Xét tuyển ngành Y có môn Văn, Sử: Nguy cơ "tuyển sinh một đường, đào tạo một nẻo"

Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu tổ hợp xét tuyển không gắn với đặc thù đào tạo, đặc biệt xem nhẹ vai trò của Sinh học, các trường có thể rơi vào tình trạng "tuyển sinh một đường, đào tạo một nẻo", khiến định hướng nghề nghiệp và chất lượng đào tạo bị lệch chuẩn.

Nhiều trường thêm Văn, Sử vào tổ hợp xét tuyển ngành Y

Năm 2026, tuyển sinh khối ngành y - dược ghi nhận nhiều thay đổi khi hàng loạt trường đại học mở rộng tổ hợp xét tuyển, bổ sung các môn như Ngữ văn, Lịch sử, Tin học hay Công nghệ. Tính đến thời điểm hiện tại có 10 trường sử dụng các tổ hợp chứa những môn này, trong đó hai môn còn lại thường là Toán - Hóa hoặc Toán - Sinh.

Bên cạnh tổ hợp truyền thống B00 (Toán, Hóa, Sinh), nhiều trường sử dụng thêm các tổ hợp như D07 (Toán, Hóa, Anh), B08 (Toán, Sinh, Anh), đặc biệt ở nhóm ngành dược.

Đáng chú ý, một số ngành đặc thù như Y khoa, Răng - Hàm - Mặt xét tuyển bằng các tổ hợp có môn Ngữ văn, Lịch sử như B01 (Toán, Sinh, Sử) hay B03 (Toán, Sinh, Văn), làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lệch chuẩn đầu vào.

Ví dụ, năm 2026, Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội xét tuyển ngành Y khoa bằng nhiều tổ hợp ngoài khối B00 (Toán, Hóa, Sinh) truyền thống như A00 (Toán, Lý, Hóa), A02 (Toán, Lý, Sinh), D07 (Toán, Hóa, Anh), D08 (Toán, Sinh, Anh), B01 (Toán, Sinh, Sử), B03 (Toán, Sinh, Văn) và X13 (Toán, Sinh, Giáo dục kinh tế và pháp luật).

Tương tự, Đại học Đại Nam cũng mở rộng tổ hợp xét tuyển vào nhóm ngành sức khỏe với các tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh,) A00 (Toán, Lý, Hóa), A02 (Toán, Lý, Sinh), D07 (Toán, Hóa, Anh) D08/B08 (Toán, Sinh, Anh), B01 (Toán, Sinh, Sử), B03 (Toán, Sinh, Văn), C02 (Văn, Toán, Hóa), X13 (Toán, Sinh, GD Kinh tế & Pháp luật).

Trao đổi với Phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, ThS. Trần Ngọc Dũng, Phó trưởng phòng Quản lý Đào tạo, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ cho biết: "Theo quy định về xây dựng tổ hợp xét tuyển, mỗi tổ hợp bắt buộc phải có ít nhất một trong hai môn nền tảng là Toán hoặc Ngữ văn. Bên cạnh đó, tổ hợp cần có thêm một môn phù hợp với định hướng ngành đào tạo, chẳng hạn như Hóa học, Sinh học đối với các ngành thuộc lĩnh vực y dược. Ngoài ra, các trường có thể bổ sung các môn lựa chọn khác tùy theo mục tiêu tuyển sinh", ông Dũng thông tin.

Sinh học phải giữ vai trò chủ lực

TS. Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH, CĐ Việt Nam, cho rằng việc mở rộng quá nhiều tổ hợp xét tuyển, đặc biệt ở các ngành đặc thù như Y khoa, đang làm lệch định hướng nghề nghiệp và phá vỡ logic đào tạo vốn được xây dựng từ trước.

Theo ông, với các ngành thuộc khối khoa học sức khỏe, môn cốt lõi bắt buộc phải là Sinh học, có thể kết hợp thêm Hóa học hoặc Vật lý như truyền thống. Tương tự, các ngành kỹ thuật, công nghệ hay khoa học chính xác cần gắn với tổ hợp thiên về Toán, Lý, Hóa hoặc Sinh. Trong khi đó, khối C phù hợp với khoa học xã hội nhân văn, còn khối D định hướng cho ngoại ngữ và chuyên ngữ.

Ông nhận định mô hình phân chia khối thi trước đây "rất hợp lý" vì gắn với hướng nghiệp rõ ràng, còn hiện nay việc mở tới hàng chục tổ hợp xét tuyển khiến định hướng nghề nghiệp bị "rối tung", học sinh không còn thấy mối liên hệ giữa môn học và ngành đào tạo.

Đặc biệt, với ngành Y, TS. Lê Viết Khuyến cảnh báo: "Đây là lĩnh vực đào tạo nhân lực khoa học sức khỏe nên Sinh học phải giữ vai trò chủ lực. Nếu các trường đại học không còn coi trọng môn Sinh học trong xét tuyển thì đó là biểu hiện của xu hướng chạy theo số lượng tuyển sinh thay vì bảo đảm đúng định hướng đào tạo".

Ông cũng cho rằng, sự mất cân đối hiện nay bắt nguồn từ việc phân luồng và hướng nghiệp thiếu nhất quán. Giáo dục phổ thông cần tách rõ hai hướng, một hướng học thuật để tiếp tục lên đại học và một hướng định hướng nghề nghiệp, trong đó học sinh được học song song kiến thức nền tảng và các môn nghề cụ thể như cơ khí, điện, du lịch hay thương mại để sớm tham gia thị trường lao động.

Bên cạnh đó, một nguyên nhân khác khiến các trường mở rộng tổ hợp xét tuyển là áp lực tự chủ tài chính. "Nhiều trường hiện hiểu tự chủ theo nghĩa tự túc kinh phí, nên mục tiêu lớn nhất là tăng quy mô tuyển sinh để có nguồn thu. Tôi cho cho rằng, vai trò định hướng cơ cấu đào tạo bị buông lỏng dẫn tới nguy cơ 'tuyển sinh một đường, chương trình đào tạo một nẻo'", TS. Lê Viết Khuyến nhận định.