Chủ tịch Quốc hội: "Xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu về công tác lập hiến, lập pháp"

Chiều 2/2, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (4/3/1946-4/3/2026).

Cùng dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp với tiền thân là Tiểu ban Pháp chính của Ban Thường trực Quốc hội là một trong những cơ quan được thành lập sớm nhất và đã trở thành bộ phận cấu thành không thể thiếu của Quốc hội. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Ủy ban luôn khẳng định vị thế là một trong những cơ quan trọng yếu của Quốc hội, gắn bó chặt chẽ với chức năng quan trọng nhất của Quốc hội là chức năng lập hiến, lập pháp; nghiên cứu, tham mưu cho Quốc hội lập nên những dấu ấn rất vẻ vang.

Trong hoạt động lập hiến, lập pháp, Ủy ban đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, tham mưu giúp Quốc hội trong các lần sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các Hiến pháp; xây dựng và triển khai chương trình lập pháp hàng năm và định hướng lập pháp của cả nhiệm kỳ; giữ vai trò nòng cốt, tích cực, thường xuyên trong việc đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật; chủ trì thẩm tra các dự án luật trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, trong đó có nhiều đạo luật quan trọng mang tính rường cột cho hệ thống pháp luật của nước nhà.

Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Ủy ban đã giúp Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn thành khối lượng công việc đặc biệt lớn. Trong đó có việc tham mưu sửa đổi một số điều của Hiến pháp năm 2013 và tổ chức thực hiện yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đổi mới quy trình lập pháp, góp phần kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo cơ sở để kinh tế-xã hội bứt phá phát triển trong năm 2024 và 2025.

Ủy ban đã tham mưu giúp Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến tổ chức sắp xếp bộ máy nhà nước, đơn vị hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo cơ sở pháp lý vững chắc góp phần xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả.

Ủy ban cũng tham mưu chủ trì thẩm tra nhiều đạo luật quan trọng và tiến hành giám sát để góp phần hoàn thiện hệ thống các cơ quan tư pháp, bảo đảm thực hiện các mục tiêu cải cách tư pháp theo định hướng của Đảng.

Ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, đóng góp của Ủy ban thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, những đóng góp đó chính là sự kết tinh của trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm, đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động, tinh thần không ngừng đổi mới và sáng tạo của các thế hệ thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Qua đó vun đắp nên truyền thống vẻ vang của Ủy ban với 8 chữ vàng đã được lựa chọn cho chủ đề Lễ kỷ niệm là: "Vững đường kỷ cương, vươn mình đột phá."

Chủ tịch Quốc hội cho biết, chỉ còn 2 tháng nữa sẽ bắt đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI - nhiệm kỳ gắn với giai đoạn chuyển mình của đất nước, bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh và thịnh vượng của dân tộc. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã xác định cần đột phá mạnh mẽ về thể chế, đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực phát triển mới của đất nước.

"Yêu cầu đó đặt ra những nhiệm vụ rất lớn đối với Quốc hội, đặc biệt là trong việc xây dựng đồng bộ thể chế phát triển. Do vậy, nhiệm vụ đặt ra đối với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang," Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Để góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trong giai đoạn mới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thiện trình Bộ Chính trị Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình, kỹ thuật lập pháp, đảm bảo xây dựng nền lập pháp khoa học, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, thực hiện tốt quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, đảm bảo đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Đồng thời, Ủy ban tiếp tục tham mưu để kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp; bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp và Quy định 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Ủy ban thực hiện tốt công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật; xem đây là một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội XIV là "lấy thực thi làm thước đo, kiên quyết khắc phục tình trạng luật thì đúng mà làm thì khó, trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng, quyết sách đúng nhưng thực thi chậm."

Chủ tịch Quốc hội lưu ý tiếp tục nâng cao năng lực lập pháp, không ngừng chăm lo bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ để tham mưu trúng, đúng các quyết sách, chủ trương lớn về quốc kế dân sinh và những vấn đề trọng đại của đất nước, xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu cho Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp và cải cách tư pháp.

Quyết tâm thực hiện hiệu quả mô hình Quốc hội số, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban phải tiếp tục đi đầu về chuyển đổi số, tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo xây dựng hệ thống thông tin lập pháp hiện đại với dữ liệu đầy đủ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hiệu quả hoạt động lập pháp của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng rằng, với bề dày truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, với sức mạnh đoàn kết, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội chúc Ủy ban Pháp luật và Tư pháp không ngừng phát triển, tiếp tục có những đóng góp xuất sắc vào sự nghiệp của Quốc hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, xứng đáng với 10 chữ đã được tổng kết tại Đại hội Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lần thứ I: "Nỗ lực, chủ động, kịp thời, chất lượng, hiệu quả."

Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Độc lập hạng Nhì tặng Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã có nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.