Viết lại định kiến "Phụ nữ học nhiều để làm gì?" - Nghệ sĩ Mai Lâm: Tại sao phải dừng lại chỉ vì một con số?

+ Sự trở lại của chị gần đây được giới chuyên môn và công chúng gọi là "sự tái sinh rực rỡ". Ở độ tuổi 70, thời điểm nhiều người chọn nghỉ ngơi, điều gì đã thúc đẩy chị tái khởi động sự nghiệp, đưa các thiết kế Việt vươn ra thế giới?

Tôi chưa bao giờ nghĩ mình đang "trở lại". Bởi trong suy nghĩ của tôi, tôi chưa từng thực sự rời khỏi con đường sáng tạo. Có giai đoạn mình xuất hiện nhiều, có giai đoạn mình lặng lẽ hơn. Nhưng một người làm nghệ thuật không phải lúc nào cũng cần hiện mình. Có những năm tháng mình cần đi học, cần quan sát, cần sống, cần tích lũy và cần để cho những ý tưởng của mình trưởng thành.

Điều khiến tôi muốn bước ra mạnh mẽ hơn có lẽ chính là cảm giác mình vẫn còn rất nhiều điều chưa nói. Tôi có những ý tưởng, những câu chuyện về Việt Nam mà tôi muốn kể với thế giới. Và tôi nghĩ nếu mình vẫn còn khả năng sáng tạo, vẫn còn sự tò mò và vẫn còn điều muốn làm, thì tại sao phải dừng lại chỉ vì một con số?

Tôi không muốn tuổi 70 là một lời giải thích cho việc mình làm gì. Tôi muốn nó đơn giản là một điểm xuất phát mới.

+ Từ xưa đến nay, xã hội vẫn tồn tại định kiến "Phụ nữ học nhiều để làm gì?". Chị muốn đáp lại câu hỏi này như thế nào?

Tôi nghĩ câu hỏi "Phụ nữ học nhiều để làm gì?" thực ra đã đặt sai vấn đề ngay từ đầu. Học không phải để trở thành một người phụ nữ "có giá trị hơn" trong mắt người khác. Học trước hết là để mình có nhiều tự do hơn trong việc quyết định mình muốn trở thành ai.

Mỗi điều tôi học được đều mở ra một cánh cửa mới. Kiến thức giúp tôi nhìn một nền văn hóa sâu hơn, hiểu một chất liệu kỹ hơn, đặt một câu hỏi khác đi, hoặc đơn giản là nhận ra rằng điều mình từng nghĩ đúng chưa chắc đã đúng. Với nghệ thuật, sự học càng không có điểm dừng. Nếu người nghệ sĩ ngừng học, ngừng quan sát và ngừng đặt câu hỏi, thì rất dễ rơi vào việc lặp lại chính mình. Tôi học không phải để chứng minh mình giỏi. Tôi học vì tôi vẫn còn tò mò. Và chính sự tò mò ấy giữ cho tôi trẻ.

Nếu có thể trả lời định kiến "Phụ nữ học nhiều để làm gì?" bằng cả cuộc đời mình, tôi sẽ nói: Để một ngày nào đó, cô ấy có đủ hiểu biết, bản lĩnh và tự do để không cần sống theo định nghĩa của bất kỳ ai khác.

+ Phải chăng tuổi tác đối với chị chỉ là con số, và người phụ nữ hoàn toàn có quyền tỏa sáng rực rỡ ở bất kỳ chương nào của cuộc đời?

Đúng vậy. Nhưng tôi không muốn nói theo nghĩa tuổi tác không quan trọng. Tuổi tác quan trọng chứ, bởi nó cho mình kinh nghiệm, ký ức và một cách nhìn mà trước đó mình chưa có. Điều tôi muốn nói là tuổi tác không nên trở thành giới hạn của trí tưởng tượng.

Tôi đã nghĩ đến những ý tưởng cho 10, thậm chí 20 năm tới bởi trong đầu tôi vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa được trả lời. Tôi muốn biết mình có thể đi đến đâu, thời trang Việt Nam có thể kể những câu chuyện gì mới và bản thân tôi còn có thể học thêm được bao nhiêu điều.

Tôi tin người phụ nữ có quyền tỏa sáng ở bất kỳ chương nào của cuộc đời. Nhưng "tỏa sáng" không nhất thiết phải là được nhiều người nhìn thấy. Đôi khi đó chỉ là khoảnh khắc mình sống đúng với điều mình tin, làm điều mình yêu và biết rằng mình vẫn đang viết câu chuyện của chính mình.

+ Cảm ơn chị đã chia sẻ!