Xây dựng cửa khẩu Chi Ma thành khu kinh tế phát triển năng động

Ngày 04/9/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ký Quyết định số 1723/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung Khu vực cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2045. Theo đó, quy mô lập quy hoạch chung Khu vực cửa khẩu Chi Ma đến năm 2045 là 535 ha thuộc địa phận xã Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Khu vực cửa khẩu chính Chi Ma cách đường Quốc lộ 4B khoảng 12km, cách trung tâm tỉnh Lạng Sơn khoảng 37km, có vị trí địa chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng tỉnh Lạng Sơn và khu vực biên giới phía Bắc. Ranh giới được xác định phía Bắc giáp đường biên giới Việt - Trung (từ Mốc 1220/2 chạy dọc theo đường biên giới đến Mốc 1239); phía Nam giáp đường giao thông liên xã hiện trạng; phía Đông giáp suối Bản Thín; phía Tây giáp đất lâm nghiệp.

Xứng tầm cửa khẩu trọng yếu

Mục tiêu của Quy hoạch chung Khu vực cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2045 nhằm xây dựng Chi Ma thành một khu kinh tế phát triển năng động, hiệu quả, có tầm quốc tế, là một cực tăng trưởng quan trọng phía Đông tỉnh Lạng Sơn. Phát triển cửa khẩu Chi Ma theo hướng cửa khẩu thông minh, hiện đại, ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số trong quản lý, kiểm soát và thông quan hàng hóa nhằm tăng hiệu quả xuất nhập khẩu; tạo việc làm và thu nhập cho người dân khu vực biên giới; nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực cửa khẩu, thúc đẩy phát triển kinh tế tại địa phương. Xây dựng Khu vực cửa khẩu Chi Ma trở thành khu vực phát triển văn minh, hiện đại, có môi trường xã hội thân thiện. Hình thành trung tâm dịch vụ cửa khẩu, thương mại cửa khẩu và dịch vụ du lịch cấp quốc gia, quốc tế. Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và mạng lưới dịch vụ hoàn chỉnh. Tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm phát triển bền vững gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp.

Khu vực cửa khẩu Chi Ma có tính chất là khu vực kinh tế, thương mại, dịch vụ và du lịch quan trọng của tỉnh. Tập trung phát triển các hoạt động kinh tế cửa khẩu, trung tâm logistics, kho bãi, trung chuyển và phân phối hàng hóa, cung ứng các dịch vụ hậu cần phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Đồng thời là đầu mối giao thương liên vùng và quốc tế; là khu vực cửa khẩu chính được định hướng phát triển hạ tầng đáp ứng yêu cầu nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế trong tương lai; là đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh, có vị trí chiến lược về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh.

Định hướng phát triển không gian theo hướng 02 hành lang (Hành lang đô thị - dịch vụ - logistics dọc tuyến ĐT.236 và tuyến Chi Ma - Co Sa; Hành lang biên giới Việt Nam - Trung Quốc), 03 vùng phát triển (Khu vực cửa khẩu Chi Ma hiện hữu; Khu dịch vụ hậu cần cửa khẩu tập trung; Khu vực nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch).

Cơ cấu quy hoạch sử dụng đất đối với các loại đất chủ yếu: Phát triển dân cư đô thị khoảng 21,56 ha; Dịch vụ, công cộng khoảng 9,27 ha; Kho tàng, bến bãi khoảng 100,12 ha; Phát triển thương mại - dịch vụ - hậu cần cửa khẩu khoảng 131,66 ha; Phát triển dịch vụ, du lịch khoảng 23,38 ha; Đất nông nghiệp và chức năng khác khoảng 130,77 ha …

Tiềm năng- thế mạnh

Hoạt động thương mại qua Cửa khẩu Chi Ma đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng chú ý, hình thành điểm giao thương sôi động tại khu vực biên giới phía Bắc. Song song với mở rộng hạ tầng logistics và thu hút đầu tư của doanh nghiệp,

Nhiều năm trước, đây chỉ là cửa khẩu phụ có lưu lượng phương tiện hạn chế, điều kiện hạ tầng còn đơn sơ. Tuy nhiên, với quá trình mở rộng thương mại biên giới, Chi Ma đã từng bước trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng, giữ vai trò kết nối vận tải đường bộ giữa Việt Nam - Trung Quốc. Sự phát triển rõ nét nhất thể hiện ở hệ thống kho bãi, hạ tầng logistics và công nghệ xử lý hàng hóa. Khu vực cửa khẩu được mở rộng, đầu tư trang thiết bị bốc xếp, nâng chuyển hàng hóa hiện đại; hệ thống kho ngoại quan, kho lạnh, sân chờ phương tiện được bố trí khoa học, giảm đáng kể thời gian thông quan và chi phí logistics cho doanh nghiệp. Một số đơn vị đã đầu tư hàng chục héc ta kho bãi, ứng dụng cơ giới hóa, nâng sức chứa và năng lực xếp dỡ lên hàng trăm phương tiện mỗi ngày, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy xuất nhập khẩu.

Nhờ hạ tầng giao thông kết nối thuận lợi, hàng hóa xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu Chi Ma không ngừng tăng. Bên cạnh hàng nông sản tươi như sầu riêng, vải, mít…, các mặt hàng tiêu dùng, nguyên phụ liệu sản xuất và máy móc thiết bị từ phía Trung Quốc cũng liên tục nhập về, giúp hoạt động thương mại diễn ra nhịp nhàng, ổn định. Trong đó, hoạt động tổ chức lại mô hình Hải quan theo hướng hiện đại, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường ứng dụng công nghệ đã góp phần tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là thời điểm cao điểm thu hoạch nông sản. Toàn bộ quy trình kiểm tra hồ sơ, giám sát hàng hóa được thực hiện theo quy định, bảo đảm nhanh, minh bạch, không gây gián đoạn thông quan…

Trong 8 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua Cửa khẩu Chi Ma duy trì ổn định (số lượng hàng hóa nhập khẩu đạt khoảng 60 xe/container mỗi ngày, có những thời kỳ cao điểm là 80 đến 100 xe/ngày). Mặc dù từng có thời điểm phải tạm dừng ngắn hạn vào cuối tháng 8 do sự cố hạ tầng viễn thông phía Trung Quốc tại cặp cửa khẩu Chi Ma - Ái Điểm nhưng đã nhanh chóng được khôi phục nhờ lực lượng chức năng tổ chức tăng ca, linh hoạt giải quyết thông quan.

Hứa hẹn tương lai

Quy hoạch chung Khu vực Cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2045 được phê duyệt là cơ sở để triển khai lập các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và triển khai, thu hút đầu tư các dự án đầu tư hạ tầng, dự án thương mại dịch vụ tại khu vực này. Bên cạnh khai thác thương mại, Chi Ma cũng được định hướng phát triển dịch vụ du lịch biên giới, thương mại - dịch vụ gắn với khu dân cư, tạo động lực cho phát triển kinh tế địa phương và hình thành chuỗi cung ứng hàng hóa liên thông giữa Việt Nam - Trung Quốc.

Trong giai đoạn tới, Chi Ma tiếp tục ưu tiên ứng dụng công nghệ số trong quản lý, thúc đẩy thông quan hàng hóa tự động hóa, nâng cao năng lực phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hướng tới mô hình cửa khẩu thông minh, minh bạch và hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế biên giới bền vững.

Theo báo cáo của Ban Quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng khu vực Cửa khẩu chính Chi Ma thành cửa khẩu quốc tế gắn liền với đô thị Chi Ma hình thành trong tương lai, là khu kinh tế phát triển năng động, hiệu quả, có tầm quốc tế, là một cực tăng trưởng quan trọng phía Đông tỉnh Lạng Sơn. Xây dựng một trung tâm lưu kho ngoại quan và phân phối hàng hóa được ưu đãi thuế cho các sàn thương mại điện tử, trên cơ sở tận dụng tiềm năng về cơ sở hạ tầng sẵn có và kết nối giao thông với các cảng của tỉnh Quảng Ninh để đáp ứng nhu cầu của các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki về nhập nguồn hàng gia dụng với số lượng lớn từ Trung Quốc. Mở rộng và nâng cấp cơ sở vật chất bãi đỗ xe hiện tại tại Cửa khẩu Chi Ma với hệ thống kho chứa, không gian và thiết bị sang tải, khu tái đóng gói để đáp ứng cho nhu cầu ngày một tăng của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc Cửa khẩu Chi Ma. Xây dựng Chi Ma là một trong các cửa khẩu xuất khẩu hàng nông sản chính sang thị trường Trung Quốc để giảm tải cho các cửa khẩu khác trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Bên cạnh việc xây dựng và phát triển chợ đầu mối về vật liệu xây dựng, địa phương đầu tư xây dựng cổng cửa khẩu, nâng cấp, mở rộng tuyến đường xuất nhập khẩu hàng hóa. Thực hiện đầu tư các hạng mục để nâng cấp Co Sa thành lối thông quan thuộc Cửa khẩu Chi Ma.

Có thể nói, định hướng xây dựng Cửa khẩu Chi Ma trở thành cửa khẩu hiện đại, hạ tầng đồng bộ được xem là bước đi chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển thương mại quốc tế tại khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Mục tiêu không chỉ tập trung vào thông quan hàng hóa mà còn gắn với hình thành khu kinh tế đa chức năng, kết nối thương mại - dịch vụ - logistics - du lịch, từng bước hình thành mô hình đô thị kinh tế biên mậu trong tương lai.

Để hiện thực hóa định hướng đó, các lực lượng chức năng tại cửa khẩu tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số trong thực hiện quy trình hải quan đối với hàng xuất nhập khẩu; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng quản lý, kiểm soát chặt chẽ biên giới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đặc biệt, việc siết chặt kiểm soát hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, gắn với duy trì sự phối hợp liên ngành, đã tạo thêm niềm tin cho doanh nghiệp khi lựa chọn Cửa khẩu Chi Ma là điểm xuất nhập hàng hóa ổn định, hiệu quả, phù hợp với khả năng vận tải và chi phí logistics ngày càng tối ưu…