14 năm vẫn chưa giải quyết đủ quyền lợi cho người bị thu hồi đất
Ảnh mang tính minh họa
Sau khi thực hiện giao đất cho dự án mở rộng quốc lộ 21B, gia đình bà Lê Thị Dậu (phường Hà Nam, Ninh Bình) cùng hàng chục hộ dân khác vẫn chưa nhận được đất dịch vụ theo phương án bồi thường. Năm 2024 bà Dậu qua đời sau hơn một thập niên chờ đợi. Đến nay, con bà lại tiếp tục chờ...
Bà Lê Thị Dậu, trú tại thôn Đan, xã Tiên Tân, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (nay thuộc phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình), có đất nông nghiệp bị thu hồi để thực hiện Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 21B đoạn Km41+00 - Km57+950 (Chợ Dầu - Ba Đa).
Năm 2012, tổng diện tích đất của gia đình bà Dậu được kiểm kê để thu hồi là 847m². Theo hồ sơ, toàn bộ diện tích này có nguồn gốc do Nhà nước giao. Biên bản kiểm kê có chữ ký của bà Dậu cùng đại diện thôn, cán bộ địa chính xã, đại diện UBND xã và tổ công tác giải phóng mặt bằng huyện.
Sau khi kiểm kê, ngày 02/10/2012, UBND huyện Duy Tiên ban hành Quyết định số 265/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với hộ bà Dậu.
Ngày 24/10/2012, Hội đồng giải phóng mặt bằng huyện Duy Tiên ban hành Thông báo số 2312/TB-HĐ về việc thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với hộ gia đình bà Dậu.
Theo thông báo của Hội đồng giải phóng mặt bằng UBND huyện Duy Tiên (tỉnh Hà Nam cũ), bà Lê Thị Dậu được bồi thường đất dịch vụ 7% với diện tích 59,29m², thời gian bàn giao mặt bằng là 15/11/2012.
Theo thông báo, hộ bà Dậu được bồi thường, hỗ trợ 53,361 triệu đồng và 59,29m² đất dịch vụ 7%. Hai nội dung này được thể hiện riêng trong hồ sơ bồi thường, hỗ trợ; thời điểm bàn giao mặt bằng cũng được xác định từ năm 2012.
Theo phản ánh của các hộ dân, dù phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng đã được lập và thời gian giao đất dịch vụ được thông báo từ năm 2012, đến nay phần đất này vẫn chưa được giao.
Đất dịch vụ là gì?
"Đất dịch vụ" là cách gọi phổ biến đối với phần đất địa phương bố trí để hỗ trợ người trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi đất, chuyển đổi nghề, tạo việc làm.
Theo chính sách tỉnh Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình) áp dụng năm 2012, người đủ điều kiện có thể được hỗ trợ bằng tiền hoặc bằng đất; nếu hỗ trợ bằng đất, diện tích được tính bằng 7% diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi, với điều kiện địa phương có quỹ đất phù hợp và người dân có nhu cầu.
Luật Đất đai 2024 hiện vẫn quy định trường hợp đủ điều kiện có thể được bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở. Tỷ lệ 7% không phải mức chung trên cả nước, mà phụ thuộc chính sách từng địa phương, từng thời kỳ.
Hai lần nộp tiền hạ tầng vẫn chưa được nhận đất
Theo người thân của bà Dậu và các hộ dân thuộc diện bị thu hồi đất, sau khi thực hiện các khoản tiền được thông báo để phục vụ đầu tư, hoàn thiện hạ tầng khu đất dịch vụ, họ vẫn chưa được giao đất.
Ngày 26/5/2020, UBND xã Tiên Tân và Ban Quản lý dự án đất 7% đường 21B ban hành Thông báo số 01/BQLDA về việc thu tiền phục vụ đầu tư, hoàn thiện hạ tầng khu đất dịch vụ. Theo phản ánh của người dân, đợt 1 mỗi hộ nộp 400.000 đồng/m² để san lấp mặt bằng dự án 7% đường 21B. Sau đó, tiếp tục có đợt 2 với mức 300.000 đồng/m² để thực hiện hạ tầng kỹ thuật dự án. Một số giấy biên nhận người dân cung cấp thể hiện khoản tiền đợt 2 được nộp trong tháng 11/2020.
Qua ghi nhận thực tế của phóng viên tại khu đất, hệ thống điện chiếu sáng đã được lắp đặt; tuyến đường quanh khu đất đã được trải nhựa, vỉa hè cũng đã lát gạch. Tại thời điểm ghi nhận, không thấy dấu hiệu tiếp tục triển khai xây dựng tại khu vực này. Nhiều nơi cỏ mọc um tùm.
Hiện trạng khu đất dịch vụ với cỏ mọc um tùm, hệ thống điện chiếu sáng đã được lắp đặt, vỉa hè đươcj lát gạch, đường được trải nhựa.
Sau khi thực hiện các khoản tiền được thông báo, người dân vẫn chưa được thông tin cụ thể về hiện trạng quỹ đất, những phần việc còn lại và thời điểm dự kiến giao đất.
Theo đại diện gia đình bà Dậu, đây không phải trường hợp duy nhất. Tại khu vực này còn hàng chục hộ dân cùng diện bị thu hồi đất đang chờ được giao đất dịch vụ. Báo Phụ nữ Việt Nam cũng nhận được phản ánh của một số hộ dân Tổ dân phố Kiều Đan Thượng về việc chưa được giao đất dịch vụ 7% sau khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án.
14 năm chưa nhận được đất
Bà Lê Thị Dậu qua đời vào tháng 2/2024. Từ khi phương án bồi thường, hỗ trợ được phê duyệt năm 2012 đến thời điểm bà qua đời, 59,29m² đất dịch vụ được xác định cho hộ gia đình vẫn chưa được giao.
Trước đó, ngay sau khi quyền lợi về đất dịch vụ được xác định, năm 2012, bà Dậu cùng các con đã họp gia đình. Theo tài liệu gia đình cung cấp, tại cuộc họp, bà Dậu thống nhất để chị Đ.T.H. (con gái Dậu), nhận và thực hiện các quyền, lợi ích liên quan đến diện tích 59,29m² đất dịch vụ. Tuy nhiên, đến nay họ vẫn chưa được thông tin đầy đủ về hiện trạng quỹ đất dịch vụ, kế hoạch bố trí giao đất, thời điểm thực hiện và nguyên nhân việc giao đất kéo dài. Gia đình mong muốn được cơ quan có thẩm quyền cung cấp những thông tin này bằng văn bản, đồng thời cho biết kế hoạch và phương án thực hiện giao đất đối với hộ gia đình bà Dậu.
Phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam đã nhiều lần liên hệ với lãnh đạo UBND phường Hà Nam, để tìm hiểu cụ thể nhưng chưa nhận được phản hồi. Ngày 25/8/2026, Báo Phụ nữ Việt Nam có văn bản chuyển nội dung phản ánh của các hộ dân đến UBND phường Hà Nam xem xét, giải quyết thẩm quyền. Tuy nhiên, đến nay, đã hơn 1 tháng trôi qua, Báo Phụ nữ Việt Nam chưa nhận được phản hồi từ phía UBND phường Hà Nam.
