Việt Nam ủng hộ vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong hợp tác đa phương

Kiên trì sứ mệnh vì hòa bình và hợp tác

Từ ngày 20 đến 25/9/2026, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour. 

Chuyến công tác lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là minh chứng rõ nét cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, tranh thủ tốt các điều kiện, nguồn lực mở ra không gian, dư địa phát triển cho đất nước. Chuyến công tác cũng là cơ hội để chúng ta truyền tải ở cấp cao nhất thông điệp về một Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tầm nhìn, quyết tâm và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 hết sức có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam và Liên hợp quốc đang cùng nhau hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ (20/9/1977-20/9/2027). 

Điều này cũng khẳng định sự ủng hộ và cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong hợp tác đa phương, thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ chia sẻ với các nhà lãnh đạo cấp cao các nước những bài học thành công sau 40 năm Đổi mới, đồng thời đóng góp các sáng kiến thiết thực nhằm giải quyết các thách thức chung của nhân loại như biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển bền vững và quản trị các công nghệ cốt lõi của tương lai. Qua đó, tiếp tục khẳng định uy tín, vị thế và tiềm lực mới của đất nước trên trường quốc tế. 

Chuyến công tác không chỉ quan trọng riêng với quan hệ đối tác Việt Nam-Liên hợp quốc, mà còn là dịp để Việt Nam đóng góp góc nhìn, kinh nghiệm và khát vọng của mình vào đối thoại toàn cầu ở một thời điểm mang tính bước ngoặt của chủ nghĩa đa phương.

Trải qua gần 50 năm, quan hệ Việt Nam - Liên hợp quốc đã đi một chặng đường dài, từ hỗ trợ tái thiết đến hợp tác phát triển và ngày càng trở thành quan hệ đối tác cùng đóng góp. Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò của một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm, cùng Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế vun đắp môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững.

Việt Nam đã thực sự trở thành một sứ giả của hòa bình và nhân đạo quốc tế. Hình ảnh những chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam dũng cảm, tận tụy thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ Gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc đã trở thành một biểu tượng sống động và cao đẹp trong sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại các khu vực xung đột. Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ LHQ ở Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi và khu vực Abyei.

Cùng với những đóng góp về con người, Việt Nam luôn duy trì trách nhiệm tài chính thực chất thông qua việc đóng góp vào các quỹ cứu trợ khẩn cấp toàn cầu như Quỹ hỗ trợ khẩn cấp trung ương (CERF), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF)..., lan tỏa mạnh mẽ tinh thần tương thân tương ái quốc tế. 

Việt Nam hiện xếp thứ 49 trong số 193 quốc gia về mức đóng góp ngân sách thường xuyên cho Liên hợp quốc, đồng thời đóng góp hàng triệu USD cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo của các cơ quan Liên hợp quốc.

Việt Nam đã tham gia từ rất sớm và là thành viên của 7 trong 9 điều ước quốc tế chủ chốt về quyền con người, hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thành viên theo các công ước này. Tại Liên hợp quốc, Việt Nam đã thúc đẩy sáng kiến công nhận ngày 11/6 là Ngày vui chơi quốc tế (được 138 nước đồng bảo trợ), ghi nhận vai trò của sự phát triển thể chất, tâm lý của trẻ em cũng như tiến bộ của xã hội. Qua đó, nâng cao nhận thức về quyền lợi của trẻ em trên toàn cầu.

Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11; tái đắc cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028; lần đầu tiên làm Chủ tịch Hội nghị lần thứ 35 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển.

Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững" giai đoạn 2027-2036, với 103 nước đồng bảo trợ vào ngày 4/9/2026. Đây là sáng kiến do Việt Nam đề xuất, đánh dấu vai trò, vị thế và đóng góp thiết thực của Việt Nam trong thúc đẩy văn hóa vì phát triển bền vững.

Hinh mẫu trong lĩnh vực bình đẳng giới

Việt Nam cũng là hình mẫu đi đầu trong cải tổ Liên hợp quốc với sáng kiến Thống nhất hành động, thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững và bình đẳng giới. Việt Nam luôn được Liên hợp quốc đánh giá cao khi đã đạt và vượt kế hoạch 13 trên tổng số 20 mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới. Mô hình kinh nghiệm của Việt Nam trong việc lồng ghép vai trò của phụ nữ vào tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh đã trở thành bài học truyền cảm hứng cho nhiều quốc gia đang phát triển.

Việt Nam đã đưa ra nhiều sáng kiến quan trọng của LHQ như các Nghị quyết (NQ) của Hội đồng Bảo an về vai trò của phụ nữ trong bối cảnh hậu xung đột (NQ 1889, năm 2009) và bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với người dân trong xung đột (NQ 2573, năm 2021). Việt Nam tham gia Hội đồng Chấp hành Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) nhiệm kỳ 2025-2027 và nhiều cơ quan điều hành của UNESCO… Việt Nam tham gia điều phối xây dựng và triển khai các định hướng lớn của UN Women, bảo đảm các chiến lược và hoạt động của cơ quan này nhất quán với các mục tiêu và chính sách tổng thể của Liên hợp quốc về thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ.

Đây là sự ghi nhận quan trọng từ cộng đồng quốc tế trước cam kết kiên định của Việt Nam trong việc thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ. Đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Việt Nam và UN Women ở cấp độ quốc gia và toàn cầu. Chiến lược của UN Women cho giai đoạn 2022-2026 hoàn toàn phù hợp với Khung hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc (2022-2026) dựa trên các ưu tiên: 

Sự chuyển đổi kinh tế bền vững và nhạy cảm về giới; cải thiện năng lực quản trị, tăng cường pháp luật, bảo vệ và tôn trọng quyền con người, bình đẳng giới; bảo vệ con người trước mọi hình thức bạo lực và phân biệt đối xử theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đặc biệt ý nghĩa là việc PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, ứng cử viên của Việt Nam, đã trúng cử vị trí Thẩm phán Tòa án Luật Biển Quốc tế (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035 với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ứng cử và có đại diện tại ITLOS kể từ khi Tòa đi vào hoạt động năm 1996. PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ thẩm phán ITLOS đúng theo các nguyên tắc độc lập, khách quan quy định tại Quy chế của Tòa, qua đó thúc đẩy thực thi hiệu quả Công ước, góp phần củng cố trật tự pháp lý trên biển.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh hiện là Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, đồng thời giữ cương vị Viện trưởng Viện Biển Đông và phụ trách Khoa Luật Quốc tế. Bà là một trong những chuyên gia hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực Luật Quốc tế và Luật Biển, với hơn 2 thập kỷ kinh nghiệm nghiên cứu, giảng dạy, tư vấn và tham gia hoạch định chính sách đối ngoại.