ngày và chỉ tập luyện vào buổi chiều. "Đôi khi nếu tôi không dành trọn một ngày cho công việc, tôi sẽ rất khó giữ được trạng thái tinh thần tốt 100% cho tập luyện vào thứ Năm, thứ Sáu. Vì vậy, khi có một ngày làm việc trọn vẹn để xử lý khối lượng công việc nặng nề, tôi có thể toàn tâm trở lại là một vận động viên xuất sắc", Sheehan cho biết.

Cô nhấn mạnh sự linh hoạt trong công việc và việc đặt ra ranh giới rõ ràng về thời gian là yếu tố then chốt giúp cô có thể phát triển ở cả hai lĩnh vực.

Sheehan chia sẻ: "Điều quan trọng hơn là không chỉ dựa vào thành tích nhảy cầu của tôi để kiếm sống. Vì vậy, làm việc giúp giảm bớt áp lực và giúp tôi có thể thực sự đưa ra những quyết định tốt hơn, tôi nghĩ vậy, cho cơ thể và sự nghiệp của mình".

Theo Momsen, một công việc tốt giúp vận động viên có điểm tựa tinh thần khi mọi thứ trên sân đấu không diễn ra như mong đợi: "Họ có tiếng nói cả ở trong và ngoài sân đấu. Tôi thấy điều đó mang lại lợi ích rất rõ ràng".

Khi nhiều vận động viên đỉnh cao gặp khó khăn tài chính và sức khỏe tinh thần sau khi giải nghệ, việc duy trì bản sắc riêng và động lực khác ngoài thể thao sẽ giúp việc giải nghệ không còn quá áp lực nữa.

Sự nghiệp lâu dài và mục tiêu bền vững

Gánh nặng tài chính vẫn luôn là vấn đề nhức nhối đối với nhiều người.

Với Sheehan, bộ môn nhảy cầu chi trả các chi phí như huấn luyện, dinh dưỡng, tập luyện và di chuyển thi đấu. Tuy nhiên, khoản hỗ trợ trực tiếp từ Ủy ban Thể thao Úc giúp vận động viên trang trải sinh hoạt trong quá trình thi đấu ở Olympic, Paralympic và Commonwealth Games, phụ thuộc vào mục tiêu lọt top 8 trong giải đấu tiếp theo của họ.

Georgia Sheehan cho biết việc tập luyện hoặc thi đấu trong khi mệt mỏi hoặc căng thẳng cũng có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng về an toàn. Ảnh: ABC

Năm 2024, Sheehan lỡ suất Thế vận hội chỉ với cách biệt nửa điểm, đồng thời mất đi khoản hỗ trợ khoảng 30.000 USD. "Đó thực sự là điều rất khó chấp nhận. Nhưng chỉ riêng số tiền đó cũng không phải là lương toàn thời gian. Nó thậm chí còn không phải là lương bán thời gian, vì vậy bạn vẫn cần phải làm việc thêm để bù đắp sự khác biệt nếu muốn độc lập và sống xa nhà", cô chia sẻ.

Dalton cho rằng việc tập trung vào những công việc bên ngoài có thể làm phân tán năng lượng thể chất và tinh thần cho việc thi đấu. Dalton nói rằng: "Các nữ vận động viên thường được tôn vinh vì có thể làm nhiều công việc cùng một lúc. Điều đó thực sự đáng khâm phục, nhưng đáng buồn là đó lại trở thành câu chuyện phổ biến vì nó là điều bắt buộc đối với các vận động viên. Họ phải vừa làm việc vừa theo đuổi thể thao vì họ không được trả lương đủ sống, và đó chính là vấn đề".

Sau cùng, những giờ làm việc dài và nỗ lực không ngừng không chỉ nhằm duy trì tài chính trước mắt, mà còn giúp các vận động viên có sự ổn định và quyền tự chủ lâu dài.

Dalton chia sẻ: "Tôi vừa giải nghệ AFLW, và công việc hiện tại của tôi vẫn hoàn toàn gắn liền với thể thao. Vì vậy, tôi nghĩ sẽ thật tuyệt khi có thể giúp các vận động viên tiếp tục theo đuổi thể thao. Bởi vì đây là một lĩnh vực tuyệt vời, tôi yêu thích nó. Tôi có những mối quan hệ tuyệt vời nhất, bạn bè, đồng nghiệp nhờ thể thao và đó là lĩnh vực tôi hy vọng sẽ gắn bó trong một thời gian rất dài".