Bé gái 14 tuổi sốc nhiễm khuẩn phải thở máy và lọc máu vì sốt mò

Bệnh nhi M.H.T., 14 tuổi, là người dân tộc, sinh sống tại Điện Biên. Theo gia đình, khoảng một tuần trước khi nhập viện, trẻ bắt đầu sốt và đau họng, được đưa đến cơ sở y tế gần nhà điều trị. Tuy nhiên, tình trạng bệnh không cải thiện mà nhanh chóng chuyển nặng với biểu hiện tụt huyết áp, sốc và tổn thương nhiều cơ quan.

Bệnh nhi được chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh trong tình trạng nhiễm trùng huyết, viêm phổi, suy thận cấp, tổn thương gan và sốc nặng. Do các chỉ số viêm tiếp tục tăng, chức năng thận phục hồi chậm, trẻ tiểu ít, tổn thương phổi tiến triển, bệnh nhi được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại đây, các bác sĩ ghi nhận trẻ vẫn sốt liên tục, phải thở máy với nồng độ oxy hỗ trợ cao, sử dụng thuốc vận mạch và tiếp tục lọc máu. Đáng chú ý, trong quá trình thăm khám, bác sĩ phát hiện một tổn thương da nghi do mò đốt ở vùng dưới ngực. Đây là một dữ kiện quan trọng giúp định hướng căn nguyên trong bối cảnh bệnh nhi đang có biểu hiện nhiễm trùng nặng.

Xét nghiệm chuyên sâu sau đó xác định bệnh nhi nhiễm Rickettsia, phù hợp với chẩn đoán sốt mò. Trẻ tiếp tục được hồi sức tích cực, thở máy, lọc máu và sử dụng kháng sinh phù hợp. Sau những giờ đầu điều trị, nhu cầu hỗ trợ oxy và liều thuốc vận mạch có xu hướng giảm. Tuy nhiên, bệnh nhi vẫn còn sốt, chức năng các cơ quan phục hồi chậm nên tiên lượng vẫn nặng và cần tiếp tục theo dõi sát.

Theo bác sĩ Nguyễn Hồng Kỳ, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt mò là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi, lây truyền sang người qua vết đốt của ấu trùng mò mang mầm bệnh.

Bệnh thường khởi phát bằng sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể; một số trường hợp có thể xuất hiện phát ban. Đặc biệt, tại vị trí mò đốt có thể xuất hiện vết loét đặc trưng gọi là eschar. Tổn thương này thường không đau và có thể nằm ở những vị trí kín đáo như nách, bẹn, dưới ngực, quanh thắt lưng hoặc vùng da được quần áo che phủ. Vì vậy, người bệnh và gia đình rất dễ bỏ qua.

Sốt mò cũng khó nhận biết trong giai đoạn đầu do triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm với nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Nếu không khai thác kỹ yếu tố dịch tễ hoặc không tìm thấy eschar, bệnh có thể bị bỏ sót.

Khi diễn biến nặng, sốt mò có thể gây viêm phổi, suy hô hấp, tổn thương gan, suy thận, rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu, tổn thương thần kinh trung ương, viêm cơ tim và sốc. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến suy đa tạng, đe dọa tính mạng.

Bác sĩ Nguyễn Hồng Kỳ khuyến cáo người dân cần nghĩ đến sốt mò khi sốt cao kéo dài chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt nếu từng đi rừng, làm nương rẫy, làm vườn hoặc tiếp xúc với cỏ, bụi cây. Không nên chỉ tìm kiếm vết đốt ở những vùng da dễ quan sát, bởi tổn thương có thể nằm ở vị trí kín đáo.

Khi sốt kéo dài kèm mệt nhiều, khó thở, đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức, tiểu ít, chảy máu hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm. Sốt mò có thuốc điều trị đặc hiệu và đáp ứng tốt nếu được phát hiện, điều trị đúng thời điểm. Việc nhận diện sớm bệnh có ý nghĩa quan trọng trong ngăn ngừa biến chứng nặng và giảm nguy cơ tử vong.