Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc

Trong 10 tháng năm 2026, Việt Nam đón 19,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm trước; phục vụ 133 triệu lượt khách du lịch nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 945 nghìn tỷ đồng. Đà tăng trưởng của ngành đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm môi trường du lịch trong lành và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách trong nước, quốc tế. 

Theo bà Lưu Thị Hương Hoài, phụ trách Phòng Lưu trú du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cần nâng cao chất lượng dịch vụ gắn với bảo vệ sức khỏe du khách, người lao động và xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh.

Tại Hội thảo, ThS. Bùi Thị Thu Hà, đại diện Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), trao đổi về những quy định pháp luật cần lưu ý và trách nhiệm của người quản lý trong việc tổ chức thực hiện. Nội dung tập trung làm rõ yêu cầu tuân thủ pháp luật, công tác hướng dẫn, kiểm tra và phòng ngừa vi phạm tại các điểm tham quan, cơ sở lưu trú du lịch.

Bà Bùi Thị Thu Hà, đại diện Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), trình bày tại Hội thảo. Ảnh: BTC

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã tạo cơ sở quan trọng để xây dựng môi trường không khói thuốc. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ thực hiện, luật vẫn cho phép bố trí nơi dành riêng cho người hút thuốc tại khu vực cách ly của sân bay; quán bar, karaoke, vũ trường; khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch; tàu thủy và tàu hỏa.

Điều này dẫn đến nghịch lý - đây đều là những không gian trong nhà hoặc phương tiện kín, nơi khói thuốc dễ tích tụ, nhưng người lao động và khách hàng vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ. Những người chịu ảnh hưởng nhiều nhất thường không phải là người lựa chọn hút thuốc, mà là nhân viên khách sạn, nhà hàng, quán bar, karaoke và vũ trường; phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền; khách hàng không hút thuốc nhưng không thể tránh khỏi khói thuốc trong không gian kín.

Luật hiện hành vẫn cho phép phòng hút thuốc tại nhà hàng, khách sạn, cơ sở lưu trú, tàu thủy và tàu hỏa. Điều này làm cho quá trình thực thi trở nên phức tạp. Như khó xác định phòng hút thuốc có thực sự đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hay không; tăng chi phí xây dựng, vận hành, kiểm tra và giám sát; dễ xảy ra tình trạng hút thuốc lan ra ngoài khu vực được chỉ định; làm suy yếu thông điệp rằng địa điểm công cộng trong nhà phải an toàn cho mọi người.

Vì vậy, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sắp tới là cơ hội để tăng cường các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện có, đồng thời đưa vào áp dụng thêm các biện pháp dựa trên bằng chứng nhằm xây dựng môi trường không khói thuốc toàn diện để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Theo Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, không có mức độ phơi nhiễm nào với khói thuốc lá thụ động được xem là an toàn. Ngay cả tại các địa điểm có bố trí khu vực dành riêng cho hút thuốc, khói thuốc vẫn có thể lan sang những không gian xung quanh, gây nguy cơ đối với sức khỏe của những người khác.

Việc loại bỏ các khu vực dành riêng cho hút thuốc trong nhà là một bước quan trọng để xây dựng môi trường thực sự không khói thuốc và bảo vệ sức khỏe của tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và những người đang có bệnh lý nền.

Việt Nam đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tuy nhiên cần tiếp tục tăng cường các chính sách về môi trường không khói thuốc thông qua việc loại bỏ hoàn toàn các khu vực dành riêng cho hút thuốc trong nhà sẽ góp phần phát huy những thành quả này, đồng thời bảo vệ nhiều người hơn, đặc biệt là những nhóm dễ bị tổn thương, khỏi những tác hại có thể phòng tránh được do khói thuốc lá gây ra.

Từ thực tiễn hoạt động, việc duy trì môi trường không khói thuốc không thể chỉ dựa vào biển báo hoặc nội quy. Cơ sở lưu trú cần thông tin rõ quy định cho khách khi đặt phòng, nhận phòng và sử dụng dịch vụ; đồng thời phân công trách nhiệm cho lễ tân, bộ phận phục vụ, an ninh và người quản lý trực ca để kịp thời nhắc nhở, tiếp nhận phản ánh, xử lý tình huống phát sinh. Tại điểm tham quan, cách tổ chức thông tin và giám sát cần phù hợp với đặc điểm không gian, lượng khách và hoạt động khai thác.

Rà soát nội dung không khói thuốc trong tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn

Bên cạnh việc thực hiện quy định pháp luật, một nội dung được quan tâm tại Hội thảo là mối quan hệ giữa yêu cầu về môi trường không khói thuốc với tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở lưu trú du lịch. Đây cũng là vấn đề được nghiên cứu trong quá trình soát xét TCVN 4391:2015 về xếp hạng khách sạn do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam triển khai.

Đại diện Phòng Lưu trú du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, bà Hoàng Trà My, trình bày về thực trạng và những vấn đề cần tiếp tục xem xét khi thể hiện nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá trong tiêu chuẩn.

Dự thảo tiêu chuẩn được rà soát, lấy ý kiến và áp dụng thử tại các khách sạn; trong đó có các yêu cầu liên quan đến khu vực hút thuốc, biển cấm hút thuốc và không gian phục vụ khách.

Vấn đề đặt ra là bảo đảm sự thống nhất giữa tiêu chuẩn với pháp luật, đồng thời có phương pháp đánh giá phù hợp với điều kiện vận hành của doanh nghiệp. Đặc biệt, đối với khách sạn chủ động thực hiện chính sách không hút thuốc hoàn toàn trong nhà, các yêu cầu liên quan đến khu vực hút thuốc cần được xem xét thận trọng. Nghĩa vụ bắt buộc theo pháp luật và tiêu chí đánh giá chất lượng, xếp hạng khách sạn phải được phân biệt rõ, tránh đồng nhất hai hệ thống yêu cầu.

Các ý kiến đóng góp tại Hội thảo tiếp tục cung cấp thông tin thực tiễn phục vụ việc nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo tiêu chuẩn trước khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định.

Kinh nghiệm triển khai từ địa phương và doanh nghiệp

Từ góc độ quản lý địa phương, ông Cung Quỳnh Anh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, chia sẻ kết quả và kinh nghiệm triển khai xây dựng môi trường không khói thuốc tại các điểm tham quan, cơ sở lưu trú trên địa bàn. 

Với thế mạnh du lịch biển và nghỉ dưỡng, Khánh Hòa quan tâm đến việc duy trì môi trường phục vụ trong lành, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh điểm đến.

Ông Cung Quỳnh Anh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: BTC

Kinh nghiệm tại các đơn vị kinh doanh cho thấy yêu cầu không khói thuốc cần được cụ thể hóa theo đặc điểm từng loại hình. Đối với điểm tham quan có lượng khách lớn, việc bố trí thông tin, hướng dẫn và giám sát các khu vực công cộng giữ vai trò quan trọng.

Trong năm 2026, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã triển khai các lớp tập huấn xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc tại Lào Cai, Cần Thơ và thành phố Huế. Các kinh nghiệm được chia sẻ tại Khánh Hòa tiếp tục bổ sung những tình huống, cách làm từ thực tiễn quản lý và hoạt động kinh doanh, phục vụ công tác hướng dẫn tại địa phương và cơ sở.

Các ý kiến tại Hội thảo cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nội dung về môi trường không khói thuốc trong tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn, đồng thời tăng cường hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp triển khai tại địa phương. 

Đối với doanh nghiệp, trọng tâm là thực hiện đúng quy định pháp luật và duy trì các biện pháp quản lý phù hợp trong hoạt động hằng ngày, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.