"Về đây bốn cánh chim trời" hủy diễn: Mức án Giám đốc show có thể đối mặt

Những ngày cuối năm, lùm xùm xoay quanh đêm nhạc Về đây bốn cánh chim trời khiến dư luận chú ý. Sự kiện vốn được kỳ vọng là điểm hẹn âm nhạc quy mô lớn với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ tên tuổi, song lại khép lại trong sự dang dở, kéo theo hàng loạt tranh cãi liên quan đến trách nhiệm của ban tổ chức, nghệ sĩ tham gia và quyền lợi của khán giả đã mua vé.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc show - từng cam kết với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội rằng chương trình sẽ diễn ra đúng kế hoạch. Tuy nhiên, sau đó, bà Hà lại tự ý hủy show. Tại cơ quan điều tra, bà Hà thừa nhận sai phạm và khai nhận nguyên nhân chương trình không thể diễn ra là do đơn vị tổ chức không đảm bảo được tiến độ thanh toán với Giám đốc âm nhạc.

Trước đó, nhạc sĩ Vũ Quang Trung đã lên tiếng, nêu rõ việc ban tổ chức liên tục chậm thanh toán các khoản theo hợp đồng. Trong đó, khoản đặt cọc 50% bị trễ hơn 10 ngày so với cam kết, còn khoản thanh toán đợt hai không được thực hiện đúng hạn dù đã được nhắc nhở nhiều lần.

Ông Trung cho biết, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng phải tự bỏ tiền túi mua vé máy bay, tự lo chi phí ăn ở, di chuyển từ TPHCM, thậm chí từ Mỹ về Hà Nội để tập luyện, trong khi phía nhà sản xuất chưa hoàn thành trách nhiệm tài chính theo thỏa thuận.

Nghệ sĩ có vi phạm hợp đồng khi hủy diễn?

Trao đổi với PV Báo Phụ nữ Việt Nam về trách nhiệm pháp lý của bà Nguyễn Thị Thu Hà, Luật sư Đặng Thành Chung - Công ty Luật TNHH An Ninh (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) - cho biết: "Tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có quy định mức hình phạt theo giá trị tài sản bị chiếm đoạt.

Theo đó, với việc bán vé, thu tiền chương trình đã lên tới hàng tỷ đồng thì bà Nguyễn Thị Thu Hà có thể phải đối mặt với mức án tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Ngoài ra, bà Hà còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản; đồng thời phải bồi thường thiệt hại cho những khán giả đã mua vé".

Một vấn đề khác gây nhiều tranh luận là việc nghệ sĩ đã ký hợp đồng, thậm chí nhận tiền đặt cọc nhưng không xuất hiện trong đêm diễn. Theo Luật sư Đặng Thành Chung, mối quan hệ giữa đơn vị tổ chức và nghệ sĩ là mối quan hệ hợp đồng, do đó trách nhiệm pháp lý cần được xem xét trên cơ sở các điều khoản đã ký kết.

"Trước hết, việc chịu chế tài phạt vi phạm phải thực hiện theo quy định của hợp đồng, tức là nếu trong hợp đồng có quy định phạt vi phạm thì mới được phạt vi phạm. Còn bồi thường thiệt hại sẽ được thực hiện khi có hành vi xâm phạm, có thiệt hại thực tế và có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi xâm phạm và thiệt hại xảy ra. Điểm quan trọng nhất là phải làm rõ nghệ sĩ có hành vi vi phạm hay không", luật sư phân tích.

Luật sư Đặng Thành Chung dẫn Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015, theo đó, một bên có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hoặc có thỏa thuận trong hợp đồng. Trường hợp đơn vị tổ chức chậm hoặc không thanh toán theo thỏa thuận và trong hợp đồng đã quy định trường hợp này được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, thì nghệ sĩ có căn cứ đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu đơn vị tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán.

Còn nếu trong hợp đồng không có quy định liên quan về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thì khi một bên vi phạm nghiêm trọng - không thực hiện đúng nghĩa vụ đến mức cho bên kia không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng (khoản 2 Điều 423 BLDS 2015), thì bên bị vi phạm có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không phụ thuộc vào việc trong hợp đồng có quy định trường hợp được đơn phương chấm dứt hợp đồng hay không.

"Nói cách khác, nếu xác định việc đơn vị tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán đến mức nghệ sĩ không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng thì nghệ sĩ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không cần có quy định trong hợp đồng. Thực tế hiện nay khi chúng tôi xây dựng soạn thảo hợp đồng và tư vấn về hợp đồng thì thường các bên đều quy định cụ thể trong hợp đồng các trường hợp được đơn phương chấm dứt để đảm bảo tính rõ ràng, thuận tiện áp dụng", luật sư cho hay.

Tuy nhiên, luật sư cũng lưu ý, việc đơn phương chấm dứt hợp đồng phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục đã quy định trong hợp đồng hoặc theo quy định pháp luật, bao gồm nghĩa vụ thông báo cho bên còn lại, nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

"Tóm lại, nếu theo hợp đồng, đơn vị tổ chức có nghĩa vụ thanh toán nhưng không thực hiện, nghệ sĩ có quyền từ chối biểu diễn. Ngược lại, nếu hợp đồng không quy định nhưng nghệ sĩ tự ý yêu cầu thêm quyền lợi, dẫn đến hủy show, thì có thể bị xem là vi phạm hợp đồng và phải chịu trách nhiệm theo thỏa thuận hoặc quy định pháp luật có liên quan", luật sư nhấn mạnh.

Thời gian qua, trên mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng một số nghệ sĩ đã nhận trước 50% cát-xê nhưng vẫn không xuất hiện trong đêm diễn, khiến dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Trước những thông tin này, nghệ sĩ Trần Mạnh Tuấn thẳng thắn phản bác: "Trên mạng đăng tải tin tôi đã nhận cọc thù lao 50% của show, thực tế đến giờ tôi không nhận được đồng nào. Tôi không biết những thông tin ấy từ đâu ra mà họ nói như đúng rồi".

Nam nghệ sĩ cho biết, nhiều tháng đồng hành cùng chương trình, anh chưa từng thấy việc ký kết và thực hiện hợp đồng lại khó khăn như vậy. Tối 28/12, khi biết nhiều khán giả đã có mặt tại địa điểm biểu diễn, anh cùng vợ vẫn chỉnh trang trang phục, lên xe tới nơi với hy vọng có thể được biểu diễn, dù trong lòng đoán chắc "99% show sẽ bể".

Ca sĩ Hồng Nhung cũng bày tỏ sự bức xúc, khẳng định nhiều nghệ sĩ chưa hề nhận được thù lao như những thông tin lan truyền. "Không chỉ nhạc sĩ Trần Mạnh Tuấn, ca sĩ Hà Trần, ca sĩ Tấn Minh mà nhiều người khác cũng ở cùng hoàn cảnh như tôi. Dù có hợp đồng và những hứa hẹn 'chắc nịch' qua điện thoại, tin nhắn, nhưng đến giờ phút này vẫn chưa nhận được một đồng nào, kể cả chi phí di chuyển, ăn ở khách sạn đều do chúng tôi tự lo", cô nói.

Bên cạnh đó, nhóm hợp xướng cùng một số ca sĩ như Vũ Thắng Lợi, Phạm Thu Hà, đã nhận tạm ứng 50% cát-xê, vẫn có mặt, nhưng không thể biểu diễn khi vắng ban nhạc.

Khán giả được hoàn tiền vé như thế nào?

Câu hỏi lớn nhất hiện nay là quyền lợi của khán giả khi chương trình bị hủy và ban tổ chức bị khởi tố. Theo Luật sư Đặng Thành Chung, quan hệ giữa khán giả mua vé và đơn vị tổ chức cũng là quan hệ hợp đồng.

"Trong trường hợp show bị hủy, đơn vị tổ chức trước hết phải hoàn tiền vé cho khán giả. Nếu show bị hủy do lỗi từ phía đơn vị tổ chức và gây thiệt hại cho khán giả thì còn phải bồi thường các khoản thiệt hại này. Việc bồi thường có thể do hai bên tự thỏa thuận, nếu không đạt được thỏa thuận thì khán giả có quyền khởi kiện để yêu cầu bồi thường", luật sư cho biết.

Ngoài trách nhiệm dân sự, theo luật sư, nếu đơn vị tổ chức không thực hiện việc hoàn tiền hoặc thông tin bồi hoàn không minh bạch, còn có thể đối diện với trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng hơn, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Đồng thời, vụ việc cũng gây ảnh hưởng nặng nề đến uy tín, thương hiệu và khả năng hoạt động kinh doanh của đơn vị tổ chức trong tương lai.