Thái Nguyên tạo động lực phát triển mới cho 8 xã vùng ATK Định Hóa

Tìm động lực phát triển mới cho vùng đất cách mạng

Mới đây, đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, chủ trì Hội nghị Thường trực Tỉnh ủy làm việc với 8 xã ATK Định Hóa thuộc huyện Định Hóa cũ), gồm: Định Hóa, Bình Yên, Trung Hội, Phượng Tiến, Phú Đình, Bình Thành, Kim Phượng và Lam Vỹ.

Cùng dự hội nghị có các đồng chí: Bùi Văn Lương, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Đinh Quang Tuyên, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đại diện lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ngành và địa phương liên quan.

Hội nghị tập trung đánh giá tình hình, kết quả phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; đồng thời làm rõ những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của từng địa phương. Đây là cơ sở để tỉnh kịp thời tháo gỡ những “điểm nghẽn”, xác định các nhiệm vụ ưu tiên và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững cho toàn khu vực ATK Định Hóa.

Không chỉ rà soát các chỉ tiêu phát triển, hội nghị còn đặt ra một bài toán dài hạn đối với vùng đất giàu truyền thống cách mạng: Làm thế nào để giá trị lịch sử trở thành nguồn lực; để người dân có sinh kế ổn định ngay trên quê hương; để hạ tầng, y tế, giáo dục và các dịch vụ thiết yếu được nâng lên tương xứng với vị thế đặc biệt của vùng ATK.

Tám xã thuộc huyện Định Hóa cũ có tổng diện tích tự nhiên 513km², dân số trên 107.000 người. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 73%, tạo nên không gian văn hóa phong phú, giàu bản sắc, đồng thời đặt ra yêu cầu các chính sách phát triển phải phù hợp với điều kiện sống và tập quán sản xuất của từng cộng đồng.

Cả 8 xã đều thuộc vùng ATK, với 183 điểm di tích lịch sử, trong đó 60 điểm đã được xếp hạng. Hệ thống di tích dày đặc không chỉ là tài sản đặc biệt của địa phương mà còn mở ra dư địa phát triển du lịch lịch sử, du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng gắn với giáo dục truyền thống cách mạng.

Nông, lâm nghiệp vẫn là nền tảng sinh kế

Trong 8 tháng năm 2026, các xã duy trì ổn định kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tiếp tục củng cố hệ thống chính trị. Kinh tế của khu vực hiện vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp và lâm nghiệp.

Thu nhập bình quân đầu người trong 8 tháng đầu năm đạt khoảng 55 triệu đồng/người; tỷ lệ hộ nghèo còn 2,87%. Những con số này cho thấy đời sống người dân đã có bước cải thiện, song chất lượng sinh kế, hạ tầng và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội tại một số khu vực vẫn cần tiếp tục được quan tâm.

Với địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều và tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, đầu tư hạ tầng giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một tuyến đường được nâng cấp không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại mà còn mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, trường học, cơ sở y tế, việc làm và các dịch vụ thiết yếu.

Đối với phụ nữ vùng nông thôn, miền núi, sự chuyển biến của hạ tầng và dịch vụ công càng mang ý nghĩa thiết thực. Giao thông thuận lợi giúp việc tiêu thụ nông sản dễ dàng hơn; trường học và cơ sở y tế được nâng cấp góp phần giảm áp lực chăm sóc gia đình; các mô hình sản xuất hiệu quả có thể tạo thêm việc làm và cơ hội tham gia kinh tế cho phụ nữ ngay tại địa phương.

Bởi vậy, phát triển vùng ATK Định Hóa cần được nhìn nhận như một quá trình đồng bộ, trong đó tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ xã hội, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng sống. Thành quả phát triển cuối cùng cần được đo bằng mức độ thụ hưởng thực tế của mỗi người dân và mỗi gia đình.

Cần cơ chế và đề án riêng cho toàn vùng

Thảo luận tại hội nghị, các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh và đại diện các sở, ngành, địa phương đều cho rằng, để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại 8 xã vùng ATK, bên cạnh sự chủ động của từng địa phương, tỉnh cần nghiên cứu ban hành một số cơ chế, đề án riêng nhằm tạo động lực phát triển cho cả vùng.

Cách tiếp cận theo không gian liên kết được xem là cần thiết, bởi những vấn đề về giao thông, tổ chức sản xuất, tiêu thụ nông sản, bảo tồn di tích và phát triển du lịch khó có thể được giải quyết hiệu quả nếu mỗi xã triển khai riêng lẻ.

Một chương trình mang tính liên vùng sẽ giúp xác định rõ sản phẩm chủ lực, tổ chức lại không gian sản xuất, kết nối các điểm di tích và phân bổ nguồn lực đầu tư có trọng tâm hơn.

Đối với nông, lâm nghiệp, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng sản lượng mà còn phải nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích. Mỗi địa phương cần xác định cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường; từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung; đẩy mạnh chế biến, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ.

Các sản phẩm bản địa, nếu được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và gắn với câu chuyện văn hóa vùng ATK, có thể mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng. Đây cũng là hướng đi có khả năng thu hút sự tham gia của phụ nữ, hợp tác xã, tổ hợp tác và các hộ sản xuất nhỏ.

Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm

Phát biểu tại buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường lưu ý các xã phải xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm; lựa chọn những công việc có khả năng tạo chuyển biến rõ nét trước thời điểm kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa lãnh đạo kháng chiến.

Yêu cầu này đặt các địa phương trước đòi hỏi phải chuyển từ triển khai dàn trải sang xác định đúng những khâu đột phá. Xây dựng nông thôn mới không chỉ là hoàn thành các tiêu chí về hạ tầng mà còn phải tạo dựng một nền sản xuất hiệu quả, môi trường sống an toàn, cảnh quan xanh, bản sắc văn hóa được gìn giữ và đời sống người dân không ngừng được nâng lên.

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương rà soát, lựa chọn cây trồng, vật nuôi chủ lực phù hợp với lợi thế; tổ chức sản xuất theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị. Đây là nhiệm vụ cốt lõi để chuyển tiềm năng đất đai, rừng cùng kinh nghiệm sản xuất của người dân thành nguồn thu nhập ổn định.

Trong đầu tư hạ tầng, các địa phương cần ưu tiên những công trình có tính kết nối, tạo động lực phát triển, nhất là tuyến đường từ Km31 vào trung tâm xã Phú Đình. Khi được đầu tư đồng bộ, tuyến giao thông này không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển, kết nối các điểm di tích, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và thu hút du khách đến với trung tâm vùng ATK.

Cùng với phát triển sản xuất và hạ tầng, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng y tế, giáo dục; tạo dựng một không gian sống tốt hơn, một nền sản xuất hiệu quả hơn để người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển, xứng đáng với vùng đất lịch sử ATK Định Hóa.

Kiểm tra các dự án trọng điểm tại Đèo De

Được biết, trong sáng ngày 8/9/2026, Đoàn công tác do Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường dẫn đầu đã đến kiểm tra công tác triển khai các dự án chào mừng kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa tại khu vực Đèo De, xã Phú Đình.

Trước khi kiểm tra thực địa, Đoàn công tác đã đến dâng hương, tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong không khí trang nghiêm, thành kính, các đại biểu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao to lớn của Người - vị lãnh tụ đã có thời gian hoạt động cách mạng tại ATK Định Hóa, nơi từng là căn cứ địa cách mạng đặc biệt quan trọng của cả nước.

Sau lễ dâng hương, Đoàn công tác kiểm tra, nghe báo cáo về tình hình triển khai Dự án Sân lễ hội của Cụm di tích trung tâm xã Phú Đình và Dự án Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đèo De.

Đây là những công trình có ý nghĩa chính trị, lịch sử và văn hóa sâu sắc, hướng tới kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ về ATK Định Hóa lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, từ ngày 20/5/1947 đến ngày 20/5/2027.

Qua khảo sát, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, đồng thời phải bảo đảm yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật và tuân thủ đúng quy định, phục vụ Lễ kỷ niệm trọng thể dự kiến được tổ chức vào tháng 5/2027.

Đồng chí lưu ý việc triển khai các hạng mục dự án phải được đặt trong tổng thể không gian di tích; giữ gìn cảnh quan, tôn trọng yếu tố lịch sử, bảo đảm sự hài hòa, trang nghiêm và bền vững. Việc đầu tư cũng cần gắn với bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa trong giáo dục truyền thống và phát triển du lịch về nguồn.

Để di sản trở thành nguồn lực phát triển

Các dự án tại Đèo De có ý nghĩa quan trọng trong việc tôn vinh và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của ATK Định Hóa; góp phần tạo dựng không gian tưởng niệm, giáo dục truyền thống cách mạng và hình thành điểm nhấn văn hóa, lịch sử, du lịch của địa phương.

Việc tập trung hoàn thiện các thủ tục, hồ sơ đầu tư là cơ sở để dự án sớm được triển khai, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả, hướng tới dấu mốc 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa.

Tuy nhiên, giá trị của những công trình này không chỉ nằm ở quy mô đầu tư. Điều quan trọng là các dự án phải hài hòa với cảnh quan và kết nối được với đời sống cộng đồng, để mỗi công trình vừa là địa chỉ tưởng niệm trang nghiêm, vừa góp phần mở rộng không gian giáo dục lịch sử, du lịch về nguồn và sinh kế của người dân.

Hệ thống 183 điểm di tích của 8 xã cần được đặt trong một chiến lược khai thác có chiều sâu. Công tác bảo tồn phải gắn với xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, kết nối lịch sử cách mạng với cảnh quan, ẩm thực, văn hóa dân tộc và đời sống cộng đồng.

Khi người dân được tham gia cung cấp dịch vụ, giới thiệu sản phẩm bản địa và kể câu chuyện quê hương, di sản mới thực sự trở thành nguồn lực phát triển bền vững. Phụ nữ địa phương có thể tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị này thông qua dịch vụ lưu trú cộng đồng, ẩm thực, sản phẩm thủ công, nông sản đặc trưng và hoạt động giới thiệu văn hóa bản địa.

Hướng tới tháng 5/2027, chuyển biến tại vùng ATK cần được thể hiện không chỉ qua những công trình mới, mà còn qua những thay đổi có thể cảm nhận trong đời sống thường ngày: Đường đến trường thuận lợi hơn, dịch vụ y tế gần dân hơn, nông sản bán được giá hơn và người lao động có thêm cơ hội việc làm ngay trên quê hương.

Khi các cơ chế phát triển được xây dựng sát thực tiễn, nguồn lực được đầu tư đúng trọng tâm và người dân trở thành chủ thể, ATK Định Hóa sẽ không chỉ được biết đến như một “địa chỉ đỏ” trên bản đồ lịch sử. Nơi đây còn có thể trở thành vùng quê đáng sống, có sinh kế bền vững, dịch vụ xã hội ngày càng tốt hơn và những thành quả phát triển được trao đến từng gia đình.