Cổ phiếu Vinamilk bị bán ròng trong phiên thị trường tăng điểm
Ảnh minh họa
Phiên 26/2 ghi nhận một nghịch lý đáng chú ý: trong khi thị trường duy trì sắc xanh và dòng tiền nội vận động tích cực, khối nhà đầu tư nước ngoài lại đẩy mạnh bán ròng gần 4.200 tỷ đồng trên toàn thị trường – cao hơn 4 lần phiên trước đó. Diễn biến này đặt ra câu hỏi: vì sao dòng vốn ngoại đi ngược xu hướng thị trường?
Tập trung "xả" cổ phiếu vốn hóa lớn trên HOSE
Áp lực bán ròng chủ yếu diễn ra trên sàn HOSE và tập trung vào nhóm vốn hóa lớn – những cổ phiếu có khả năng hấp thụ giao dịch hàng nghìn tỷ đồng.
Đáng chú ý nhất là cổ phiếu Vinamilk (VNM) khi bị bán ròng hơn 2.100 tỷ đồng, chiếm quá nửa tổng giá trị bán ròng toàn thị trường. Đây là mức đột biến, nhiều khả năng liên quan đến hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ lớn hoặc giao dịch thỏa thuận quy mô cao.
Cổ phiếu FPT cũng tiếp tục bị rút ròng 725 tỷ đồng – nối dài chuỗi điều chỉnh tỷ trọng ở nhóm công nghệ sau giai đoạn tăng mạnh.
Ở chiều ngược lại, HPG được mua ròng hơn 441 tỷ đồng, cho thấy dòng tiền ngoại không rút lui hoàn toàn mà đang tái cơ cấu sang nhóm ngành khác.
Ba nguyên nhân chính phía sau làn sóng bán ròng
Thứ nhất, cơ cấu danh mục và chốt lời ở cổ phiếu trục. Các bluechips như VNM hay FPT từng là "core holding" của nhiều quỹ ngoại. Tuy nhiên, sau giai đoạn nắm giữ dài và mặt bằng định giá tăng cao, việc giảm tỷ trọng là bước đi mang tính chiến lược nhằm tối ưu hiệu suất.

Thứ hai, thay đổi tương quan hấp dẫn giữa các thị trường. Dòng vốn ngoại luôn mang tính toàn cầu. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao và USD mạnh lên, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển về các tài sản an toàn hoặc thị trường có câu chuyện tăng trưởng nổi bật hơn. Trong bối cảnh đó, nhóm tiêu dùng và công nghệ Việt Nam không còn là lựa chọn ưu tiên tuyệt đối.
Thứ ba, dịch chuyển sang nhóm chu kỳ. Việc mua ròng HPG cho thấy xu hướng xoay trục danh mục sang các cổ phiếu hưởng lợi từ đầu tư công, xây dựng và phục hồi chu kỳ hàng hóa. Đây là chiến lược phổ biến khi nền kinh tế bước vào pha kích thích tăng trưởng.
Tác động tới thị trường: Áp lực tâm lý lớn hơn rủi ro xu hướng
Điểm đáng chú ý trong phiên 26/2 là dù khối ngoại bán ròng gần 4.200 tỷ đồng – một con số đủ để tạo cú sốc cung ngắn hạn – thị trường vẫn giữ được sắc xanh và không xuất hiện trạng thái hoảng loạn. Điều này phản ánh một thực tế quan trọng: Cấu trúc dòng tiền trên thị trường đã thay đổi.
Trước đây, mỗi khi khối ngoại bán ròng mạnh trên sàn HOSE, chỉ số thường chịu áp lực điều chỉnh rõ rệt do vai trò dẫn dắt của nhóm vốn hóa lớn. Tuy nhiên, hiện tại: Thanh khoản nội ở mức cao và chủ động hơn, sẵn sàng hấp thụ lượng cung lớn; Dòng tiền cá nhân và tổ chức trong nước đóng vai trò quyết định nhịp vận động ngắn hạn; Sự phân hóa cổ phiếu khiến áp lực bán tập trung không còn kéo toàn thị trường đi xuống như trước.

Vì vậy, tác động lớn nhất từ việc bán ròng mạnh lần này nằm ở yếu tố tâm lý. Khi khối ngoại xả mạnh các cổ phiếu trụ, nhà đầu tư trong nước có xu hướng thận trọng hơn, giảm nhịp giải ngân hoặc chốt lời sớm, từ đó tạo ra các nhịp rung lắc kỹ thuật.
Tuy nhiên, cần lưu ý: nếu trạng thái bán ròng kéo dài nhiều phiên liên tiếp và tiếp tục tập trung vào nhóm vốn hóa lớn, áp lực cung sẽ không còn chỉ mang tính tâm lý mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mặt bằng chỉ số. Bluechips vẫn là nhóm có trọng số cao, nên việc bị rút vốn mạnh sẽ khiến biên độ dao động thị trường gia tăng đáng kể trong ngắn hạn.
Không phải rút lui, mà là tái phân bổ chiến lược
Quan trọng hơn, phiên bán ròng gần 4.200 tỷ đồng không đồng nghĩa với việc dòng vốn ngoại rời bỏ thị trường Việt Nam. Diễn biến này cho thấy một quá trình tái cơ cấu danh mục và phân bổ lại tài sản theo bối cảnh toàn cầu.
Trong môi trường: Lợi suất tài sản an toàn duy trì ở mức cao; USD mạnh lên; Các thị trường lớn biến động theo chu kỳ chính sách tiền tệ,
các quỹ đầu tư có xu hướng linh hoạt hơn trong quản trị rủi ro và hiệu suất. Điều đó dẫn tới: Chốt lời ở những cổ phiếu đã tăng mạnh; Giảm tỷ trọng nhóm tăng trưởng chậm; Tăng phân bổ sang nhóm ngành có tính chu kỳ hoặc định giá hấp dẫn hơn.
Nói cách khác, đây là sự điều chỉnh mang tính chiến thuật chứ không phải động thái "thoát hàng" trên diện rộng.
Trong ngắn hạn, thị trường khó tránh khỏi các nhịp rung lắc khi dòng vốn lớn dịch chuyển. Nhưng về trung hạn, nếu dòng tiền nội tiếp tục đóng vai trò trụ đỡ và khối ngoại giảm dần cường độ bán ròng, xu hướng tích cực của thị trường vẫn có cơ sở để duy trì.
Điều quan trọng lúc này không nằm ở con số bán ròng bao nhiêu, mà là liệu dòng tiền có được tái phân bổ hiệu quả hay không – bởi đó mới là yếu tố quyết định chu kỳ tăng trưởng tiếp theo của thị trường.