Chính sách đãi ngộ: Động lực để "chiến sĩ áo trắng" vững vàng trên hành trình bảo vệ sức khỏe nhân dân

Nâng cao thu nhập cho đội ngũ ngành y

Trả lời PV Báo Phụ nữ Việt Nam, Thạc sĩ, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương Nguyễn Thị Thu Hà cho biết: Thu nhập của nhân viên y tế trong những năm gần đây đã có sự cải thiện rõ rệt. Bên cạnh lương cơ bản theo quy định, cán bộ, nhân viên còn được hưởng thêm các khoản phụ cấp đặc thù như phụ cấp độc hại, phụ cấp trực, phụ cấp phòng chống dịch và các khoản thưởng theo hiệu quả công việc.

"Ban lãnh đạo bệnh viện luôn tạo điều kiện để nâng cao đời sống cho cán bộ, nhân viên. Điều đó giúp chúng tôi yên tâm công tác, đặc biệt trong những giai đoạn căng thẳng như dịch bệnh", điều dưỡng Thu Hà chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố tài chính, chế độ đãi ngộ còn thể hiện qua việc đầu tư trang thiết bị hiện đại, đảm bảo an toàn lao động và cung cấp đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân. Trong đại dịch COVID-19, sự hỗ trợ kịp thời từ Nhà nước, ngành y tế và xã hội đã trở thành chỗ dựa tinh thần quan trọng để đội ngũ y tế vững vàng nơi tuyến đầu. Các khóa đào tạo về kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng chống phơi nhiễm và chăm sóc bệnh nhân nặng cũng được tổ chức thường xuyên, giúp nâng cao năng lực chuyên môn và giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp.

Một điểm đáng ghi nhận khác là sự thay đổi trong nhận thức của xã hội. Nếu như ở giai đoạn đầu dịch bệnh, không ít nhân viên y tế và gia đình từng chịu áp lực, thậm chí kỳ thị, thì hiện nay sự trân trọng dành cho họ đã rõ nét hơn. 

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít khó khăn. Ở một số cơ sở y tế, đặc biệt tại tuyến cơ sở, chế độ đãi ngộ vẫn chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc. Tình trạng thiếu nhân lực điều dưỡng, hộ lý khiến áp lực dồn lên đội ngũ hiện hữu. Nhiều đơn vị mong muốn mở rộng quy mô điều trị nhưng chưa thể thực hiện do thiếu nhân lực có chuyên môn sâu.

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho rằng Nhà nước đã quan tâm hơn đến y tế công với nhiều chính sách hỗ trợ, góp phần giữ chân nhân lực. Tuy nhiên, với người trẻ, thu nhập không phải là yếu tố duy nhất quyết định việc gắn bó lâu dài.

Tình trạng thiếu nhân lực điều dưỡng, hộ lý vẫn diễn ra ở nhiều Bệnh viện

"Ở đây, các bạn được tạo điều kiện học tập, nghiên cứu, tham gia chuyên môn và phát triển bản thân. Khi trưởng thành trong môi trường áp lực cao, các bạn sẽ có nền tảng rất vững. Sau này dù làm việc ở đâu, các bạn vẫn có lợi thế lớn", bác sĩ Phúc chia sẻ.

Theo anh, người trẻ cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp, kiên trì tích lũy kiến thức và trải nghiệm. "Cứ đi thôi, rồi sẽ đến. Quan trọng nhất là tích lũy chuyên môn, học cách ứng xử với bệnh nhân và xã hội. Theo thời gian, con đường nghề nghiệp sẽ dần rõ ràng".

Ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến thầm lặng

Với ThS.BS Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, những thay đổi trong chính sách là sự ghi nhận đối với những hy sinh thầm lặng của người thầy thuốc.

Gắn bó với chuyên ngành truyền nhiễm từ năm 2018 thời điểm dịch bệnh diễn biến phức tạp bác sĩ Huân đã trải qua những năm tháng đặc biệt khi cùng đồng nghiệp điều trị các bệnh nhân nặng, đặc biệt trong đại dịch COVID-19. Đặc thù của lĩnh vực truyền nhiễm là nguy cơ cao, áp lực tâm lý lớn và cường độ làm việc kéo dài.

"Mỗi tua trực, chúng tôi gần như không có thời gian nghỉ. Có những đêm phải thức trắng để theo dõi bệnh nhân nguy kịch. Áp lực không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ trách nhiệm với tính mạng người bệnh", bác sĩ Huân chia sẻ.

Theo bác sĩ Huân, thu nhập không phải là tất cả, nhưng đó là sự ghi nhận cần thiết. Điều quan trọng hơn là tính ổn định và lâu dài của các chính sách. Khi đội ngũ y tế cảm nhận được sự thấu hiểu và trân trọng từ xã hội và cơ quan quản lý, họ sẽ có thêm động lực để gắn bó với nghề.

Chị cũng nhấn mạnh đến nhu cầu hoàn thiện khung pháp lý nhằm bảo vệ nhân viên y tế trong môi trường làm việc. Ngoài nguy cơ lây nhiễm, áp lực từ người bệnh và người nhà đôi khi khiến nhân viên y tế rơi vào tình trạng căng thẳng. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn cho nhân viên y tế khi thực hiện nhiệm vụ chuyên môn là mong muốn chung của nhiều bác sĩ trẻ.

Ở tầm vĩ mô, những chuyển động chính sách đang mở ra kỳ vọng mới. Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết 261/2025/QH15 với nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo đó, bác sĩ y khoa, dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi được tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp tương ứng, thay vì bắt đầu từ bậc 1 như trước. Đây được xem là bước tiến quan trọng, thể hiện sự ghi nhận đối với quá trình đào tạo dài hạn và yêu cầu chuyên môn cao của ngành y.

Cần có những ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến thầm lặng của đội ngũ y tế

Nghị quyết cũng quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề 100% đối với những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn trong các lĩnh vực đặc thù có áp lực và rủi ro cao như hồi sức cấp cứu, pháp y, tâm thần, giải phẫu bệnh. 

Đối với nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, mức phụ cấp ưu đãi nghề được áp dụng linh hoạt, có nơi lên tới 100%, các khu vực khác tối thiểu 70%.

Song song với đó, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo nghị định quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế, bao gồm phụ cấp trực, phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật, phụ cấp chống dịch; đồng thời đề xuất hỗ trợ hàng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản.

"Thỏi nam châm" từ môi trường làm việc và cơ chế linh hoạt

Tại Bệnh viện Bạch Mai, những thay đổi về cơ chế đãi ngộ đã mang lại hiệu ứng tích cực rõ rệt. TS.BS Đoàn Thu Trà, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Bạch Mai, cho biết sau giai đoạn khó khăn vì làn sóng nghỉ việc hậu COVID-19, bệnh viện đã tuyển dụng hàng nghìn cán bộ, nhân viên y tế, trong đó có nhiều nhân lực chất lượng cao từng làm việc tại các bệnh viện tư.

Theo bà, bệnh viện đã ban hành quy chế chi tiêu nội bộ nhằm ổn định thu nhập cho cán bộ, nhân viên; điều chỉnh tăng tiền trực và phụ cấp độc hại; áp dụng hệ số lương bậc 2 ngay từ khi tuyển dụng đối với bác sĩ nội trú; rút ngắn thời gian thử việc; chuyển toàn bộ tiền làm việc thứ bảy, chủ nhật cho người trực; mức thưởng Tết cao… Những chính sách này góp phần nâng cao đời sống cán bộ và tạo động lực gắn bó lâu dài.

Bên cạnh thu nhập, môi trường làm việc chuyên nghiệp với trang thiết bị hiện đại cũng là "thỏi nam châm" thu hút nhân tài quay lại hệ thống y tế công. Khi được làm việc trong điều kiện tốt, có cơ hội nghiên cứu, đào tạo và phát triển chuyên môn, bác sĩ trẻ sẽ nhìn thấy tương lai nghề nghiệp rõ ràng hơn.

Sau đại dịch, ngành y tế vẫn còn nhiều thách thức về nhân lực, áp lực công việc và yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Tuy nhiên, những chính sách mới, cùng với sự chủ động đổi mới từ các bệnh viện, đang tạo nền tảng quan trọng để tái thiết niềm tin và củng cố hệ thống y tế công lập.

Khi chính sách đi vào thực tiễn một cách đồng bộ, minh bạch và bền vững, đội ngũ "chiến sĩ áo trắng" sẽ có thêm điểm tựa để tiếp tục vững vàng trên hành trình bảo vệ sức khỏe nhân dân.