Vì sao cơn sốt vàng toàn cầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt?
Giá vàng thế giới đã chính thức chinh phục cột mốc lịch sử 5.500 USD/ounce. Ảnh minh họa
Giá vàng thế giới đã chính thức chinh phục cột mốc lịch sử 5.500 USD/ounce, ghi nhận mức tăng trưởng 100% chỉ trong vòng một năm. Đằng sau những con số kỷ lục này là sự thay đổi mang tính hệ thống trong tâm lý nhà đầu tư trước những biến động về chính sách kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Giá vàng lập kỷ lục
Tính đến cuối tháng 1/2026, thị trường vàng chứng kiến một đợt bùng nổ mạnh mẽ nhất trong vòng hơn 4 thập kỷ. Với mức chạm đỉnh 5.555 USD/ounce, giá vàng không chỉ đơn thuần phản ánh nhu cầu trú ẩn tạm thời mà cho thấy một xu hướng định giá lại các loại tài sản dự trữ.
Các chuyên gia quốc tế nhận định, thế giới đang bước vào thời kỳ bất ổn dai dẳng về tài khóa. Nợ công tại các nền kinh tế lớn chồng chất đang khiến niềm tin vào các đồng tiền pháp định (tiền giấy) bị sụt giảm, đẩy dòng vốn tìm đến các loại tài sản có giá trị nội tại bền vững như vàng.
Động thái chiến lược của các Ngân hàng Trung ương
Theo các chuyên gia, một trong những động lực chính đẩy giá vàng lên cao chính là sức mua bền bỉ và có hệ thống từ các Ngân hàng Trung ương, đặc biệt là tại các thị trường mới nổi. Chỉ riêng 11 tháng trong năm 2025, các tổ chức này đã thu gom tới 297 tấn vàng để đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.
Ông Diego Franzin, Trưởng bộ phận chiến lược danh mục đầu tư tại Plenisfer Investments, phân tích: "Nhu cầu này mang tính chiến lược dài hạn. Các quốc gia đang ráo riết giảm bớt sự phụ thuộc vào các đồng ngoại tệ vốn dễ bị tổn thương bởi các quyết định chính sách đơn phương hoặc các lệnh trừng phạt kinh tế".
Sự can thiệp này đã phá vỡ mọi quy luật truyền thống. Hiện nay, bất chấp lãi suất thực ở mức cao, giá vàng vẫn lừng lững đi lên, cho thấy vàng đã trở thành một kênh tài sản độc lập, tách rời khỏi tầm ảnh hưởng thuần túy của đồng USD hay lãi suất từ Mỹ.
Áp lực từ thâm hụt ngân sách và rủi ro địa chính trị
Bên cạnh các yếu tố tiền tệ, sự thay đổi trong định hướng thương mại và thâm hụt ngân sách của các cường quốc cũng là "nhiên liệu" cho đà tăng này. Các báo cáo dự báo thâm hụt ngân sách tại các nền kinh tế hàng đầu có thể tăng thêm hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới, làm trầm trọng thêm gánh nặng nợ toàn cầu.
Chuyên gia nghiên cứu Kenneth Lamont từ Morningstar nhận định, việc đánh giá lại rủi ro trong hệ thống tài chính quốc tế đã thúc đẩy làn sóng "phi tập trung hóa" dự trữ ngoại hối. Khi các xung đột khu vực và cạnh tranh thương mại gia tăng, vàng trở thành công cụ bảo hiểm hữu hiệu nhất cho danh mục đầu tư.
Lời khuyên cho nhà đầu tư
Mặc dù triển vọng dài hạn của vàng rất sáng sủa, nhưng các chuyên gia cũng đưa ra những cảnh báo về rủi ro điều chỉnh kỹ thuật khi tâm lý thị trường quá hưng phấn.
Chuyên gia tài chính Maurizio Mazziero đưa ra lời khuyên: "Ngưỡng tâm lý 5.000 USD là mốc cực kỳ quan trọng và có thể kích hoạt làn sóng chốt lời. Với những người chưa có vàng, nên kiên nhẫn đợi các đợt điều chỉnh - có thể là khi giá giảm khoảng 10% – để bắt đầu tham gia thị trường theo phương pháp trung bình giá thay vì mua đuổi".
Đồng tình với quan điểm này, ông Matt Bance, nhà quản lý quỹ tại T. Rowe Price nhấn mạnh rằng việc giá vàng tăng cao không phải là dấu hiệu để nhà đầu tư "tất tay" chạy theo lợi nhuận: "Đây là sự xác nhận rằng các điều kiện kinh tế vĩ mô đang ủng hộ giá trị của vàng. Trong danh mục đầu tư hiện nay, vàng đang tỏ ra bền bỉ và là công cụ trú ẩn hiệu quả hơn hẳn so với trái phiếu."
Cơn sốt vàng năm 2026 phản ánh một cuộc dịch chuyển tài sản quy mô lớn. Vàng đang khẳng định lại vị thế là "hầm trú ẩn" cuối cùng giữa một thế giới đầy biến động về địa chính trị và rủi ro nợ công. Đối với nhà đầu tư, việc giữ cái đầu lạnh và không mua đuổi ở các vùng đỉnh sẽ là chìa khóa để bảo toàn tài sản trong bối cảnh hiện nay.