Chung cư sử dụng 10 năm vẫn chưa được... nghiệm thu

“Chúng tôi dọn về ở từ những năm đầu, cuộc sống ổn định như một chung cư hoàn chỉnh nhưng quyền sở hữu căn hộ thì vẫn chưa được pháp luật ghi nhận. Gần 10 năm trôi qua mà chưa có sổ hồng, cảm giác tài sản của mình luôn ở trạng thái chưa xong”, một cư dân tại tòa nhà Ellipse Tower, số 110 Trần Phú, phường Hà Đông (Hà Nội), chia sẻ.

Không chỉ dừng ở việc chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, theo phản ánh của nhiều cư dân, các thiết chế quản lý cơ bản tại tòa nhà cũng chưa được thiết lập. Hội nghị nhà chung cư lần đầu chưa được tổ chức, Ban Quản trị chưa được thành lập, trong khi các khoản thu - chi liên quan đến quỹ bảo trì và chi phí vận hành chưa được công khai rõ ràng. 

Việc chưa có sổ hồng không chỉ là câu chuyện giấy tờ, mà kéo theo hàng loạt bất tiện trong đời sống. Nhiều gia đình cần vay ngân hàng để xoay xở tài chính, cho con đi học hoặc kinh doanh đều không thể thế chấp căn hộ. 

Người có nhu cầu chuyển nhượng cũng gặp khó, phải giao dịch bằng hợp đồng mua bán nên tiềm ẩn rủi ro, giá trị tài sản vì thế bị ảnh hưởng. Ngay cả những thủ tục quen thuộc như chứng minh tài sản, hoàn thiện hồ sơ hành chính hay đăng ký cư trú cũng trở nên phức tạp hơn khi thiếu giấy chứng nhận.

Với nhiều gia đình, căn hộ là tài sản tích góp cả đời, nhưng khi chưa có sổ hồng, cảm giác sở hữu vẫn chưa trọn vẹn. “Ở thì vẫn ở, sinh hoạt bình thường, nhưng lúc nào cũng thấy thiếu một mốc pháp lý quan trọng”, một cư dân nói.

Dự án Ellipse Tower (tên cũ là Chung cư cao cấp Sông Đà), do Công ty CP Bất động sản Thăng Long làm chủ đầu tư, được đưa vào sử dụng từ năm 2016 với quy mô 262 căn hộ. Dù đã bàn giao và có cư dân sinh sống ổn định nhiều năm, đến nay toàn bộ các căn hộ tại đây vẫn chưa được cấp sổ hồng. 

Nguyên nhân được cơ quan chức năng xác định xuất phát từ các vi phạm trong quá trình xây dựng và đưa công trình vào sử dụng, trong khi việc khắc phục kéo dài suốt gần 1 thập kỷ.

Theo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị - UBND phường Hà Đông, các tồn tại tại dự án đã được phát hiện và xử lý từ nhiều năm trước. UBND quận Hà Đông (trước đây) đã ban hành nhiều quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ đầu tư, trong đó có hành vi đáng chú ý là bàn giao, đưa công trình vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu của cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng áp dụng biện pháp cưỡng chế, yêu cầu chủ đầu tư khắc phục các vi phạm về trật tự xây dựng.

Theo chính quyền địa phương, việc xử lý không chỉ dừng ở ban hành quyết định mà còn bao gồm kiểm tra, đôn đốc, yêu cầu khắc phục; niêm yết công khai vi phạm tại dự án; tuyên truyền, khuyến cáo người dân về tình trạng pháp lý cũng như các rủi ro liên quan, đặc biệt là an toàn phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, đến nay, Công ty CP Bất động sản Thăng Long vẫn chưa hoàn thành việc khắc phục các tồn tại theo yêu cầu.

Việc chậm khắc phục khiến công trình chưa được nghiệm thu, dù trên thực tế đã đưa vào sử dụng từ nhiều năm trước. Đây cũng là nguyên nhân khiến hội nghị nhà chung cư lần đầu chưa thể tổ chức, Ban Quản trị chưa được thành lập, kéo theo việc quyền quản lý vận hành tiếp tục nằm trong tay chủ đầu tư.

Trong mắt cư dân, đây là một nghịch lý kéo dài. “Sai phạm thuộc về chủ đầu tư nhưng người chịu ảnh hưởng lại là cư dân. Không có sổ hồng, không có Ban Quản trị, trong khi chúng tôi vẫn đóng phí và sinh hoạt bình thường mỗi ngày”, một người dân nói, đồng thời đặt câu hỏi về trách nhiệm nếu xảy ra sự cố tại một công trình chưa được nghiệm thu nhưng đã đưa vào sử dụng suốt thời gian dài.

Không chỉ dừng ở khía cạnh pháp lý, thị trường vẫn ghi nhận các giao dịch tại dự án với giá trị lớn. Khảo sát cho thấy căn hộ tại Ellipse Tower hiện được chuyển nhượng dưới dạng hợp đồng mua bán, với mức giá khoảng 4,39 tỷ đồng cho căn 63 m², 4,65 tỷ đồng cho căn 66 m², khoảng 6,15 tỷ đồng cho căn 107 m² và khoảng 5,79 tỷ đồng cho căn 110 m² hoàn thiện cơ bản. Việc giao dịch vẫn diễn ra trong khi dự án chưa hoàn thiện pháp lý phản ánh nhu cầu thị trường, song cũng tiềm ẩn rủi ro cho người mua nếu các tồn tại không được xử lý dứt điểm.

UBND phường Hà Đông cho biết sẽ tiếp tục rà soát, đôn đốc chủ đầu tư khắc phục vi phạm, hoàn thiện hồ sơ pháp lý để đủ điều kiện nghiệm thu công trình theo quy định. Tuy nhiên, với một vụ việc kéo dài gần 10 năm, việc khắc phục vẫn chưa hoàn tất khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi về tiến độ và hiệu quả thực thi các quyết định xử lý đã ban hành.

Trong khi sai phạm đã được cơ quan chức năng chỉ rõ và yêu cầu khắc phục, trách nhiệm của Công ty CP Bất động sản Thăng Long đến đâu khi các tồn tại vẫn kéo dài? Nếu việc khắc phục tiếp tục chậm trễ, cơ quan quản lý sẽ áp dụng biện pháp gì để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cư dân và hiệu lực thực thi pháp luật?