Con gái chọn người yêu trước bố mẹ

Chị Thanh Tâm kính mến!

Tôi đã mất ngủ nhiều ngày sau một câu hỏi của con gái: "Nếu con chọn anh ấy thì sao?". Chỉ một câu nói thôi nhưng khiến tôi có cảm giác như cả thế giới mình gây dựng cho con suốt hơn 20 năm bỗng chao đảo.

Tôi và chồng chỉ có một cô con gái. Cháu xinh xắn, học giỏi, ngoan và từ nhỏ gần như chưa bao giờ khiến bố mẹ phải phiền lòng. Tôi làm trong lĩnh vực giáo dục, chồng tôi kinh doanh dược phẩm. Có lẽ vì chỉ có một đứa con nên chúng tôi dành cho cháu tất cả những gì tốt nhất mà mình có thể.

Tôi từng nghĩ mình hiểu con gái. Cháu có chuyện gì cũng kể với mẹ. Những lựa chọn quan trọng trong học tập, bạn bè, thậm chí những chuyện nhỏ trong cuộc sống, cháu thường nghe lời bố mẹ. Gia đình tôi vốn rất yên ổn. Chúng tôi quen với việc ba người cùng cười, cùng bàn bạc và cuối cùng thường có một sự đồng thuận mà tôi vẫn nghĩ là rất tự nhiên.

Cho đến khi con đỗ vào một trường đại học công nghệ danh tiếng. Ở môi trường mới, cháu quen một chàng trai mà theo lời cháu là rất giỏi, cá tính, có năng lực và luôn khuyến khích cháu học tập, phát triển bản thân. Và sự thật, 2 đứa luôn cùng là số 1. Con tôi điểm cao nhất lớp. Còn bạn trai kia là sinh viên giỏi nhất, được các thày cưng nhất.

Cháu yêu cậu ấy. Ban đầu, vợ chồng tôi không phản đối chuyện con yêu. Chúng tôi nghĩ tuổi trẻ có tình cảm là điều bình thường. Nhưng sau đó, tôi nhận ra cậu bé ấy từng thi hộ cho bạn để lấy tiền.Chính tôi đã từng tham gia giải quyết hậu quả của chuyện đó. Tôi biết hành vi ấy sai và rất lo con gái mình sẽ bị ảnh hưởng nếu gắn bó với một người từng lựa chọn con đường như vậy. Tôi không muốn con yêu một người mà tôi cho rằng có vấn đề về đạo đức.

Tôi nói với con rất nhiều. Phân tích đúng sai. Nói về tương lai. Nói rằng tình yêu tuổi trẻ có thể khiến người ta nhìn mọi thứ màu hồng. Tôi nghĩ con sẽ hiểu. Nhưng con không hiểu theo cách tôi mong muốn. Lần đầu tiên trong đời, con nói dối chúng tôi để được ở lại bên bạn trai. Khi phát hiện ra, tôi vừa giận vừa đau. Tôi tự hỏi: "Tại sao một đứa trẻ trước đây luôn thành thật với mình bây giờ lại phải nói dối?". Rồi con bắt đầu phản biện. Mỗi khi chúng tôi nói về bạn trai, con đều tìm cách bảo vệ cậu ấy. Con nói rằng cậu ấy đã nhận ra sai lầm, đang cố gắng sửa chữa và không thể lấy một lỗi lầm trong quá khứ để kết luận cả cuộc đời một con người.

Tôi càng nghe càng tức giận. Tôi nói với con rằng chúng tôi làm tất cả những điều này là vì thương con. Rằng bố mẹ có nhiều trải nghiệm hơn, nhìn xa hơn. Rằng nếu con cứ cố chấp, sau này đau khổ thì người đầu tiên con tìm về vẫn là bố mẹ. Nhưng con lại hỏi chúng tôi: "Vậy nếu con chọn anh ấy thì sao?". Tôi chết lặng. Tôi không biết phải trả lời thế nào.

Có lẽ điều làm tôi sợ không chỉ là cậu bạn trai. Tôi sợ con mình đang rời khỏi mình. Tôi sợ một ngày nào đó con không còn cần lời khuyên của mẹ. Sợ con đặt niềm tin vào một người đàn ông khác nhiều hơn bố mẹ. Sợ những điều chúng tôi dạy con bao năm qua không đủ sức giữ con trước những lựa chọn của cuộc đời.

Tôi cũng giận chính mình. Chúng tôi đã cho con một tuổi thơ đủ đầy, cố gắng tạo cho con nền tảng tốt nhất, vậy tại sao đến một thời điểm quan trọng, con lại có thể chọn một người mà bố mẹ không chấp nhận? Tôi không biết mình đang lo cho con hay đang không chấp nhận việc con đã lớn.

Tôi rất muốn chị giúp tôi nhìn câu chuyện này một cách tỉnh táo. Tôi có đang quá khắt khe với bạn trai của con không? Một người từng làm sai có đáng bị loại khỏi tương lai của con? Hay tôi đang quá tin vào tình yêu của con và bỏ qua một dấu hiệu nguy hiểm?

Tôi cũng muốn biết mình phải làm gì nếu cuối cùng con vẫn chọn cậu ấy. Tôi không muốn mất con. Tôi càng không muốn vì chuyện tình cảm này mà mẹ con trở thành hai người đứng ở hai phía đối lập.Nhưng thú thật, tôi chưa biết làm thế nào để vừa bảo vệ con, vừa tôn trọng lựa chọn của con.

Nguyễn Thị Thanh Thảo - Hải Phòng

Chị Thảo thân mến!

Điều đầu tiên Thanh Tâm muốn nói với anh chị, câu hỏi "Nếu con chọn anh ấy thì sao?" không nhất thiết là lời tuyên chiến với bố mẹ. Có thể đó là khoảnh khắc một cô gái trưởng thành lần đầu tiên muốn nói: "Con muốn được tự quyết định cuộc đời mình".

Suốt nhiều năm, anh chị quen với việc mình là người bảo vệ, định hướng và đưa ra những lựa chọn tốt nhất cho con. Nhưng trưởng thành là quá trình con dần chuyển từ "bố mẹ chọn cho con" sang "con tự chọn và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình". Đó là một bước chuyển rất khó đối với cả con và cha mẹ. Cha mẹ khó chấp nhận sự thay đổi vị trí của mình trong cuộc đời con lắm chị ạ, nhất là khi anh chị chỉ có một cô con gái.

Tuy nhiên, tôn trọng quyền lựa chọn của con không đồng nghĩa với việc cha mẹ phải đồng ý với lựa chọn ấy. Chị hoàn toàn có quyền lo lắng về người bạn trai. Việc từng thi hộ để nhận tiền không nên bị xem nhẹ. Nhưng cũng cần tách hai vấn đề: một hành vi sai trong quá khứ và nhân cách của một con người ở hiện tại. Thay vì hỏi con: "Tại sao con lại chọn một người như thế?", chị có thể hỏi: "Con nhìn thấy điều gì ở cậu ấy?", "Con nghĩ điều gì khiến cậu ấy từng làm như vậy?", "Bây giờ cậu ấy đã thay đổi như thế nào?", "Nếu sau này cậu ấy tiếp tục có một lựa chọn sai, con sẽ xử lý ra sao?"…Những câu hỏi ấy giúp con tự đánh giá người mình yêu, thay vì buộc con phải bảo vệ người ấy trước bố mẹ.

Một điều nữa anh chị đặc biệt lưu ý: việc con bắt đầu nói dối là tín hiệu cho thấy kênh giao tiếp giữa mẹ và con đang trở nên thiếu an toàn, chứ chưa chắc là bằng chứng con đã thay đổi thành một người không trung thực. Nếu mỗi lần con nói thật đều dẫn tới tranh cãi, phán xét hoặc cấm đoán, con có thể chọn cách giấu giếm để bảo vệ đời sống riêng.

Chị cũng nên đặt ra những ranh giới rõ ràng thay vì một lệnh cấm tuyệt đối. Chẳng hạn, con phải chịu trách nhiệm về việc học, tài chính, an toàn cá nhân; không để tình yêu khiến mình bỏ học, vay nợ, lệ thuộc, bị kiểm soát, cô lập khỏi gia đình hay chấp nhận những hành vi tổn thương. Những dấu hiệu ấy đáng để cả hai mẹ con cùng quan sát.

Chị biết đấy, đồng hành không có nghĩa là đứng sau quyết định của con. Đồng hành là đứng bên cạnh con đủ lâu để khi con gặp khó khăn, con vẫn muốn quay về. Nếu con chọn người ấy, chị không cần lập tức chấp nhận cậu ấy như con rể tương lai. Chị chỉ cần giữ cánh cửa gia đình mở.