Bộ Tư pháp cần khẩn trương giải quyết những hạn chế trong xử lý nhà đất dôi dư sau sắp xếp

397 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy

Theo kết luận thanh tra, tại thời điểm thanh tra, Bộ Tư pháp quản lý 834 cơ sở nhà, đất, trong đó có 397 cơ sở nhà, đất dôi dư sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Cụ thể, có 26 cơ sở dôi dư trước ngày 1/3/2025; 361 cơ sở phát sinh trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026 và 10 cơ sở phát sinh từ ngày 1/5/2025 đến thời điểm thanh tra (15/6/2026).

Thanh tra Chính phủ đánh giá, Đảng ủy, lãnh đạo Bộ Tư pháp đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành việc xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy; công tác quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công được các đơn vị quan tâm triển khai. 

Một số cơ sở nhà, đất đã được điều chuyển, bố trí sử dụng cho các cơ quan, đơn vị có nhu cầu, góp phần tiết kiệm ngân sách, hạn chế đầu tư xây dựng, mua sắm mới và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Tuy nhiên, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, sắp xếp và xử lý các cơ sở nhà, đất.

Trong đó, công tác chỉ đạo, kiểm tra hiện trạng các cơ sở nhà, đất của Cục Quản lý Thi hành án dân sự chưa quyết liệt, sâu sát, dẫn đến 99 cơ sở nhà, đất chưa bảo đảm hồ sơ pháp lý theo quy định.

Việc cập nhật dữ liệu cơ sở nhà, đất vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công cũng còn nhiều khó khăn. Theo Thanh tra Chính phủ, nhiều cơ quan thi hành án dân sự địa phương không đăng nhập được hệ thống, dẫn đến chưa cập nhật, kê khai và đồng bộ dữ liệu kịp thời.

Ngoài ra, còn 3 cơ sở nhà, đất chưa thực hiện đăng ký biến động quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. 

Khu đất 139 Nguyễn Thái Học còn tranh chấp, lấn chiếm

Theo kết luận thanh tra, cơ sở nhà, đất tại 139 Nguyễn Thái Học, quận Ba Đình, Hà Nội có diện tích đất 1.270 m², diện tích sàn sử dụng 2.838 m², được điều chuyển từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sang Bộ Tư pháp quản lý theo Quyết định số 749/QĐ-BTC ngày 27/4/2017.

Tại thời điểm bàn giao, cơ sở này đã tồn tại tình trạng tranh chấp, lấn chiếm. Cụ thể, có 2 ki-ốt với tổng diện tích khoảng 36,6 m² do người dân sử dụng để kinh doanh; một bể nước ngầm diện tích khoảng 35,1 m², phía trên có một nhà cấp 4 được sử dụng làm nơi sinh hoạt cộng đồng của tổ dân phố; một ngôi nhà 4 tầng có diện tích đất khoảng 40 m² do một hộ dân sử dụng làm nhà ở.

Thanh tra Chính phủ cho biết, Bộ Tư pháp đã có nhiều văn bản đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) phối hợp xử lý nhưng chưa nhận được phản hồi. Đến thời điểm thanh tra, vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

70 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành bàn giao

Theo kết luận thanh tra, trong tổng số 397 cơ sở nhà, đất dôi dư, đã có 327 cơ sở được bàn giao, còn 70 cơ sở chưa hoàn thành bàn giao.

Qua kiểm tra hiện trạng, Thanh tra Chính phủ cho biết, các cơ sở này hiện được bố trí tạm làm nơi làm việc, để trống do cán bộ đã chuyển sang trụ sở mới hoặc được sử dụng làm nơi lưu trữ tài liệu, kho vật chứng trong thời gian chờ hoàn tất các thủ tục bàn giao. Tổng diện tích đất của 70 cơ sở là 84.074,4 m², tổng diện tích sàn xây dựng 27.097 m².

Trong số này, có 56 cơ sở đã đủ điều kiện để khai thông ngay, với tổng diện tích đất 68.395,6 m² và diện tích sàn xây dựng 22.482 m². 14 cơ sở còn lại chưa đủ điều kiện xử lý ngay do đang trong quá trình quyết toán đầu tư, đang được sử dụng tạm làm kho vật chứng hoặc còn thiếu thủ tục pháp lý để bàn giao.

Kết luận thanh tra cũng xác định 19 cơ sở nhà, đất được bàn giao cho địa phương chậm so với quy định. Đối với cơ sở nhà, đất tại 200C Võ Văn Tần, TP Hồ Chí Minh, dù Bộ Tư pháp đã có quyết định giao cho cơ quan Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh quản lý để bố trí nơi làm việc cho Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1, nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành thủ tục bàn giao.

Kiến nghị khẩn trương xử lý các tồn tại

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tư pháp chỉ đạo Cục Quản lý Thi hành án dân sự khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để bàn giao 70 cơ sở nhà, đất dôi dư về địa phương quản lý theo quy định; chỉ đạo các cơ quan thi hành án dân sự địa phương phối hợp với chính quyền địa phương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với 99 cơ sở nhà, đất chưa bảo đảm hồ sơ pháp lý.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tư pháp rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân liên quan đến các tồn tại, hạn chế được nêu trong kết luận thanh tra; trên cơ sở đó, nếu có đủ căn cứ thì tổ chức xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo.