"Cô giáo tí hon" gieo chữ nơi Đất Mũi
Đối với "Cô giáo tí hon" Lê Như Băng, việc truyền đạt kiến thức cho học sinh là tâm huyết cả cuộc đời - Ảnh NVCC
Giữa vùng sông nước nơi cực Nam Tổ quốc, cô giáo Lê Như Băng chỉ cao 1,23m, vẫn ngày ngày vượt qua những cung đường xa, những chuyến đò ngang để mang tiếng Anh đến với học trò vùng sâu ở Cà Mau.
Hành trình mang tiếng Anh đến với học trò vùng sâu của cô giáo Lê Như Băng (24 tuổi), giáo viên Trường Tiểu học và THCS Viên An Đông (xã Phan Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau) không chỉ là câu chuyện vượt lên nghịch cảnh của bản thân, mà còn là bản hòa ca ấm áp về tình thầy trò và lòng yêu nghề.
Không để nghịch cảnh ngăn bước ước mơ
Tiếp chúng tôi trong căn phòng nhỏ mượn tạm của một người quen gần điểm trường, cô giáo Lê Như Băng gây ấn tượng bởi nụ cười hiền hậu, ánh mắt tự tin và giọng nói truyền cảm. Nhìn vóc dáng nhỏ nhắn như một học sinh tiểu học, ít ai ngờ rằng đằng sau dáng hình ấy là cả một nghị lực phi thường, vượt qua bao năm tháng tự ti, mặc cảm.

Cô Lê Như Băng trong giờ dạy tiếng Anh tại điểm trường Cây Phước - Ảnh NVCC
Sinh ra trong một gia đình nghèo khó tại phường Hòa Thành, tỉnh Cà Mau, từ năm học cấp 2, chiều cao của Băng đã dừng lại ở con số 1,23m. Sự khác biệt quá lớn về ngoại hình so với bạn bè đồng trang lứa từng khiến cô gái nhỏ thu mình lại.
"Ngày còn đi học, mỗi lần thầy cô gọi lên bảng viết bài, tôi đều phải bắc một chiếc ghế để đứng lên mới với tới. Những ánh nhìn tò mò của mọi người xung quanh đôi lúc khiến tôi tủi thân và mặc cảm vô cùng", cô Băng bộc bạch, ánh mắt hướng về phía khung cửa sổ nhìn ra dòng kênh trước mặt.
Thế nhưng, chính sự mặc cảm ấy không thể quật ngã ước mơ trở thành cô giáo đã nhen nhóm trong lòng Băng từ thuở bé. Thấu hiểu hoàn cảnh của cô học trò đặc biệt, nhà trường khi ấy đã đóng riêng một bộ bàn ghế thấp hơn để Băng ngồi học thoải mái.
Bạn bè trong lớp thì thay phiên nhau dùng xe đạp chở Băng đi học mỗi ngày. Tình yêu thương mộc mạc ấy đã trở thành bệ đỡ tinh thần vững chắc, giúp cô gái nhỏ gạt bỏ tự ti để dồn toàn bộ tâm sức vào việc học.

Con đường đến trường cũng như cuộc đời của "cô giáo tí hon" Lê Như Băng chưa bao giờ bằng phẳng, nhưng cô vẫn nổ lực miệt mài gieo chữ - Ảnh NVCC
Cánh cửa giảng đường đại học mở ra khi Băng xuất sắc trúng tuyển ngành Ngôn ngữ Anh tại một trường đại học ở thành phố Cần Thơ. Ngày cầm giấy báo trúng tuyển trên tay, cả gia đình cô đã ôm nhau khóc vì hạnh phúc. Nhưng niềm vui chưa trọn thì nỗi lo cơm áo gạo tiền lại ập đến. Sang năm thứ hai đại học, kinh tế gia đình ngày càng kiệt quệ, thương cha mẹ tảo tần, Băng từng có ý định xin bảo lưu kết quả để đi làm thêm trang trải cuộc sống.
Quyết định ở lại giảng đường năm ấy đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời Băng. Tốt nghiệp đại học với tấm bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh, thay vì chọn ở lại phố thị sầm uất để tìm kiếm một công việc nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng, Băng lại đưa ra một lựa chọn khiến nhiều người bất ngờ khi viết đơn tình nguyện về công tác tại vùng sâu, vùng xa, nơi gần như tận cùng Đất Mũi.
Những chuyến vỏ lãi đưa chữ qua sông
Điểm đến của cô giáo trẻ là các điểm trường lẻ thuộc Trường Tiểu học và THCS Viên An Đông, một trong những địa bàn xa xôi và cách trở bậc nhất nơi đất mũi. Từ nhà Băng ở phường Hòa Thành xuống đến trường hơn 100km. Đường xa, đi lại khó khăn nên từ ngày nhận nhiệm vụ, số lần cô về thăm cha mẹ chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Những chiếc vỏ lãi của người dân đưa cô Băng đến điểm trưởng giảng dạy - Ảnh NVCC
Để bám trụ với nghề, Băng xin ở nhờ nhà một người quen gần trường. Tuy nhiên, đặc thù của giáo viên dạy tiếng Anh ở vùng sâu là phải dạy tăng cường, luân chuyển giữa nhiều điểm lẻ. Có những ngày, cô giáo cao 1,23m phải một mình điều khiển chiếc xe máy vượt hàng chục cây số trên những tuyến đường nhỏ hẹp, quanh co uốn lượn theo bờ vuông tôm.
"Những ngày đầu mới về nhận công tác, đường vào các điểm lẻ còn nhiều đoạn là những tấm đan xi măng cũ kỹ, chắp vá. Mùa mưa, mặt đường đóng rong rêu trơn trượt, tay lái tôi lại yếu nên chuyện ngã xe lấm lem bùn đất xảy ra như cơm bữa. Có những điểm trường nằm biệt lập bên kia sông chưa có cầu bắc qua, muốn vào lớp, tôi phải gửi xe rồi nhờ phụ huynh chạy vỏ lãi rước qua", cô Băng nhớ lại.
Trong ký ức của nữ giáo viên trẻ, những chuyến vỏ lãi vượt sông buổi sớm mai chính là hình ảnh đẹp và thiêng liêng nhất của cuộc đời nhà giáo. Giữa tiếng máy nổ rền vang trên mặt nước phù sa, hình ảnh người phụ huynh tất bật chờ sẵn ở bến đò để đưa cô giáo qua sông, còn phía bờ bên kia là đám học trò nhỏ đứng vẫy tay ríu rít chờ cô cùng vào lớp đã xua tan mọi mệt nhọc.
"Với tôi, những chuyến đò ngang ấy không chỉ đưa mình qua sông, mà còn chở đầy tình thương, sự đùm bọc của bà con vùng đất mũi dành cho một cô giáo trẻ xa nhà. Nhìn ánh mắt háo hức của học trò, tôi tự nhủ mình không được phép chùn bước", cô Băng xúc động nói.
Gieo tình yêu ngoại ngữ bằng trái tim nhiệt huyết
Ở những xã vùng sâu như Phan Ngọc Hiển, điều kiện tiếp cận với ngoại ngữ của học sinh còn nhiều hạn chế. Phần lớn các em đều rụt rè, e ngại, thậm chí sợ sệt mỗi khi phải phát âm tiếng Anh. Hiểu được tâm lý đó, cô Băng không chọn cách dạy rập khuôn theo giáo trình như các học sinh vùng khác.

"Cô giáo tí hon" Lê Như Băng miệt mài truyền kiến thức tiếng Anh cho học sinh tại xã Phan Ngọc Hiển - Ảnh NVCC
Với lợi thế của sức trẻ, cô tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, thiết kế các bài giảng sinh động bằng hình ảnh, video, kết hợp các trò chơi vận động và giao tiếp thực tế ngay tại lớp. Sự gần gũi, thân thiện về vóc dáng vô tình lại trở thành một "ưu thế" đặc biệt, giúp cô Băng xóa nhòa khoảng cách giữa cô và trò. Các em học sinh xem cô như một người chị lớn, sẵn sàng chia sẻ và mạnh dạn tương tác trong từng tiết học.
Một học sinh lớp 5A2 tại Điểm trường Cây Phước, Phân hiệu 2, Trường Tiểu học và THCS Viên An Đông hào hứng chia sẻ: "Trước đây em rất sợ môn tiếng Anh vì phát âm không chuẩn và ngại nói trước lớp. Từ ngày được cô Như Băng dạy, tiết học nào cũng vui và dễ hiểu. Cô luôn ân cần chỉ bảo, động viên nên em và các bạn đã tự tin hơn rất nhiều. Nhìn cô nhỏ bé nhưng lúc nào cũng tràn đầy năng lượng, chúng em thương cô lắm và tự nhủ phải cố gắng học thật giỏi để không phụ lòng cô".
Sự tận tâm và nghị lực vượt khó của cô giáo Lê Như Băng không chỉ chinh phục được tình cảm của học trò, phụ huynh mà còn nhận được sự trân trọng, cảm phục từ ban giám hiệu và đồng nghiệp nhà trường.
Trao đổi với phóng viên, bà Phạm Thị Nghị, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Viên An Đông đánh giá rất cao tinh thần cống hiến của nữ giáo viên trẻ: "Dù có những hạn chế nhất định về thể chất và hoàn cảnh gia đình ở xa, nhưng cô Lê Như Băng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao, không bao giờ nề hà khó khăn hay xin ưu ái trong công việc.
Cô rất chủ động học hỏi, ứng dụng hiệu quả công nghệ vào giảng dạy, giúp chất lượng môn tiếng Anh của học sinh tại các điểm lẻ có sự chuyển biến rõ rệt. Sự chân thành, sống tình cảm của cô Băng đã lan tỏa nguồn năng lượng tích cực đến toàn thể hội đồng sư phạm nhà trường".
Rời điểm trường Cây Phước khi nắng chiều dần buông trên những rặng đước, rặng mắm ven sông, chúng tôi vẫn thấy cô giáo Lê Như Băng tất bật thu dọn giáo án, chuẩn bị cho hành trình vượt hàng chục cây số đường đê để kịp giờ lên lớp vào ngày hôm sau.
Với Băng, những chuyến đi xa, những lần qua sông hay những khó khăn trong sinh hoạt đã trở thành một phần công việc thường ngày. Điều khiến cô tiếp tục gắn bó với vùng đất này chính là niềm vui khi thấy học trò ngày càng yêu thích môn tiếng Anh, mạnh dạn giao tiếp và tự tin hơn trong học tập. Hành trình của cô giáo nhỏ bé ấy vẫn đang tiếp tục, qua từng chuyến đò, từng lớp học nơi Đất Mũi.