Cải cách thủ tục hành chính, cởi trói cho doanh nghiệp
Lần cải cách này thực sự tạo nên một thay đổi lớn về cách làm việc của bộ máy hành chính, khi những quy định chồng chéo lâu nay được gỡ bỏ một cách thực chất.
Chính phủ vừa ban hành đồng loạt 8 Nghị quyết chuyên đề về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc nhiều lĩnh vực trọng yếu. Với hàng ngàn rào cản bị bãi bỏ, đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Việc ban hành 8 Nghị quyết này của Chính phủ không chỉ dừng lại ở các văn bản mang tính định hướng, mà được hiện thực hóa bằng kết quả rà soát cụ thể chưa từng có. Để đưa quy mô thủ tục cấp trung ương về mức 27%, Chính phủ đã sửa đổi đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, bãi bỏ hoàn toàn 184 thủ tục hành chính và xóa bỏ 890 điều kiện kinh doanh.
Sự tháo gỡ thủ tục hành chính quyết liệt này bao phủ rộng khắp các lĩnh vực trọng yếu, từ Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Bộ Công an và một Nghị quyết chung do Bộ Tư pháp chủ trì áp dụng cho Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước. Việc đồng loạt dỡ bỏ các "nút thắt" pháp lý ngay từ gốc đã tạo ra một luồng sinh khí mới, giúp doanh nghiệp yên tâm dồn lực cho sản xuất, kinh doanh thay vì loay hoay với thủ tục.
Điểm nhấn từ 8 Nghị quyết mới
Bộ Công Thương: Đơn giản hóa các thủ tục then chốt trong lĩnh vực xăng dầu và thương mại.
Bộ Nông nghiệp & Môi trường: Loại bỏ điều kiện kinh doanh tư vấn đất đai, lập quy hoạch sử dụng đất.
Bộ Công an: Bãi bỏ các thủ tục về sinh trắc học ADN, giọng nói và định danh điện tử tại cấp Trung ương.
Bộ Y tế: Cải cách quy trình cấp phép dược phẩm, trang thiết bị y tế.
Bộ VH-TT-DL: Cắt giảm điều kiện tổ chức biểu diễn nghệ thuật, thi người đẹp, mẫu ảnh.
Bộ KH-CN, Bộ Giáo dục và Đào tạo: Tháo gỡ rào cản trong nghiên cứu khoa học và đầu tư giáo dục.
Nghị quyết chung: Áp dụng cho các lĩnh vực Tài chính, Ngân hàng, Xây dựng, Ngoại giao....
Thay đổi triết lý từ "quản lý" sang "phục vụ"
Lần cải cách này thực sự tạo nên một thay đổi lớn về cách làm việc của bộ máy hành chính, khi những quy định chồng chéo lâu nay được gỡ bỏ một cách thực chất.
Nhìn vào danh mục bãi bỏ hàng loạt điều kiện kinh doanh trong những lĩnh vực nóng như đất đai hay căn cước, có thể thấy đây không phải là những thay đổi hình thức. Chính phủ đã tập trung xử lý những khâu vướng mắc nhất để đạt được các mục tiêu cải cách quan trọng. Việc không còn yêu cầu tích hợp thông tin trên thẻ căn cước ở cấp bộ, hay bỏ bớt thủ tục tư vấn quy hoạch đất đai chính là cách làm thực tế nhất để giảm phiền hà.
Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp có thể dồn sức vào việc riêng của mình thay vì phải tốn thời gian cho những giấy tờ không cần thiết.
Bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân
Theo phân tích của bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV, thuộc Hội đồng tư vấn cải cách Thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ), tầm vóc của đợt cải cách này nằm ở sự thay đổi căn bản về triết lý điều hành. Cụ thể là chuyển dịch từ thế thụ động ứng phó sang chủ động kiến tạo. Bà Thủy nhận định rằng giá trị đột phá nhất chính là việc Chính phủ đã tự mình rà soát "tận gốc", đi trước một bước để dỡ bỏ rào cản kìm hãm nguồn lực sản xuất. Thay vì đứng ở thế đợi doanh nghiệp "kêu khó", việc chủ động bãi bỏ hàng trăm điều kiện kinh doanh cho thấy một tư duy quản trị coi sự phát triển là trung tâm, nơi cơ quan công quyền tự đặt mình vào vị thế đồng hành thực chất và khơi mở không gian sáng tạo cho kinh tế tư nhân.
Đáng chú ý, việc thiết lập cơ chế "trọng tài" độc lập từ Bộ Tư pháp đóng vai trò như một chốt chặn quan trọng, loại bỏ hoàn toàn những lợi ích cục bộ của từng bộ ngành, vốn là lực cản vô hình đối với cải cách. Việc yêu cầu tuyệt đối không để phát sinh rào cản mới và tổ chức giám sát chặt chẽ quá trình thực thi chính là bảo chứng cho tính thực chất của chính sách. Đây là bước đi tiệm cận với chuẩn mực quốc tế của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), khẳng định quyết tâm xây dựng một nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả.
Biến thể chế thành nội lực và lợi thế cạnh tranh
Chính vì vậy, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, việc trả lại "tài sản thời gian" cho doanh nghiệp chính là trao cho họ vũ khí quan trọng nhất để cạnh tranh. Với dự kiến giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ so với năm 2024, nền kinh tế Việt Nam đang khơi thông một nguồn lực khổng lồ từ chính sự thông thoáng của thể chế. Khi rào cản hành chính không còn là nỗi lo thường trực, mỗi giờ phút tiết kiệm được sẽ trực tiếp chuyển hóa thành cơ hội đầu tư, năng suất lao động và sự phát triển bền vững.
Dưới góc nhìn thực tiễn, ông Nguyễn Văn Nam, Giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu chia sẻ: "Việc cắt giảm thủ tục hành chính không chỉ là giảm giấy tờ, mà là cứu cánh giúp doanh nghiệp giữ chân khách hàng quốc tế và tiết kiệm hàng tỷ đồng chi phí cơ hội mỗi năm." Đồng quan điểm, bà Lê Thu Hà, đại diện một startup công nghệ khẳng định: "Khi chi phí tuân thủ giảm xuống, nguồn lực đó sẽ được tái đầu tư trực tiếp vào R&D, giúp sản phẩm Việt có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường toàn cầu."
Có thể nói, thông điệp lớn nhất của những thay đổi này chính là: thể chế thông thoáng là động lực tự cường của dân tộc. 8 Nghị quyết vừa ban hành không chỉ đơn thuần là những văn bản pháp luật, mà là nền tảng để mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân tự tin phát huy tối đa tiềm năng. Đây chính là những điều kiện thuận lợi nhất để chúng ta hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước vững vàng tiến xa, chinh phục mục tiêu tăng trưởng hai con số dựa trên một nội lực vững chắc và một hệ thống quản trị hiện đại, lấy con người và sự hanh thông của nền kinh tế làm mục tiêu tối thượng.
