Cho vay vàng làm rạn nứt tình thân

Cô cho chị họ vay 3 chỉ vàng lúc khó khăn. Hiện tại, giá vàng tăng gần gấp 3 lần nhưng chị họ chỉ chuyển khoản trả tiền theo giá vàng năm xưa khi vay. Cô ấm ức, cảm thấy thiệt thòi, chị lại nghĩ mình làm đúng. Cả hai đều tin mình không sai, tuy nhiên sau đó không còn ai muốn nhìn mặt ai nữa…

Tiền hay vàng vốn nhạy cảm, bởi đó là công sức chắt chiu, là "của để dành" của nhiều gia đình. Bởi vậy, muốn giữ được cả tài sản lẫn tình cảm, trước hết cần thay đổi cách nghĩ: Việc cho vay không phải chuyện cảm tính mà là một thỏa thuận. Và đã là thỏa thuận thì phải rõ ràng.

1. Rõ ràng vay vàng hay vay tiền quy đổi từ vàng

Hai khái niệm này khác nhau hoàn toàn. Nếu bạn cho vay bằng vàng, phải ghi rõ số lượng, loại vàng, chất lượng vàng. Khi trả, nguyên tắc là yêu cầu trả đúng số lượng vàng đã vay, bất kể giá thị trường lên hay xuống.

Nếu vay bằng tiền nhưng lấy vàng làm mốc tham chiếu, cũng phải nói rõ số tiền được tính theo giá vàng tại thời điểm nào và khi trả sẽ căn cứ vào giá nào. Không thể để đến lúc thanh toán mới tranh luận, vì lúc đó cảm xúc đã lấn át lý lẽ.

2. Viết ra giấy cụ thể nội dung vay

Nhiều người ngại giấy tờ, sợ mất tình cảm nhưng chính sự mập mờ mới làm tình cảm tổn thương. Một tờ giấy ghi rõ số vàng, ngày vay, thời hạn trả, hình thức trả, chữ ký hai bên… giúp hai bên không phải rơi vào thế khó xử khi giá vàng biến động.

Trong gia đình, có thể lập một biên nhận đơn giản, đủ thông tin: Hôm nay ai vay của ai, bao nhiêu vàng, loại gì, trả khi nào, trả bằng vàng hay tiền… Minh bạch từ đầu chính là lớp bảo vệ cho tình thân.

3. Chỉ cho vay trong giới hạn

Nguyên tắc này nghe có vẻ lạnh lùng nhưng rất thực tế. Nếu khoản cho vay khiến bạn mất ăn mất ngủ, lo lắng từng ngày thì chính bạn đang tự đặt mình vào thế dễ tổn thương.

Cho vay trong khả năng mình chấp nhận được, kể cả khi bên kia chậm trả, bạn vẫn không rơi vào khủng hoảng. Khi tâm thế bình tĩnh, cách ứng xử cũng mềm hơn, mâu thuẫn vì thế khó bùng phát.

Về phía người vay, bạn cần thẳng thắn hỏi về khả năng của họ. Nếu họ chưa chắc trả đúng hạn, bạn yêu cầu họ nói rõ, đừng hứa cho xong chuyện. Niềm tin không nằm ở lời nói hay mà ở trách nhiệm và đúng hẹn.

4. Chọn dung hòa khi phát sinh chênh lệch

Nếu tranh cãi đã xảy ra vì giá vàng thay đổi, đừng vội lao vào cuộc chiến ai đúng ai sai. Hai bên có thể ngồi lại, tính toán phương án trung dung. Chẳng hạn chia sẻ phần chênh lệch theo tỉ lệ thỏa thuận hoặc thống nhất một mức hỗ trợ thêm để người cho vay không thấy thiệt, người vay cũng không quá áp lực.

Bên cạnh đó, cũng nên tách bạch vai trò tình cảm và vai trò tài chính. Khi đã bước vào quan hệ vay mượn, đừng dùng khoản nợ để chì chiết trong những mâu thuẫn khác. Bạn cũng đừng quá quan tâm đến việc người vay vin vào hai chữ "người nhà" để kéo dài trách nhiệm.

Nhiều gia đình hiện nay chọn cách hạn chế cho vay vàng trực tiếp. Nếu thực sự muốn giúp, bạn nên cân nhắc cho vay một phần hoặc chuyển sang hình thức góp vốn, có thỏa thuận rõ ràng. Cách làm này giảm rủi ro biến động giá vàng, đồng thời giữ được sự sòng phẳng.

Sau cùng, bạn hãy tự hỏi mình muốn giữ điều gì? Một chỉ vàng có thể mua được nhiều thứ nhưng tình thân khi đã sứt mẻ rất khó hàn gắn. Bởi vậy, trước khi đưa vàng ra khỏi két, hãy dành thêm vài phút để nói rõ, viết rõ, thống nhất rõ. Chính sự rõ ràng ấy mới giữ được tình thân, họ hàng dù giá vàng ngoài kia có lên hay xuống.