Xúc động hành trình tìm mộ 22 liệt sĩ của "Tiểu đoàn em nuôi" Hội LHPN Việt Nam tại Vị Xuyên
Cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh Tiểu đoàn Phủ Thông (nay là Tiểu đoàn 1), Trung đoàn 141, Sư đoàn 312 cùng thân nhân liệt sĩ dâng hương tại ngôi mộ gió trên điểm cao 1030 (xã Minh Tân, tỉnh Tuyên Quang), tưởng nhớ 66 cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn đã anh dũng hy sinh trong trận chiến đấu ngày 12/7/1984.
Cuối tháng 10/2026, các cựu chiến binh, thủ trưởng Sư đoàn 312 cùng thân nhân liệt sĩ trở lại điểm cao 1030 (xã Minh Tân, tỉnh Tuyên Quang) tìm kiếm hài cốt đồng đội. Nơi đây, Tiểu đoàn Phủ Thông (nay là Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 141) - đơn vị em nuôi của Hội LHPN Việt Nam - vẫn còn 22 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt sau hơn 42 năm.
Những ngày cuối tháng 10/2026, đoàn công tác gồm khoảng 60 người là đại diện Sư đoàn 312, Ban Liên lạc Truyền thống Hội Cựu chiến binh Sư đoàn 312 Mặt trận Vị Xuyên - Hà Giang, các cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ trở lại điểm cao 1030. Đoàn vượt qua những sườn núi hiểm trở để tìm kiếm dấu tích trận địa xưa, góp phần xác định vị trí những đồng đội còn nằm lại.
Điểm cao 1030 thuộc khu vực Hoàng Lì Pả, xã Minh Tân, tỉnh Tuyên Quang, nằm trên hướng Đông sông Lô của mặt trận Vị Xuyên. Địa hình núi đá hiểm trở, nhiều sườn dốc và vách đá dựng đứng từng gây vô vàn khó khăn cho bộ đội trong chiến đấu, vận chuyển lương thực và đưa thương binh về phía sau.
Trở lại chiến trường xưa sau hơn 42 năm, những người lính từng chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên thành kính thắp hương tưởng nhớ các đồng đội đã hy sinh. Trong đoàn còn có đại diện 4 gia đình liệt sĩ, mang theo niềm hy vọng tìm được hài cốt người thân sau nhiều năm chờ đợi.
Giữa núi rừng điểm cao 1030, các cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ chuẩn bị hương hoa, lễ vật tại ngôi mộ gió được lập để tưởng nhớ những cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh. Nơi đây trở thành điểm tựa tinh thần để đồng đội và thân nhân gửi gắm nỗi nhớ, niềm hy vọng sớm tìm được hài cốt các liệt sĩ, đưa các anh trở về quê hương.
Ngày 12/7/1984, trong Chiến dịch MB-84 do Quân khu 2 tổ chức, Tiểu đoàn Phủ Thông (nay là Tiểu đoàn 1), Trung đoàn 141, Sư đoàn 312 được giao nhiệm vụ tiến công giành lại điểm cao 1030. Dưới hỏa lực pháo binh dữ dội của đối phương, cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu quyết liệt và chịu nhiều tổn thất.
Theo lời kể của Thiếu tá Lương Hữu Việt, nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn Phủ Thông, trận chiến đấu ngày 12/7/1984 đã khiến 66 cán bộ, chiến sĩ của đơn vị hy sinh. Đến nay, 44 liệt sĩ đã được tìm thấy, quy tập, nhưng vẫn còn 22 người chưa tìm thấy hài cốt.
Thiếu tá Lương Hữu Việt, Phó Ban Liên lạc Truyền thống Hội Cựu chiến binh Sư đoàn 312 Mặt trận Vị Xuyên - Hà Giang, từng trực tiếp tham gia chiến đấu tại điểm cao 1030. Hằng năm, ông trở lại chiến trường để thăm viếng, nhưng đây mới là lần thứ hai ông trực tiếp tham gia hành trình tìm kiếm hài cốt đồng đội.
"Điều trăn trở lớn nhất của tôi là làm sao tìm được hài cốt anh em, đưa các đồng chí trở về với gia đình và quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên. Đến nay, tuổi tôi cũng đã cao, nên mong muốn lớn nhất vẫn là tìm được những đồng đội còn nằm lại nơi đây", Thiếu tá Lương Hữu Việt chia sẻ.
Hơn 42 năm sau cuộc chiến đấu tại điểm cao 1030, nhiều thân nhân liệt sĩ là con, cháu, anh chị em ruột lần đầu tiên được đặt chân đến nơi người thân từng chiến đấu và hy sinh. Mang theo niềm xúc động, tự hào và nỗi nhớ thương sau nhiều năm xa cách, họ mong sớm tìm thấy hài cốt người thân, đưa các anh trở về an nghỉ nơi quê nhà.
"Lần đầu tiên được đến nơi anh trai chiến đấu và hy sinh, tôi vô cùng xúc động. Dù tuổi đã cao, các bác, các chú vẫn không quản ngại khó khăn, chưa bao giờ bỏ lại đồng đội phía sau. Ở quê nhà, các gia đình liệt sĩ luôn dõi theo hành trình tìm kiếm, mong các bác, các chú thật nhiều sức khỏe để sớm đưa những người còn nằm lại ở điểm cao 1030 trở về. Chúng tôi vô cùng biết ơn tình đồng đội thiêng liêng, cao cả ấy", chị Lê Thị Vân (55 tuổi, trú xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa), em gái liệt sĩ Lê Xuân Hải (SN 1962), chiến sĩ Tiểu đoàn Phủ Thông – chia sẻ.
Từ ký ức chiến đấu năm xưa, các cựu chiến binh trực tiếp chỉ dẫn vị trí trận địa, nơi đồng đội hy sinh để lực lượng chức năng khoanh vùng tìm kiếm. Sau chuyến khảo sát, một số cựu chiến binh từng giữ cương vị chỉ huy tiếp tục ở lại, phối hợp cùng Đội Tìm kiếm, Quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Tuyên Quang xác minh những khu vực nghi vấn.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp thêm hy vọng cho những người lính và gia đình liệt sĩ. Theo báo cáo sơ kết giai đoạn 1, tỉnh Tuyên Quang đã tìm kiếm, quy tập 150 hài cốt liệt sĩ và thu nhận 3.763 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân phục vụ xác định danh tính.
Tiểu đoàn Phủ Thông có tiền thân là Tiểu đoàn 160, sau mang phiên hiệu Tiểu đoàn 11 và được trao danh hiệu Phủ Thông sau chiến thắng ngày 25/7/1948. Cuối năm 1947, Trung ương Hội LHPN Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của bà Lê Thị Xuyến, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam đầu tiên, đã quyết định đỡ đầu Tiểu đoàn Bình Ca và Tiểu đoàn 160; mùa xuân năm 1948, Hội tổ chức lễ kết nghĩa với đơn vị tại Thái Nguyên.
Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 7/1984, Hội LHPN tỉnh Hà Tuyên đã đến trạm cứu thương chăm sóc thương binh, chia sẻ những mất mát với Tiểu đoàn Phủ Thông; Trung ương Hội LHPN Việt Nam cũng kịp thời thăm hỏi, động viên đơn vị. Năm 1987, khi Tiểu đoàn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại Thanh Thủy - Hà Tuyên, các cấp Hội LHPN địa phương vẫn thường xuyên đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ. Trong ảnh là Thiếu tướng Nguyễn Thị Định, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam khóa V, VI (1982-1992), chụp ảnh kỷ niệm cùng cán bộ Tiểu đoàn.
Cũng trong dịp này, Đoàn công tác đã tổ chức dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, Đài hương 468, Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Thanh Thủy và Lăng hương Mặt trận Đông sông Lô Vị Xuyên - Hà Giang. Đoàn cũng đến dâng hương tại Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Lữ đoàn Pháo binh 168 và Lữ đoàn Phòng không 297 (xã Phong Quang), bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc.
"Đối với Tiểu đoàn Phủ Thông, việc được Hội LHPN Việt Nam nhận đỡ đầu là niềm vinh dự, hạnh phúc rất lớn. Trải qua các cuộc kháng chiến và chiến tranh bảo vệ biên giới của Tổ quốc, dù ở đâu, làm nhiệm vụ gì, chúng tôi cũng luôn nhận được sự quan tâm, sát cánh, động viên của các mẹ, các chị. Tình cảm ấy đã tiếp thêm sức mạnh để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ", Thiếu tá Lương Hữu Việt xúc động nói.
