Bị lừa sang nước ngoài làm việc, phụ nữ dân tộc thiểu số được hỗ trợ gì khi trở về?

"Tôi bị lừa sang nước ngoài làm việc, sau khi được giải cứu trở về thì có được Nhà nước hỗ trợ tiền, khám chữa bệnh, học nghề và tìm việc làm không? Tôi là người dân tộc Mông, không biết tiếng phổ thông tốt thì có được hỗ trợ phiên dịch không?", chị Vàng Thị S. (26 tuổi, sống tại một xã vùng cao thuộc tỉnh Tuyên Quang) hỏi.

Trả lời:

Theo Luật Phòng, chống mua bán người số 53/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, và Nghị định 162/2025/NĐ-CP, nạn nhân mua bán người được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ để ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Theo khoản 3 Điều 37 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân vẫn được hỗ trợ nhu cầu thiết yếu, y tế, phiên dịch, pháp luật, trợ giúp pháp lý, chi phí đi lại và tâm lý.

Vì vậy, chị S. không phải chờ đến khi được cấp giấy xác nhận nạn nhân mới được tiếp nhận, hỗ trợ ban đầu. Chị có thể trình báo tại Công an, Bộ đội Biên phòng hoặc UBND cấp xã nơi tiếp nhận để được hướng dẫn xác minh theo quy định.

Theo Điều 37 và Điều 38 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, nạn nhân được hỗ trợ các nhu cầu thiết yếu, y tế, phiên dịch, pháp luật, đi lại, tâm lý, học nghề và việc làm.

Cụ thể, Điều 17 Nghị định 162/2025/NĐ-CP quy định nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân có thể được bố trí nơi lưu trú tạm thời, hỗ trợ tiền ăn và vật dụng sinh hoạt thiết yếu. Thời gian hỗ trợ thông thường không quá 120 ngày.

Theo Thông tư 120/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 2/10/2026, mức chi cấp vật dụng sinh hoạt thiết yếu tối đa là 700.000 đồng/người; các khoản chi khác thực hiện theo nội dung và mức chi quy định tại thông tư.

Khoản 2 Điều 19 Nghị định 162/2025/NĐ-CP quy định hỗ trợ chi phí phiên dịch đối với nạn nhân là người dân tộc thiểu số không biết, không hiểu tiếng Việt trong thời gian lưu trú tại cơ sở trợ giúp xã hội hoặc cơ sở hỗ trợ nạn nhân. Người đang trong quá trình xác định là nạn nhân cũng được hỗ trợ phiên dịch trong thời gian làm thủ tục xác minh theo quy định.

Đây là quyền lợi quan trọng đối với phụ nữ dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, giúp họ trình bày sự việc, cung cấp thông tin và tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Theo điểm c khoản 2 Điều 24 Nghị định 162/2025/NĐ-CP, nạn nhân là công dân Việt Nam khi trở về nơi cư trú được hỗ trợ một lần tiền trợ cấp khó khăn ban đầu bằng một lần mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm được cấp giấy xác nhận là nạn nhân.

Nếu có nhu cầu học nghề, nạn nhân được bố trí học nghề hoặc hỗ trợ một lần chi phí học nghề theo điểm d khoản 2 Điều 24 của nghị định.

Ngoài ra, Điều 25 Nghị định 162/2025/NĐ-CP quy định nạn nhân được tư vấn, giới thiệu việc làm. Theo khoản 2 Điều 45 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, người có nhu cầu vay vốn để sản xuất, kinh doanh được xem xét cho vay qua Ngân hàng Chính sách xã hội theo các chương trình tín dụng ưu đãi hiện hành. Đây là khoản vay có điều kiện, không phải tiền hỗ trợ cấp không hoàn lại.

Người bị mua bán trở về có thể trình báo Công an hoặc UBND cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn xác minh, xác định nạn nhân và tiếp cận các chế độ hỗ trợ. Trường hợp cần nơi ở an toàn, chăm sóc y tế hoặc hỗ trợ tâm lý, cơ quan tiếp nhận phối hợp với cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở hỗ trợ nạn nhân để giải quyết theo thẩm quyền.

Người dân cũng có thể gọi Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống mua bán người 111 để trình báo, cung cấp thông tin và đề nghị hướng dẫn.

Pháp luật không yêu cầu nạn nhân phải là người dân tộc thiểu số hoặc thuộc hộ nghèo mới được hưởng các chế độ hỗ trợ cơ bản. Tuy nhiên, với phụ nữ dân tộc thiểu số không hiểu tiếng Việt, quyền được hỗ trợ phiên dịch là chính sách thiết thực, giúp họ vượt qua rào cản ngôn ngữ, phục hồi và ổn định cuộc sống sau khi trở về.