Chủ động đấu tranh, phản bác thông tin xấu độc trên không gian mạng
Hội nghị tập huấn, diễn tập đấu tranh, ngăn chặn, xử lý thông tin xấu độc trên internet, mạng xã hội
Thông tin giả, thông tin sai lệch và nội dung độc hại trên mạng xã hội có thể gây hoang mang trong nhân dân, tác động đến đời sống gia đình, an ninh, trật tự và sự phát triển của địa phương. Vì vậy, chủ động nhận diện, phối hợp xử lý từ sớm, từ xa là yêu cầu được nhấn mạnh tại Hội nghị tập huấn, diễn tập do Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Thái Nguyên vừa tổ chức mới đây.
Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Thái Nguyên vừa tổ chức Hội nghị tập huấn, diễn tập đấu tranh, ngăn chặn, xử lý thông tin xấu độc trên internet, mạng xã hội trên địa bàn tỉnh. Hội nghị nhằm trang bị thêm kiến thức, phương pháp phối hợp và kỹ năng thực hành cho các lực lượng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó với những tình huống phức tạp phát sinh trên không gian mạng.
Trong bối cảnh internet và mạng xã hội ngày càng gắn bó mật thiết với đời sống, mỗi thông tin được đăng tải đều có khả năng lan truyền nhanh chóng, tác động trực tiếp đến nhận thức, tâm lý và hành vi của người sử dụng. Bên cạnh những giá trị tích cực, không gian mạng cũng đang bị lợi dụng để phát tán tin giả, thông tin xuyên tạc, nội dung kích động, thiếu kiểm chứng hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đáng chú ý, những vụ việc phức tạp, nhạy cảm nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể bị cắt ghép, suy diễn hoặc đẩy thành “khủng hoảng” trên mạng xã hội. Khi đó, hậu quả không chỉ dừng lại ở sự hoang mang trong dư luận mà còn có thể ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức; gây mất đoàn kết, tác động đến an ninh, trật tự và môi trường phát triển của địa phương.
Nắm tình hình từ sớm, từ xa
Phát biểu khai mạc hội nghị, đồng chí Bùi Văn Lương, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Thái Nguyên nhấn mạnh yêu cầu chủ động bám sát cơ sở, nắm bắt tình hình từ sớm, từ xa; nâng cao năng lực, bản lĩnh và kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh trên không gian mạng. Qua đó, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Yêu cầu “từ sớm, từ xa” cho thấy việc đấu tranh với thông tin xấu độc không thể chỉ bắt đầu khi một nội dung sai lệch đã lan truyền rộng rãi. Công tác theo dõi, nhận diện phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và gắn với tình hình thực tế tại cơ sở. Những vấn đề người dân quan tâm, những vụ việc có nguy cơ phát sinh ý kiến trái chiều cần được kịp thời nắm bắt, xác minh và cung cấp thông tin chính thống.
Trong quá trình này, năng lực chuyên môn phải đi cùng bản lĩnh chính trị và tinh thần trách nhiệm. Người thực hiện nhiệm vụ cần có khả năng phân biệt giữa phản ánh, góp ý chính đáng với thông tin bịa đặt, xuyên tạc hoặc cố tình kích động. Việc xử lý cũng phải thận trọng, chính xác, đúng quy định; tránh phản ứng nóng vội làm gia tăng tranh luận hoặc vô tình khiến nội dung xấu độc được lan truyền rộng hơn.

Năng lực chuyên môn phải đi cùng bản lĩnh chính trị và tinh thần trách nhiệm
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao khả năng dự báo. Không gian mạng thay đổi nhanh, cách thức sản xuất và phát tán thông tin ngày càng tinh vi. Một hình ảnh cũ có thể được gắn với sự kiện mới; một phát biểu có thể bị cắt khỏi bối cảnh; một tài khoản không rõ danh tính có thể tạo ra nội dung gây hiểu nhầm rồi tiếp tục được chia sẻ qua nhiều nhóm cộng đồng. Nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng, người dùng rất dễ trở thành một mắt xích trong quá trình phát tán thông tin sai lệch.
Rèn kỹ năng qua các tình huống thực hành
Tại hội nghị, các đại biểu được trang bị phương pháp phối hợp lực lượng, xử lý khủng hoảng truyền thông liên quan đến những vụ việc phức tạp, nhạy cảm; đồng thời tham gia diễn tập thực hành các tình huống cụ thể.

Các đại biểu được trang bị phương pháp phối hợp lực lượng, xử lý khủng hoảng truyền thông liên quan đến những vụ việc phức tạp, nhạy cảm
Hoạt động diễn tập có ý nghĩa thiết thực bởi xử lý thông tin xấu độc không chỉ là vấn đề nhận thức mà còn đòi hỏi khả năng phản ứng trong điều kiện thực tế. Khi một vụ việc xuất hiện trên mạng xã hội, các lực lượng phải nhanh chóng xác định nguồn phát tán, kiểm tra mức độ chính xác, đánh giá phạm vi ảnh hưởng và dự báo chiều hướng phát triển của dư luận. Trên cơ sở đó, cơ quan có thẩm quyền mới có thể lựa chọn phương án cung cấp thông tin, tuyên truyền, giải thích hoặc xử lý phù hợp.
Việc phối hợp giữa các lực lượng đặc biệt quan trọng. Nếu thông tin không được trao đổi đầy đủ, phản hồi thiếu thống nhất hoặc chậm hơn tốc độ lan truyền của tin giả, khoảng trống thông tin có thể xuất hiện. Đây là điều kiện để những nội dung suy diễn, thiếu căn cứ tiếp tục phát triển.
Ngược lại, khi thông tin chính thống được cung cấp kịp thời, rõ ràng, dễ hiểu và có căn cứ, người dân sẽ có cơ sở để nhận diện đúng bản chất vụ việc. Điều này vừa góp phần định hướng dư luận, vừa củng cố niềm tin và hạn chế tác động tiêu cực của những thông tin chưa được kiểm chứng.
Thông qua các tình huống thực hành, đại biểu có điều kiện rèn luyện kỹ năng phân tích, phối hợp và xử lý, đồng thời nhận diện những khó khăn có thể phát sinh. Kết quả diễn tập cũng là cơ sở để các đơn vị tiếp tục hoàn thiện quy trình, phân công rõ trách nhiệm và xây dựng phương án ứng phó sát với đặc điểm của từng địa bàn.

Các đại biểu tham dự Hội nghị
Trách nhiệm của cả hệ thống chính trị
Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Bùi Văn Lương khẳng định: “Đấu tranh, ngăn chặn, xử lý thông tin xấu độc trên không gian mạng là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ tỉnh đến cơ sở”.
Theo đó, nhiệm vụ này không thuộc riêng một cơ quan hay một lực lượng. Hiệu quả đấu tranh, phản bác thông tin xấu độc phụ thuộc vào sự phối hợp đồng bộ giữa cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng, tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ cán bộ, đảng viên và sự tham gia có trách nhiệm của người dân.
Đồng chí Bùi Văn Lương yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền cụ thể hóa chỉ đạo của Trung ương thành chương trình, kế hoạch phù hợp; tăng cường tuyên truyền, phát huy trách nhiệm người đứng đầu và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng.
Việc cụ thể hóa chủ trương thành chương trình, kế hoạch cần gắn với điều kiện thực tế của từng đơn vị, địa phương. Mỗi địa bàn có đặc điểm dân cư, vấn đề dư luận và phương thức sử dụng mạng xã hội khác nhau. Vì vậy, nội dung tuyên truyền, cách thức nắm bắt thông tin và phương án xử lý cần bảo đảm tính chủ động, linh hoạt, đúng đối tượng.
Trách nhiệm của người đứng đầu cũng cần được thể hiện trong việc chỉ đạo cung cấp thông tin, không né tránh những vấn đề dư luận quan tâm; kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh những hạn chế trong phối hợp. Khi có sự chỉ đạo thống nhất và phân công rõ ràng, các lực lượng có thể phản ứng nhanh hơn, hạn chế tình trạng chậm trễ hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Xây dựng “sức đề kháng” cho mỗi người dùng mạng
Bên cạnh vai trò của các cơ quan chức năng, mỗi người dân cần hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc. Trước một nội dung gây sốc, kích động hoặc chưa rõ nguồn gốc, người dùng cần kiểm tra cơ quan đăng tải, thời điểm xuất hiện, bối cảnh của hình ảnh, video và đối chiếu với các nguồn chính thống.

Mỗi người dân cần hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc
Không bình luận, chia sẻ hoặc chuyển tiếp nội dung khi chưa kiểm chứng là hành động đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi lượt chia sẻ thiếu cân nhắc đều có thể làm tăng tốc độ lan truyền của tin giả và khiến việc xử lý trở nên khó khăn hơn.
Đối với phụ nữ, những người thường giữ vai trò quan trọng trong kết nối, chăm sóc và định hướng các thành viên gia đình, việc nâng cao kỹ năng số càng có ý nghĩa thiết thực. Người mẹ, người bà hay mỗi nữ cán bộ, hội viên có thể góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn bằng cách hướng dẫn trẻ em sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm; nhắc nhở người thân kiểm chứng thông tin; bảo vệ dữ liệu cá nhân và chủ động phản ánh nội dung vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền hoặc nền tảng cung cấp dịch vụ.
Đấu tranh với thông tin xấu độc không có nghĩa là tranh cãi bằng mọi giá. Sự tỉnh táo, thái độ văn minh và khả năng sử dụng thông tin chính xác mới là nền tảng của phản bác hiệu quả. Mỗi bài viết tích cực, mỗi thông tin chính thống được lan tỏa đúng lúc và mỗi hành động từ chối chia sẻ tin chưa kiểm chứng đều góp phần tạo dựng “sức đề kháng” cho cộng đồng.
Thông điệp từ hội nghị là yêu cầu chủ động nhận diện, kịp thời xử lý thông tin xấu độc, không để hình thành điểm nóng về thông tin và dư luận. Qua đó, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, tích cực trên không gian mạng.