Chuyên gia văn hóa: Nên nhìn MV có hình ảnh chim Lạc của Sơn Tùng bằng tinh thần cởi mở

Ngay sau khi phát hành, MV Come My Way nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội.

Bên cạnh những lời khen dành cho phần hình ảnh được đầu tư quy mô lớn và định hướng quốc tế, sản phẩm cũng vấp phải ý kiến trái chiều liên quan đến cảnh Sơn Tùng đứng trên mô hình chim Lạc ở phần mở đầu MV.

Trong tác phẩm, hình tượng chim Lạc được đặt giữa không gian hiện đại của thành phố Los Angeles (Mỹ), tạo nên sự đối thoại giữa văn hóa Việt Nam và thế giới. Tuy nhiên, chi tiết này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận khi một số ý kiến cho rằng chim Lạc là biểu tượng gắn với văn hóa Đông Sơn, mang giá trị tinh thần lâu đời nên việc đứng trên biểu tượng này là chưa phù hợp.

Ở chiều ngược lại, nhiều khán giả cho rằng cần nhìn nhận hình ảnh trên trong tổng thể ngôn ngữ nghệ thuật của MV. Theo cách hiểu này, chim Lạc không phải đối tượng bị "giẫm đạp" mà là biểu tượng cho cội nguồn, cho nền tảng văn hóa dân tộc đang nâng đỡ người Việt vươn ra thế giới.

Trao đổi với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, ThS. Lê Thị Phương, Trưởng khoa Văn hóa - Du lịch, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TPHCM, cho rằng điều đầu tiên cần ghi nhận là nỗ lực đưa chất liệu văn hóa Việt Nam vào một sản phẩm giải trí hiện đại hướng tới thị trường quốc tế.

Theo bà, việc một nghệ sĩ trẻ chủ động khai thác các biểu tượng văn hóa dân tộc để kể câu chuyện hội nhập là tín hiệu tích cực trong bối cảnh công nghiệp sáng tạo ngày càng phát triển.

"Việc đưa hình ảnh chim Lạc vào một MV mang màu sắc quốc tế là điều rất đáng ghi nhận về mặt sáng tạo. Đây là sự đầu tư nghiêm túc và cho thấy nỗ lực đưa sản phẩm văn hóa Việt Nam vươn ra thị trường thế giới. Bản sắc văn hóa Việt Nam có những giá trị riêng biệt và hoàn toàn đủ sức để giới thiệu với bạn bè quốc tế", bà nhận định.

Theo chuyên gia, việc các nghệ sĩ tìm cách đưa hình ảnh văn hóa truyền thống vào sản phẩm âm nhạc hiện đại không chỉ góp phần làm phong phú ngôn ngữ sáng tạo mà còn giúp những giá trị văn hóa vốn quen thuộc với người Việt được tiếp cận dưới góc nhìn mới, gần gũi hơn với công chúng trẻ.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội quảng bá văn hóa là những thách thức không nhỏ. Các biểu tượng văn hóa, lịch sử luôn mang nhiều tầng ý nghĩa, vì vậy ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và cách ứng xử phù hợp với các giá trị truyền thống đôi khi rất mong manh.

Theo ThS. Lê Thị Phương, để khai thác hiệu quả những chất liệu này, nghệ sĩ và ê-kíp sản xuất cần có nền tảng kiến thức văn hóa, lịch sử vững vàng cũng như sự am hiểu về ý nghĩa của các biểu tượng được sử dụng.

"Sự sáng tạo trong nghệ thuật luôn cần thiết nhưng cũng cần có sự ứng xử phù hợp và tinh tế. Điều đó đòi hỏi người nghệ sĩ cùng ê-kíp thực hiện phải có hiểu biết sâu sắc về văn hóa và lịch sử", bà nói.

Nữ chuyên gia cho rằng, dư luận cũng nên tiếp cận những thử nghiệm nghệ thuật bằng thái độ cởi mở hơn thay vì chỉ nhìn nhận từ góc độ đúng - sai tuyệt đối.

"Tự hào về bản sắc văn hóa, muốn giới thiệu cái hay, cái đẹp của văn hóa Việt Nam đến bạn bè thế giới dưới góc nhìn của người trẻ là điều đáng trân trọng. Chúng ta không nên quá khắt khe mà cần nhìn nhận sản phẩm trên tinh thần cởi mở hơn", bà chia sẻ.

Liên quan đến tranh luận xoay quanh chi tiết Sơn Tùng đứng trên chim Lạc, ThS. Lê Thị Phương cho rằng mỗi khán giả có quyền diễn giải tác phẩm theo góc nhìn riêng. Đây cũng là điều thường thấy đối với những sản phẩm nghệ thuật giàu tính biểu tượng.

"Tùy theo cảm nhận và trải nghiệm văn hóa của mỗi người mà cách đánh giá sẽ khác nhau. Công chúng hoàn toàn có quyền đưa ra quan điểm riêng. Tuy nhiên, cá nhân tôi cho rằng đây là một thủ pháp nghệ thuật nhằm thể hiện khát vọng chinh phục và hội nhập", bà nhận định.

Theo bà, chính sự đa dạng trong cách tiếp nhận cũng phản ánh sức sống của tác phẩm nghệ thuật. Một hình ảnh có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau, miễn là cuộc tranh luận diễn ra trên tinh thần xây dựng và tôn trọng các giá trị văn hóa.

Từ câu chuyện của Come My Way, chuyên gia cho rằng các nghệ sĩ khi khai thác chất liệu văn hóa truyền thống cho sản phẩm đại chúng cần dành nhiều thời gian hơn cho quá trình nghiên cứu và tham vấn chuyên môn.

Bà khuyến nghị trước khi đưa các biểu tượng văn hóa, tín ngưỡng hay di sản dân tộc vào tác phẩm, nghệ sĩ nên tham khảo ý kiến của các nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia lịch sử và các nhà phê bình nghệ thuật để có thêm góc nhìn đa chiều.

Bên cạnh đó, việc tự học hỏi, tích lũy kiến thức văn hóa cũng là yêu cầu quan trọng đối với người nghệ sĩ trong bối cảnh công chúng ngày càng quan tâm đến tính chính xác và chiều sâu của các sản phẩm sáng tạo.

"Khai thác chất liệu văn hóa truyền thống trong các sản phẩm giải trí hiện đại là việc rất cần thiết và đáng ghi nhận. Những góp ý mang tính xây dựng sẽ giúp nghệ sĩ và ê-kíp có thêm kinh nghiệm, hạn chế những tranh cãi không đáng có và tinh tế hơn trong quá trình sáng tạo", bà nói.

Theo nữ chuyên gia, thay vì chỉ nhìn vào những tranh cãi, điều quan trọng hơn là những tranh luận đang góp phần khiến công chúng quan tâm nhiều hơn đến các biểu tượng văn hóa dân tộc. Và đó cũng là một trong những giá trị tích cực mà nghệ thuật có thể mang lại.